Tarihle ve Hakikatle Yüzleşmek

Atasoy Müftüoğlu

İslam dünyası toplumları, kültürleri, bu toplumlarda eğitim hayatı, akademik hayat; yüzyıllardır, seküler/ırkçı/sömürgeci yorumlama sistemine maruz kaldılar, mahkûm oldular, bu yorumlama sistemiyle hesaplaşmaya cesaret edemediler, bu yorumlama sistemini varoluşsal bir mesele olarak görmediler ve sonunda bu yorumlama sisteminin bir parçası haline geldiler. Toplumlarımız, yüzyıllardır epistemik savrulmalar, sürüklenmeler yaşıyor. Bu savrulmalar/sürüklenmeler nedeniyle, İslami bilgi üretilemiyor/özgürleştirilemiyor, uygulamaya konulamıyor. Bütün bu nedenlerle, bu toplumlar, İslami bir yorumlama sistemi üretme ihtiyacı duymuyor. Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaşandığı üzere, imparatorluk, Tanzimat Fermanı’nı ilân ederek, sömürgeci yorum sistemine dahil oluyor, bu sisteme meşruiyet kazandırıyor.

İslami düşünce/kültür/edebiyat/ilahiyat/eğitim hayatı, akademik hayat, İslami yorumlama sistemi üretmenin, bu sistemi kurumsallaştırmanın, İslamın özgürleşmesi anlamına geldiğini idrak edemiyor. Bugün, toplumlarımızda, akademik hayat, bütünüyle sömürgeci yorum sisteminin referanslarına dayalı olarak sürdürülüyor. Toplumlarımız, başörtüsüne özgürlük konusunu bir mücadele konusuna dönüştürürken, İslami dünya görüşüne ve bilgi sistemine özgürlük konusunu bir mücadele konusu haline getiremiyor. Bu konuda umut etmeyi mümkün kılabilecek şartlar üzerinde çalışılmıyor. Yenilik üretme yeteneğine sahip olmayan toplumlar/kültürler, hiçbir şekilde bağımsız bir eylem iradesi de geliştiremiyor, değişim/dönüşüm yaşamadıkları için, kendilerini tekrar ediyor, yaşlılık ve kötürümlük durumunu bir hayat tarzına dönüştürüyor. Bugün, İslam dünyası toplumları tarihsel aşağılanmaları/edilgenlikleri/teslimiyetçilikleri/onur kırıcı bağımlılıkları bir kader gibi yaşıyor. Zamana müdahale iradesine nasıl sahip olunabileceği, hiçbir şekilde gündeme getirilemiyor. İslam dünyası toplumları/kültürleri, İslamı, hayatın her alanında temsil-tecrübe süreçlerine, anlamlı-derinlikli katkıda bulunabilecek bilgilerle-bilinçle ilgilenmiyor, toplumlarımızın, bağımsızlık seçenekleri yokmuş gibi davranıyor. İslam dünyası, yerli-milli müdahaleler/bencillikler/çıkarlar sebebiyle, bütünlüğünü/özgünlüğünü, evrensel içeriğini kaybetmiş bulunuyor. Yerli-milli bencillikler/ihtiraslar, evrensel İslami kavramları/ilkeleri/değerleri, yaşanılamaz, tecrübe edilemez hale getiriyor.

