askerler, yabancı savaşçılar ve yabancı güçlerin ülkeden aşamalı olarak
ayrılması planını onayladığını açıkladı.
Birleşmiş Milletler öncülüğünde Libyalı tarafları temsilen
oluşturulan 5+5 Ortak Askeri Komitesi’nin 6 Ekim’de İsviçre’nin Cenevre
kentinde başlayan görüşmeleri sona erdi.
Komite görüşmelerinin kapanış açıklamasında, “5+5 Ortak
Askeri Komitesi, Libya’daki yabancı paralı askerler, yabancı savaşçılar ve
yabancı güçlerin ülkeden aşamalı, dengeli ve eş zamanlı olarak ayrılması
planını hazırladı ve onayladı.” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, bu planın uygulanmasına başlanmadan önce,
“ateşkes anlaşmasını gözlem mekanizmasının ve özellikle BM’ye bağlı
uluslararası gözlemcilerin Libya’da hazır bulunmasının zorunluluğu” vurgulandı.
Komitenin, “planın uygulanmasının desteklenmesi ve Libya’nın
egemenliğine saygı duyulması için, ilgili yerel ve uluslararası taraflarla
iletişim kurma üzerinde fikir birliğine vardığı” belirtildi.
5+5 Ortak Askeri Komite, BM Libya Destek Misyonu (UNSMIL)
öncülüğünde düzenlenen Cenevre toplantılarında, başta ülkedeki yabancı askeri
unsurların varlığı olmak üzere 23 Ekim 2020’de imzalanan ateşkes anlaşması
hükümlerinin uygulanması kapsamında bir araya gelmişti.
Ülkenin doğusundaki güçlerin liderliğinden yapılan
açıklamada, muhalifleriyle ‘yabancı güçlerin ve paralı askerlerin aşamalı
olarak geri çekilmesine ilişkin bir plan üzerinde anlaşıldığı’ belirtildi.
Rusya ve Türkiye dahil Libya’ya varlık gösteren ülkelerin
getirdiği paralı askerler, ateşkese ve paralel yürütülen siyasi sürece rağmen
her iki tarafta da varlıklarını sürdürüyor.
Libya, 2014’te birbirine rakip batı ve doğuda konuşlu
grupların oluşturduğu yönetimler arasında ikiye bölündü.
Ancak BM öncülüğünde mart ayında bir birlik hükümeti
kuruldu.
Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır, çatışmada Halife
Hafter’in liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu (LNA) isimli oluşumu desteklerken
Türkiye, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Trablus merkezli hükümetin
yanında yer aldı.
“Çığır açan başarı”
BM Genel Sekreteri’nin Libya Özel Temsilcisi Jan Kubis, 5+5
Ortak Askeri Komitesi’nin kararını memnuniyetle karşıladığını bildirdi.
BM Cenevre Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre, Kubis,
komitenin, yabancı paralı askerler ve yabancı savaşçıların ülkeden aşamalı
olarak ayrılması planını “çığır açan bir başarı” şeklinde yorumladı.
Kubis, kararın 24 Aralık’ta yapılacak seçimler için olumlu
bir ivme oluşturacağını belirterek, “Libya’nın barış ve demokrasi yolundaki
kritik dönemeçte bu tarihi ana tanık olmaktan onur duyuyorum. Bugünkü anlaşma,
Libya halkının ezici talebine yanıt veriyor.” ifadelerini kullandı.
6 Ekim’de başlayan toplantılarda komite üyelerine seslenen
Kubis, “Her zaman olduğu gibi, göreviniz askeri ve güvenlik konularından daha
önemli. Göreviniz, ülkenin egemenliğini, istikrarını, güvenliğini ve birliğini
yeniden kazanmasında doğrudan bir etkiye sahip.” değerlendirmesinde bulunmuştu.
Libya’da Rus paralı askerlerden oluşan Wagner Grubu’nun yanı
sıra Suriye, Çad ve Sudan’dan getirilen yabancı paralı askerler ön saflarda
konuşlandırılmış durumda.
BM insan hakları müfettişleri bu hafta açıkladıkları bir
raporla ülkedeki paralı askerlerin muhtemelen savaş suçu işlemiş olabileceğini
bildirdi.
Türkiye’nin BM Cenevre Ofisi nezdindeki Daimi Temsilcisi
Büyükelçi Sadık Arslan, Libya Bağımsız Araştırma Misyonunun açıkladığı raporda
Türkiye’ye yönelik “mesnetsiz ve maksatlı” suçlamalar olduğunu belirterek söz konusu
rapora tepki göstermişti.
Euronews
