Kongre ara seçimlerinde Cumhuriyetçilerin yaşadığı ağır hezimetin boyutları netleştikçe, Pentagon’a hakim olan atmosfer her şeyden önce derin bir belirsizlikle şekillenmektedir.
Pentagon’un üst düzey yetkilileri Çarşamba günü, İran’a karşı yürütülen ve halk nezdinde kabul görmeyen savaşın, Donald Trump hükümeti için ABD Kongre ara seçimlerinde nasıl bir felakete dönüştüğü gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kaldı.
Bu seçimlerde Demokratlar Kongre’nin kontrolünü ele geçirirken, Cumhuriyetçi adayları son onlarca yıldır geleneksel olarak bu partiyi destekleyen eyaletlerde dahi mağlubiyete uğratmayı başardı.
Washington Post gazetesinin haberine göre, yaşanan bu hezimetin ardından Pentagon kulislerinde şu soru yüksek sesle sorulmaya başlandı: ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçilerin bu ağır yenilgisinden birilerini sorumlu tutarak görevden alacak mı?
Hegseth ve Askeri Komuta Hedef Tahtasında
Demokratlar, doğrudan Trump’ın Savunma Bakanı Pete Hegseth’i hedef aldı. Bununla birlikte, Trump hükümetine yakın bazı kaynaklar, Başkan’ın Hegseth yerine savaşı doğrudan yöneten Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’i veya CENTCOM Komutanı Brad Cooper’ı görevden alma ihtimalini dile getiriyor.
Hegseth, İran ile savaşın en hararetli savunucularından biriydi. İran’a karşı savaşın hedeflerini, maliyetlerini ve bu çatışma için Kongre onayının bulunmayışını sorgulayan milletvekillerine ve gazetecilere defalarca sert sözlerle yüklenmişti.
Washington Post, Hegseth’in ayrıca İran’ın askeri kapasitesinin “önümüzdeki yıllar boyunca” yok edildiğini iddia ederek “gerçeği yansıtmayan” beyanlarda bulunduğunu ve çatışmaların başlamasından yalnızca birkaç hafta sonra Tahran’a karşı kesin zafer kazanıldığından bahsettiğini aktardı.
Ancak savaşın başlamasının üzerinden aylar geçmesine rağmen çatışmalar aralıksız devam etmekte ve bir barış anlaşmasına varmak son derece uzak bir ihtimal olarak görünmektedir.
Savaş boyunca Başkan’a askeri tavsiyelerde bulunan bu üç üst düzey yetkilinin tutumuna vakıf kaynaklar Washington Post’a verdikleri demeçte; yetkililerin her birinin farklı dönemlerde savaş hakkında aşırı iyimser değerlendirmeler sunarak ve bu savaşın ABD’ye getireceği riskler ile maliyetler konusunda şeffaf davranmayarak büyük hatalar yaptıklarını ifade etti.
Trump’ın Tereddütleri ve Devasa Savaş Bütçesi
Trump, seçimlerin ardından yaptığı kamuoyu açıklamasında, Cumhuriyetçilerin yenilgisi nedeniyle hükümetinden hiçbir yetkiliyi görevden alma niyeti bulunmadığını belirtti. Son iki yılda yaşanan bir dizi skandala rağmen Savunma Bakanı’nı defalarca savunmuştu.
Ancak ABC News muhabiri Jonathan Karl, Perşembe sabahı geçtiği kulis bilgisinde, Trump’ın bir röportajda Hegseth hakkında şikayetler aldığını ancak onu görevinde tutmayı planladığını söylediğini aktardı. Karl’ın aktardığına göre Trump, Demokratların Senato çoğunluğunu ele geçirmesinden sonra Hegseth’in yerine atanacak olası bir adayın onaylanmasının son derece zor olacağını da kabul etti.
Washington Post, Pentagon’a hakim olan havanın tam anlamıyla bir belirsizlik olduğunu vurguluyor. Bakanlık içerisindeki durumu yakından takip eden altıdan fazla yetkili ve kaynak, Savunma Bakanlığı’ndaki tablonun belirsizliğini koruduğunu söyledi.
Hükümet içi görüşmelere tanıklık eden bir kaynak gazeteye yaptığı açıklamada, ABD Savunma Bakanlığı’ndaki siyasi durumun “şu anda son derece dalgalı ve çalkantılı” olduğunu, yetkililerin Kongre’deki siyasi depremin artçı sarsıntılarını değerlendirmeye çalıştığını belirtti. Kaynak, “Bıçaklar kınından çekildi ve suçlu arama yarışı başladı” diyerek, bazılarının Hegseth’in seçim yenilgisinin sorumluluğundan kaçmak için suçu başkalarına atmasından endişe ettiğini ifade etti.
