vatandaşın cebinden çıkan paralarla ilgili sık sık tartışmalar devam ederken,
Karar yazarı ve TV5 yorumcusu ekonomist İbrahim Kahveci bugünkü köşesinde ‘Hep
kasa kazanır!’ başlıklı yazısında bu konuya değindi. Karışık bir konuya
değineceğini ifade eden Kahveci, “Umarım şeffaflık adına Milletin
vergisinin nereye gittiğini öğrenmiş oluruz” temennisinde bulundu.
İşte İbrahim Kahveci’nin ‘Hep kasa kazanır!’ başlıklı
yazısı:
Bugün biraz karışık bir konuyu işleyeceğim. Şimdiden
karışıklık için affedin.
Konu önemli.
Hatırlarsanız Kanal İstanbul için yıllık gelir 300-500
milyon dolardan başlayıp 5-10 milyar dolara kadar söylediler. Maliyet için de
benzer rakamlar verildi. Binali Yıldırım 5,8 milyar dolar dedi; şimdiki
Ulaştırma Bakanı Adil Karaismailoğlu 15 milyar dolar dedi.
Matematik alırken ve verirken çok farklı işleyebiliyor.
İsteyene istediği rakamı veriyorlar.
Ama iş kasaya gelince durum çok farklı. Orada zehir gibi bir
akıl işliyor.
Gelin Osmangazi Köprüsü üzerinden konuya giriş yapalım.
Bilindiği gibi Osmangazi Köprüsünde indirimli fiyat
uygulanıyor. Gerçek geçiş fiyatı yaklaşık 350 TL ama geçen vatandaşlardan 147
TL alınıyor.
Hazine-Devlet veya dolaylı olarak hepimiz bu geçen vatandaş
adına kasaya yaklaşık 200 TL daha ödüyoruz. Günlük 40 bin aracın altında kalan
tutar için ise 350 TL’nin tamamını Hazine-Devlet ve dolaylı olarak hepimiz
ödüyoruz.
Burada indirimli fiyat önemli. Yani müteahhide verilen
garanti fiyatın tamamı vatandaşa yansıtılmıyor. Fark kasadan ödenmeye devam
ediliyor.
Buraya kadar olan konu bilinen bir mesele.
Şimdi yeni bir durum var.
Önceki haftalarda Zafer Şahin ve Mehmet Acet Osmangazi
Köprüsü’nün günlük 40 bin araç garantinin üzerine çıktığını yazdılar. Bu güzel
haber.
Ama burada bir sorun var. Sorun şu:
Araç garantisinin üzerine çıkılınca fazlalık gelirin yüzde
70’i şirkete ve kalan yüzde 30’u devlete gidiyor.
Burası da tamam…
Şimdi diyelim ki tam 40 bin araç geçiyor: Bu durumda tablo
şu oluyor: 40 bin araç başına yaklaşık 150 TL şirket tahsil ediyor. Bu da
günlük 6 milyon lira ediyor. Ama 350-150=200 TL farkı olan 8 milyon lirayı da
devlet yine günlük olarak 6 ayda bir müteahhide ödüyor.
Çünkü köprü gerçek geçiş fiyatı 350 TL (rakamları
yuvarlayarak yaklaşık veriyorum)
Şimdi gelelim asıl noktaya:
Diyelim ki Osmangazi Köprüsünü günlük 60 bin araç kullanmaya
başladı.
Normalde durum ne olur?
Şirkete verilen günlük araç garantisi 40 bin araç üzerinden
350 TL toplam fiyatla 14 milyon lira. Ama 60 bin araç kullanırsa ve 150 liradan
geçiyorsa şirketin günlük geliri 9 milyon lira ediyor.
Acaba burada devlet-siyaset “Biz indirimli fiyat ile size
kolaylık yaptık, dolayısı ile günlük 14 milyon gelir (93 bin araç 150 TL
ödeyerek) tamamlanana kadar size garanti edilen üzerinde araç geçişini
saymayız” diyor mu?
Yani acaba bu köprüyü bu kadar yüksek fiyattan ihale edenler
indirimli fiyatı toplam gelire mi sayıyor, yoksa araç üzerinden fazlalık geliri
30’a-70 bölüşülüyorlar mı?
Bakın eğer indirimli fiyat dolana kadar araç sayısına
bakılmazsa günlük araç geçişi 93 bine ulaşana kadar Osmangazi Köprüsünde
müteahhitle fazlalık paylaşımı yapılmaz. Ama yok burada da bir cinlik devreye
girmişse; hem devlet indirimli fiyatı kasadan ödemeye devam eder hem de
müteahhit 40 bin aracın üzeri geçiş gelirinin yüzde 70’ini kasasına koyar.
Bu konuya henüz bir açıklama gelmedi.
Acaba fazlalık araç geçiyorsa;
1- Müteahhit hem 200 liralık farkı devletten almaya devam
ediyor
2- Hem de fazlalık araç başına gelirin yüzde 70’ini ek
olarak kasaya mı koyuyor
Kısaca hep kasa kazanır kuralı mı işliyor? Yoksa indirimli
fiyat farkı kapanana kadar devlet fazlalık geliri indirimli fiyata mı sayıyor?
Umarım bir açıklama gelir ve şeffaflık adına Milletin
vergisinin nereye gittiğini öğrenmiş oluruz.
