ve Nükleer Anlaşma hususundaki açıklamalarının ardından bu alanda elle
tutulabilir bir değişikliğin geleceği tahmin ediliyordu. Şimdi de Robert
Malley’nin İran özel temsilcisi olarak seçilmesi ile kimileri bu değişimlerin
yeni bir aşamaya geldiğini savunmaya başlamışlardır.
Amerika Dışişleri
Bakanlığı bir bildiri yayımlayarak Robert Malley’nin İran özel temsilcisi olarak atanması
hususunda onun bir kez daha İran’a yönelik nükleer program dahilindeki
kısıtlamaları hayata geçirebilmesini umut etti.
Bu bildiride Amerika dışişleri bakanı Anthony Blinken’in farklı görüşlere sahip uzmanlardan bir takım
oluşturmak istediği, bu takımın başında ise
Robert Malley’nin İran özel temsilcisi olarak yer alacağı, onun İran’a yönelik geçmişteki nükleer müzakerelerde yer aldığını, ABD
dışişleri bakanının onun ve
takımının bir kez daha bunu yapabileceğini
garantilediği ifadelerine yer verildi.
Böylece Robert
Malley ve onun oluşturacağı takıma verilen görevin İran’a yönelik nükleer kabiliyetleri alanındaki
kısıtlamaları geri getirmek olduğu tahmin
edilebilir. Son günlerde Robert
Malley’nin Joe Biden’in İran özel
temsilcisi olarak atanma tahminleri
Amerika siyasi çevrelerinde ve arenasında büyük tartışmalara yol açtı. Bir yandan İran
nükleer meselesinin diplomatik yollar ile çözülmesinden yana olanlar Robert
Malley’nin seçimini akıllıca bir girişim saymalarına rağmen diğer
taraftan radikal Amerikalı siyasetçiler bu hususa olumsuz tepkiler gösterdiler.
Arkansas eyaleti
Cumhuriyetçi senatörü Tom Cotton ise
BERCAM nükleer anlaşmasının
asıl muhaliflerinden biri
olarak 22 Ocak’taki Tweet’inde Rober Malley’yi İsrail’e düşmanlık yapmakta sabıkalı biri olduğunu ve onun bu makama
atanmasının kaygı verici olduğunu bildirdi.
Diğer eleştirmenler
ise Robert Malley’nin ister Barack Obama hükümetinde ister uluslararası
enstitüye gittiğinde İran’a karşı
avantaj ve taviz verme çerçevesinde
olduğunu belirtiyorlar. Şimdi de
onlar Robert Malley’nin İran’a
karşı benzer yaklaşım içerisinde olduğu hususunda kaygı duymaktadırlar
Buna karşın Bağımsız Amerikan senatörü, Bernie Sanders gibi
isimler Donald Trump hükümetinin İran’a karşı siyasetlerini her zaman eleştiren
isim olarak Robert Malley’nin İran özel temsilcisi olarak Washington’da atanmasına
olumlu tepki gösterdi ve şöyle bir Tweet de attı:” Robert Malley
çok bilgili ve çok deneyimli bir uzmandır. Amerika ulusal güvenliğini savaş yolu ile
değil diplomasi yolu ile yüksek seviyelere taşıyabilen isimdir. Malley, İran özel temsilciliği için mükemmel
bir seçenektir. “
Buna rağmen bu arada
daha az dikkat edilen husus Rober Malley’nin İran temsilciliği makamına
atanmasının koordinatörlük düzeyinde olmasıdır. Aslında bu makam Amerika dış
siyasetinde asıl kararları verenlerin kararlarının uygulayıcısı ve
koordinatörüdür ve sırf tebliğ edilenleri yerine getirmekle mükelleftir. Böylece Malley, İran veya Nükleer Mesele alanında keyfi
hareket etme yetkisine sahip olmadığı söylenebilir. Sonuçta eleştirenlerin Malley’nin İran
hakkındaki olumlu yaklaşımı doğru olsa bile bu Biden hükümetinin BERCAM nükleer
anlaşmasına tam olarak uyacağı anlamına gelmez.
Uluslararası Kriz Grubu İran dairesi başkanı Ali Vaiz ise
şöyle düşünüyor:” BERCAM anlaşması
ile ilgili mali görüşler, Joe Biden, Jake Sullivan ve Anthony Blinken görüşlerinden
farklı değildir. ”
Bu yüzden bu alanda abartı yapıldığı söylenebilir.
Burada önemli olan mesele Biden hükümetinin üst düzey
makamlarının İran’a karşı tutumlarının sertleşmesi ve Trump hükümetinin de
seslendirdiği ithamların Tahran’a yöneltilmesidir. Bu durum Amerika hükümetinin BERCAM’a yönelik
genel siyasetinin pek de değişmediğini göstermektedir.
