kurmakla görevlendirilen Mustafa Edib, kabineyi kurma süreci ardından bir çok
önemli sorunla karşı karşıya bulunmaktadır.
Mustafa Edib Lübnan meclisinde 128 sandalyeden 90 oy alarak
başbakan olarak yeni kabineyi kurmak için güvenoyu aldı. Lübnan’da bir çok
siyasi akım özellikle de el-Mustakbel, Emel ve Hizbullah gibi rakipler Edib’in
başbakan olması için evet oyu verdiler. Buna rağmen siyasi grupların bakanlık
koltukları için rekabetleri, Edib’in kabineyi kurarken karşı karşıya olacağı
önemli sorunlardan biridir.
Bir başka konu, daha önce Lübnan’ın Berlin büyükelçisi olan
Mustafa Edib’in Avrupa ülkeleri ve özellikle Fransa’nın desteği ile başbakan
olarak el-Mustakbel hareketi ve ehli sünnet siyasi grupları tarafından
başbakanlık koltuğu için aday gösterildi. Buna rağmen Lübnan’da kabine kurma
sürecindeki dış müdahaleler her zaman yaşanmıştır, şimdi de Mustafa Edib bu
sorunla karşı karşıya bulunuyor.
Batı-Arap ekseni Edib’e baskı uygulayarak Lübnan’da
Hizbullah karşıtı bir kabine kurma ortamını hazırlamaya çalışıyor. Fakat eğer
Edib bu baskılara eşlik ederse kabine kurma süreci muhtemelen çok uzun sürer,
bu da Lübnan’da sıradan ve alışılmış bir konudur. 2013 yılında kabine kurmakla
görevlendirilen Temmam Selam 8 ay, 2018’de Saad el-Hariri de 10 ay sonra kendi
kabinesini kurmayı başarabildi.
Kabine kurma sürecindeki tüm bu sorunlara rağmen, Lübnan’da
mevcut siyasi kanıtlar, örneğin Hizbullah’ın yeni kabinenin bir an önce
kurulmasına dair vurgusu, Mustafa Edib’in halef başbakanlardan Temmam Selam
veya Saad Hariri’nin aksine kendi kabinesini kısa sürede kurabileceğini
gösteriyor. Görünen o ki Edib’in asıl sorunları kabineyi kurmaktan sonra
yaşanacaktır.
Lübnan gelecek kabinesinin en önemli sorunlarından biri, bir
çok ekonomik sorunla karşı karşıya olmasıdır. Lübnan milli para birimi önemli
oranda değer kaybetmiş, işsizlik, yoksulluk ve halkın geçim sıkıntısı önemli
oranda artarken borçlar krizi yaşıyor. Hassan Diyab, bazı casusların ihaneti
nedeni ile bu konuda ciddi önlemler alamadı.
Lübnan’ın gelecek kabinesi bu ülkenin ekonomi sorunlarını
azaltma yönünde çalışması gerekir fakat kabinenin ömrü en fazla 2 yıl
olacaktır, zira Lübnan meclis seçimleri daha önce belirlenen tarihte düzenlenir
ve erkene alınmazsa 2022 yılında düzenlenmesi gerekir.
Mustafa Edib’in bir diğer sorunu, Lübnan’ı yönetmek için
gerekli ve yeteri tecrübeye sahip olmamasıdır. Her ne kadar Lübnan küçük ve
nüfusu az bir ülke olmasına rağmen sahip olduğu sosyal yapı itibarı ile yoğun
siyasi rekabetlerin yaşanması için uygun ortam olup, bu rekabetler de
hükümetlerin erken dağılması ve yetersiz kalmaları için önemli bir sebep
sayılıyor; nitekim bu kader Hassan Diab için 7 ayda yazıldı.
Mustafa Edib, Hassan Diab’ın tersine hem 8 Mart ve hem 14
Mart akımlarına ilaveten dış desteğe de sahiptir, fakat Lübnan’da bu konulara
pek fazla güvenmemek gerekir.
Siyasi meseleler uzmanı Sadullah Zarii’nin tabirine göre
“Lübnan, anlaşmaların fazla sürmediği ülkedir.” Bu yüzden Edib’in ülkedeki
siyasi akımların isteklerine karşı muhalefeti, kendisine yönelik baskıların
artması ve söz konusu grupların gelecek kabineye yönelik sabotajlarına ve
dolayısı ile Edib kabinesinin Diab kabinesi ile aynı kaderi paylaşmasına sebep
olabilir.
Bu arada diğer ülkelerin de pratikte Lübnan’a ekonomide
fazla destek sağlamama ihtimali bulunmaktadır. Bu bağlamda Fransa cumhurbaşkanı
Emmanuel Macron Lübnan’a son iki ziyaretinde dış yardımları Lübnan’da
reformların yapılması ile şartlandırdı; bu da Lübnan içişlerine müdahale sayılıyor.
Bu yüzden başta Hizbullah ve müttefikleri olmak üzere ülkedeki siyasi grupların
bir çoğu ve halk, Lübnan içişlerine hiçbir müdahaleyi kabul etmiyor.
