İran Ticaret Odası Üyesi, İran’ın Avrasya Ekonomik Birliği üyeleriyle ticaretinde yerel para birimlerinin kullanılmasının yalnızca Rusya ile sınırlı olmadığını, Belarus ve Ermenistan ile yapılan ticarette de ruble ile ödeme yapma imkânının bulunduğunu söyledi.
Kambiz Mirkerimi, Mehr Haber Ajansı muhabirine verdiği mülakatta İran’ın Rusya ve Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkelerle ticaretinde para transferi ve tahsilat yöntemlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mirkerimi, “Şu anda bu alanda para transferi ve ödemelerde teknik bir sorun bulunmamakta ve akreditifler açılabilmektedir. Ruble, birçok tüccar tarafından kabul görmekte ve tüccarlar ruble ile çalışmaktadır” dedi.
Mirkerimi sözlerini şöyle sürdürdü: “Ancak unutulmamalıdır ki döviz kurları arasında fark oluştuğu her dönemde ticari sapmalar yeniden ortaya çıkmakta; ruble ve riyal dışındaki para birimlerinin kullanımı artmaktadır.”
İran-Rusya Ortak Ticaret Odası Üyesi açıklamalarına şu sözlerle devam etti: “Çift kur uygulamamız sürdüğü sürece, kurlar arasındaki fark yaklaşık yüzde 5 ila 6 seviyesinde kalırsa özel bir sorun yaratmaz ve işler yürür. Fakat bu fark açıldığında, ekonomik aktörler tekrar bankacılık sisteminden uzaklaşarak yüksek riskli yöntemlere yönelmektedir ki bu da ülke ekonomisi için uygun değildir.”
Mirkerimi, “Böyle durumlarda hesapların başka ülkelerde ve farklı para birimleriyle kapatılması amacıyla üçüncü taraf şirketler kullanılabilmektedir. Buna rağmen İran ile Rusya arasında teknik açıdan ticari işlemleri yürütmenin önünde hiçbir engel yoktur ve şu anda da yerel para birimleriyle ticaret devam etmektedir” ifadelerini kullandı.
Belarus ve Ermenistan Ticaretinde de Ruble Kabul Edildi
Söz konusu ekonomik aktör, yerel para birimlerinin kullanımının yalnızca İran-Rusya ticaretine mi özgü olduğu yönündeki soruya şu yanıtı verdi: “Bu mekanizma yalnızca Rusya ile sınırlı değildir. Belarus ve Ermenistan da bu yöntemi kabul etmektedir.”
Mirkerimi, “Ancak Kazakistan söz konusu olduğunda, birtakım Batılı mülahazalar ve politikalar nedeniyle ruble kullanımı belirli kısıtlama ve hassasiyetler içermektedir. Kırgızistan hususunda da benzer mülahazalar mevcuttur” eklemesinde bulundu.
İhracatçıların Döviz İade Mekanizmasının İstikrarına Güvenmesi Gerekiyor
İhracatçıların yerel para birimlerini daha fazla kullanabilmesi için güven ortamının oluşturulması gerektiğine dikkat çeken Mirkerimi, “İhracatçının güven duyması gerekir. Halihazırda bir ihracatçı sözleşmesini ruble hatta riyal üzerinden imzalayabilmekte, rublesini İran veya Rusya bankasından teslim alabilmekte ve bu ruble uygun bir kur üzerinden satın alınmaktadır” dedi.
Mirkerimi, “Ardından ihracatçı, Kapsamlı Ticaret Sistemi ve ilgili sistemler üzerinden döviz taahhüdünü kapatabilmektedir. Bu şartlarda ihracatçı hem ihracatını yapmakta hem de rublesini uygun kurdan riyale çevirip parasını alarak taahhüdünü yerine getirebilmektedir” diye konuştu.
İran-Rusya Ortak Ticaret Odası Üyesi şu hususun altını çizdi: “Fakat bugün bir sözleşme yapıldığında, bu yöntemin bir ay hatta 10 gün sonra değişmeyeceğine ve Merkez Bankası’nın sözleşmenin farklı bir kurdan revize edilmesi gerektiğini açıklamayacağına dair güven sağlanmalıdır.”
Mirkerimi son olarak şunları kaydetti: “İşte bu güven eksikliği, birçok ekonomik aktörün bu potansiyelden gerektiği gibi yararlanamamasına yol açmaktadır. Döviz kurlarındaki fark da bu durum üzerinde etkilidir. İhracatçıların döviz tahsilatı durumuna gelince; şu anda ruble daha yüksek bir kurdan satın alınmaktadır ve bu nedenle birçok İranlı ihracatçı ihracat gelirlerini ruble olarak tahsil etmeye devam etmektedir.”
