Hastalıkları Bilim Dalı Uzmanı ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof.
Dr. Mehmet Ceyhan, Çin’de üretilen Sinovac aşısıyla ilgili, “60 yaşın
üzerinde hiçbir verisi yok bunun. Bu gruba bu aşıyı yapmak açıkçası tamamen bir
kumar” dedi.
Endonezya’da 59 yaş ve üzeri kişilere Çin aşısının
uygulanmayacak olması akıllarda soru işaretlerine neden oldu. Prof. Dr.
Mehmet Ceyhan, Endonezya’nın kararının, Çin aşısının 60 yaş üzerine
etkileri konusunda çalışmaların olmadığını belirterek doğru bir karar
olduğunu vurguladı.
Haber Global’a değerlendirmelerde bulunan Ceyhan, “Kendi
adıma böyle bir durumda aşılama yaptırır mıyım diye baktığımda yine de
yaptırırım diyorum. Çünkü hastalık kötü seyrediyor. Bizim artık aşının
etkisizliğini göze alıp bu aşıyı yaptırmak dışında çaremiz yok” ifadelerini
kullandı.
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan’ın açıklamaları şu şekilde:
- (Çin
aşısının Endonezya’da 59 yaş üstüne yapılmaması) Endonezya’nın yaptığı son
derece doğru. Aşılamayı başka türlü uygulama şemalarına bakarak ayarlamak
güvenilir değil. Aşılar arasındaki doz aralığında da aynı şey söz konusu.
Sinovac’ın ürettiği aşının bütün çalışmaları 18 ve 60 yaş arasında
yapılıyor. Türkiye’de de böyle, Endonezya’da da. Çin’in sonuçları
açıklaması lazım fakat Çin ısrarla hangi tarihte açıklayacağını söylemedi.
‘7 bin 100’ün altında denek sayısı ile söylenen hiçbir
lafın bilimsel güvenilirliği yok’
- Elimizde
bizim 18-60 yaş arasında sadece Türkiye’de 1322 vaka veriye dayanarak
karar veriliyor. Bu rakam aşı için ancak Faz 2 denilebilecek bir rakam. 7
bin 100’ün altında denek sayısı ile söylenen hiçbir lafın bilimsel
güvenilirliği yok. Bu çalışma ile biz aşıya hazırlanıyoruz. Acaba sonuçlar
beklendiğimi gibi çıkmadı onun için mi açıklanmıyor diye şüpheler de
doğuyor. Kendi adıma böyle bir durumda aşılama yaptırır mıyım diye
baktığımda yine de yaptırırım diyorum. Çünkü hastalık kötü seyrediyor.
Bizim artık aşının etkisizliğini göze alıp bu aşıyı yaptırmak dışında
çaremiz yok.
‘Sadece tek başına Çin aşısı alan biz varız’
- Diyelim
ki bu aşı etkisiz çıktı. Yarın mRNA aşıları yaptırılabilir mi? Etkisinde
bir azalma olur. Neticede düşük bir antikor düzeyi oluşturuyorsa sonraki
aşının etkisini bir nokta engeller. 60 yaşın üzerinde hiçbir verisi yok
bunun. Bu gruba bu aşıyı yapmak açıkçası tamamen bir kumar. Tutarsa tutar
diye düşünülebilir. Yoksa onun dışında hiçbir veri yok. Sadece tek başına
Çin aşısı alan biz varız. Çin’in bile 2’si hazır biri de devam eden 3
aşısı var. Buna rağmen Çin, diğer ülkelerde üretilen aşılardan da ısmarladı
kendisine. - Kanada,
nüfusunun 9 katı kadar aşı satın aldı. Çünkü hiçbirisinin Faz 3 çalışması
yoktu. Birisi etkisiz çıkarsa etkili çıkanı yaparım diye. 4 misli yetecek
kadar aşı satın aldılar. 60 yaşın üzerinde verisi olan Pfizer/Biontech
aşısı var. Onlar küçük bir grupta da olsa bir çalışma yaptılar ama Çin
aşısıyla ilgili hiçbir veri yok. - ABD’de
65 yaş üstü henüz aşılamada bir sıraya konmadı. Onlar Pfizer/Biontech
aşısına bile vaka sayısı az diye güvenmedikleri için sadece sağlık
personelini aşılıyorlar.
Aşıda 2. dozu ertelemek doğru mu?
- Aşılamada
bir kural vardır. Tekrarı gereken çocuk aşısında aralığı
geciktiriseniz, bir ay diyelim, 3-4 aya çıkarırsanız aşı etkinliğinde
azalma olmaz ama genel kurallar hepsinin çalışması yapılarak ortaya çıkmış.
Denenmiş mesela. Henüz bu çalışmada böyle bir veri yok. Bir aşı ilk
başlangıçta hangi protokolle çalışıldıysa, 14 gün arayla mı, 28 gün arayla
mı, o protokolde etkili olduğunu söylemek mümkün. Bunu değiştirince
çalışma olmadığında etkinliği devam ediyor diyemezsiniz. Eğer arayı
uzatırsanız, 28 gün yaparsınız, o zaman virüslerde bir direnç mekanizması
ortaya çıkıyor. Çin aşısında bilmiyoruz ama Pfizer/Biontech aşısında
biliyoruz ki ilk aşıdan sonra yüzde 50, ikinci aşıdan sonra etkinlik yüzde
95’e çıkıyor. Yüzde 50’de tutarsanız, virüs bir süre sonra mutasyon
geçiriyor. O yüzden mümkün olduğu kadar kısa sürede virüsün vücuttan
atılması lazım. Devletler kafasına göre kararlar alırlarsa bu yararını bir
tarafa bırakın zarar da verebilecek bir yaklaşım olabilir. Aşı sayısı az
çok kişiyi aşılayalı yüzde 50 korunsunlar dediğiniz zaman aşıdan
beklediğiniz etkinlik zaten ortadan kalkar.
‘Henüz aşının etkinliğini azaltacak bir mutasyon ortaya
çıkmadı’
- Henüz
aşının etkinliğini azaltacak bir mutasyon ortaya çıkmadı. İngiltere’de
başlayan mutasyon da genetik laboratuvarlarda elde edilen bir sonuç. Henüz
kliniğe yansıyan bir durum da gösterilmiş değil. Bunu klinik takiplerle
göreceğiz. Ben bu tip mutasyonların çok kötü karşılanmaması gerektiğini
düşünüyorum. Virüs daha bulaştırıcı hale gelecek ama daha az zararlı hale
gelecek ki biz bu pandemiden kurtulalım.
