önümüzdeki aylarda İran iç ve dış siyasetinde bir takım değişikliklerin
olacağına kesin gözüyle bakılmaktadır.
Ülke içinde ekonomik sıkıntılar ve pahalılığın halk
üzerindeki etkilerinin toplumsal tepkileri çağrıştırma düzeyine vardığı artık
inkar edilemez bir gerçek. Yeni cumhurbaşkanının başvuracağı ilk iş beklendiği
üzere halkı ekonomik olarak rahatlatacak radikal kararları uygulamaya koyması
olacaktır kuşkusuz.
Dış siyasete gelince; İran’ın sorunlarının önemli bir
bölümünün dış baskılardan, çok yönlü yaptırımlardan kaynaklandığını bilmeyen
yoktur. Başta ABD olmak üzere büyük güçlerin kontrolündeki adına uluslararası
toplum denilen gerçekte ise uluslararası sulta sistemine entegre olmayı, teslim
olmayı reddetmesi İran’ın kırk yılı aşkın bir süredir başına gelenlerin baş
nedenidir denilebilir.
Yeni Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi yaptığı ilk basın
toplantısında İran’ın dış ilişkilerinin KOEP(Kapsamlı Ortak Eylem Planı) ile
başlamadığı ve bununla sınırlı kalmayacağı mesajını verse de İran’ı
önümüzdeki yıllarda da uğraştıracak en
önemli dış mesele hiç kuşkusuz bu anlaşma etrafında olacaktır.
Bu anlaşmada İran’a yönelik yaptırımların nükleer programla
ilgili bölüm sadece askıya alınmış olup kaldırılmamıştır. ABD’de kanun koyucu
ve belirleyici güç Kongre’nin İran aleyhinde nükleer programı dışındaki
konularla ilgili yaptırımları aynen sürdürüldüğü için KOEP kapsamındaki
yaptırımlar da hayata geçirilememiştir. Çünkü başta AB ülkeleri olmak üzere
bankalar ve çok uluslu şirketlerdeki
Amerikan ortaklığından dolayı Kongre yaptırımları yüzünden dünyada
hiçbir ciddi şirket İran’la ticaret
yapamamaktadır.
Ruhanı-Zarif uzlaşmacı diplomasi çizgisinin sonuç
vermediğini ve sürdürülmesini ülke zararına gören İran Meclisi, Trump’ın
feshetme kararını fırsat bilerek nükleer teknoloji programına adım adım geri
dönmeye dair kararlar almış ve ABD’nin KOEP’e geri dönüşü için yaptırımların
tamamen kaldırılması vb. yeni şartlar öne sürmüştür.
Yeni Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi de bu şartlardan geri adım
atılmayacağını, bundan sonra görüşme yapmak için görüşme yapılmayacağını ve her
görüşme sonunda İran halkını rahatlatacak sonuçlar çıkması gerektiğini
açıklamış bulunuyor.
İbrahim Reisi’nin cumhurbaşkanlığına seçilmesiyle birlikte
İran’ın iç ve dış konularda izleyeceği siyasetlerle ilgi bu ayrıntılı
değerlendirmeyi aşağıdaki linkten takip edebilirsiniz.