Başka bir kaynak ise Savunma Bakanlığı üst düzey yetkililerinin haftalardır Kongre çoğunluğunun kaybedilme ihtimalini konuştuklarını ve bu senaryoyu önceden hesaplarına dahil ettiklerini aktardı. Buna rağmen yenilginin büyüklüğü, bakanlık yetkililerinin görevden alınma olasılığı hususunda büyük bir muğlaklık yarattı.
CENTCOM ve Operasyonel Yıpranma
Amerikalı yetkililer, Karargahı Florida’nın Tampa şehrinde bulunan ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper’ın İran’a karşı savaşın ana mimarı olduğunu ve bu ülkenin askeri güçlerine yönelik saldırıların şiddetlenmesini defalarca savunduğunu belirtiyor.
İfade edilenlere göre Cooper, henüz geçen hafta Beyaz Saray’da bulunarak Trump’a daha fazla askeri müdahalede bulunulmasını teklif etmişti. Trump ise son günlerde askeri operasyonların tamamen yeniden başlatılması ile çatışmaların sürdürülmesinden vazgeçilmesi arasında gidip gelmektedir.
Trump’ın ve Hegseth’in kıdemli askeri danışmanı olan Genelkurmay Başkanı Dan Caine de görevden alınma riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Konuya yakın kaynaklar, Caine’in İran savaşının ABD ordusunun gelecekteki operasyonel kabiliyetleri üzerindeki etkisinden daha fazla endişe duyduğunu, ancak genellikle Trump’ın planlarına karşı çıkmadığını belirtiyor.
Trump’ın yakın çevresindeki görüşmelere hakim bir isim Çarşamba günü yaptığı değerlendirmede, Başkan’ın seçim yenilgisinin faturasını kesecek birini aradığını ve Hegseth’in kurban seçilebilecek isimlerden biri olduğunu söyledi. Ancak aynı kaynağın aktardığına göre Caine ve Cooper’ın doğrudan hedef olma ihtimali daha yüksek görülüyor.
Bir Pentagon yetkilisi, seçim sonuçlarının şu soruyu gündeme getirdiğini belirtti: Hegseth’in ekibi bundan sonra askeri subaylarla nasıl bir etkileşim kuracak?
Savunma Bakanı son iki yılda defalarca çelişkili tutumlar sergiledi; önce adımlarının orduyu Joe Biden döneminin politikalarından özgürleştireceğini iddia etti, ardından kendi görüşleriyle uyum sağlamadığını düşündüğü kişileri eleştirip görevden aldı. Ayrıca basına bilgi sızdıran kişileri tespit etmek amacıyla bakanlık bünyesinde yalan makinesi (poligraf) testleri başlattı.
Yetkilinin ifadesine göre bu yaklaşımın sonucu, Hegseth’in bakanlığı döneminde birçok askeri subayın “yalnızca hayatta kalmaya çalışması” oldu.
1.5 Trilyon Dolarlık Bütçe ve Mal Kayıpları
Kongre’de Cumhuriyetçilerin aldığı ağır yenilgi, Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’ndeki parti üyeleri arasında da yakın bir yönetim boşluğu yaratacaktır. Bu durum, Trump hükümetinin yasa koyuculardan 1.5 trilyon dolarlık savunma bütçesi teklifini bir an önce onaylamalarını talep ettiği bir döneme denk gelmektedir.
Amerikan gazetesinin yazdığına göre Cumhuriyetçiler, Demokratların yeni yılda göreve başlamasına kadar yalnızca 20 yasama gününden biraz fazla bir süre kalmış olması nedeniyle bu bütçeyi geçirme yetenekleri konusunda kapalı kapılar ardında şüphelerini dile getiriyorlar. Bütçe inceleme sürecine tanık olan birkaç kişi de ara seçim sonuçlarının bütçenin onaylanmasını son derece zorlaştıracağını ifade etti.
Raporlara göre Pentagon, ilave bütçe almadığı takdirde acil finansman ve mühimmat eksikliğiyle karşı karşıya kalacaktır; bu eksiklikler İran’a karşı yürütülen savaşla daha da şiddetlenmiştir.
CENTCOM verilerine göre, bu çatışmanın maliyeti Ekim ortası itibarıyla 47 milyar doları aşmıştır. Bu miktarın 30 milyar doları yalnızca mühimmata ayrılmıştır; bu rakam, Hegseth, Caine ve Cooper komutasındaki Amerikan güçlerinin ABD ordusunun cephaneliğini ne kadar büyük bir hızla tükettiğini gözler önüne sermektedir.
not: bu analiz farsnews.ir sitesinden alınarak tercüme edilmiştir