İslam toplumlarında, dini hayat, teorik düzlemde/çerçevede Kur’an-Sünnet merkezli bir söylemi-yaklaşımı gündemde tutmaya özen gösterirken, somut-pratik çerçevede Muaviyeci bir kültürü temsil etmeye çalışıyor. Teorik İslami çerçeve ile, yaşanan somut dindarlıklar arasında derin uçurumlar olduğunu görmek gerekir. İslam dünyası toplumları bir yanda, İslama dayatılan resmi, yerli-milli/ mistik yorumlarla, bir diğer yanda da Batı’dan ödünç alınmış ırkçı/ sömürgeci yorumlar arasında sıkışıp kalmış bulunuyor. Toplumlarımız bir yanda mitolojikleştirilmiş, bir Batı merkezli tarihe maruz kalırken, bir diğer yanda da mumyalanmış bir geçmişe maruz kalmaya devam ediyor. Günümüz dünyasında, teknolojik gelişmeler, kültürün yerini alıyor. Bütün toplumlar kültürsüzleşiyor. İçerisinde yaşadığımız dönemde, yerli-milli, resmi, oportünist dindarlık, oportünist muhafazakarlık biçimleri, ortak İslami duyarlılığı/bilinci/ufku/ misyonu/geleceği, evrensel sorumluluk ve dayanışmayı gereksiz hale getiriyor. Oportünist dindarlık/muhafazakarlık, toplumu, konformizmle, ikiyüzlülükle, görgüsüzlükle malûl bir topluma dönüştürüyor. Bu tür bir toplum, ahlaki faziletlere ihtiyaç duymuyor, ancak, ahlakı da araçsallaştırmaktan imtina etmiyor. Saltanatlarını, din alışverişiyle, konfor-lüks-debdebe içerisinde geçiren cüppeli palyaçolar, ileri derecede patolojik bir putperestlikle malûl dindarlıklar, İslamın yüzyıllardır içerisinde bulunduğu çok ağır, çok derin, çok kapsamlı kriz-edilgenlik durumu ile hiç bir şekilde ilgilenmiyor. Toplumlarımızda çıkara dayalı, çıkara odaklı oportünist dindarlık ve siyaset, siyasal çıkar ve ayrıcalıklarını sürdürebilmek için, faşizan/mafyatik bir zihniyeti siyasal sisteme dahil edebiliyor. Çıkar davasının, dini bir dava olarak maskelenebildiği, hesaplı ihanetlerin, hesaplı istismarcılıkların ve hesaplı araçsalcılıkların, pragmatizm tarafından tahkim edilen ihtirasların belirleyici olduğu, aklın/kalbin/vicdanın etkisiz hale getirilebildiği, kirli zamanlarda yaşıyoruz. Tek akla, tek yoruma, tek ufka, kapatılan toplumlar hiçbir zaman, hiçbir şekilde hakikati, gerçekleri göremiyor. Yerli-milli, muhafazakar/dindar patolojik istisnacılık, kendi ahlaksızlıklarını, istismarcılıklarını, dolandırıcılıklarını dokunulmaz kılabiliyor, maskeleyebiliyor.

Hangi toplumda olursa olsun, tek akla/tek yoruma/tek ufka tapınan toplumlar, bir şekilde, kendi tercihleriyle siyasal körlüğü bir hayat tarzı haline getiriyor. Bu tür toplumlarda, içerisinde yaşadığımız toplumda da, görülebileceği üzere, hiçbir içeriği, misyonu ve vizyonu olmayan romantik bir medeniyet söylemi yoluyla toplumlar bir şekilde kontrol edilebiliyor. Ateşli, provokatif, patolojik yerli-milli söylemleri, ortak İslami medeniyet ikliminden uzaklaşmak anlamına geliyor. İslam dünyası toplumları, bugün, çok derin bir siyasal körlükle sınanıyor. Siyasal körlüğe mahkûm olan toplumlarda, toplum, hiç bir şekilde, ahlaki/vicdani sorgulamalar yapmıyor. Bu nedenledir ki, muhafazakarlığı, dindarlığı araçsallaştıran, tekelleri altına alan kesimler, aşkla, şevkle, zevkle büyük dolandırıcılıklar yapabiliyor. Sadece çıkarları için yaşayan topluluklar, kesimler, hareketler, hiç bir değer sistemine inanmazlar.

İslam dünyası ülkelerinde, iktidarlar, yerel tiranlar, İslama kendi çıkar ve ihtirasları doğrultusunda, yerli-milli-resmi anlamlar-içerik kazandırmaya çalıştıkları için, evrensel İslami bütünlük ve dayanışma bugün, ne yazık ki, imkansız hale gelmiştir. Günümüzde, evrensel İslami dayanışmaya ve medeniyet kültürüne bütünüyle yabancılaşan medyatik meczuplar, dinsel meczuplar, akademik meczuplar, İslamı çok ucuz bir propaganda aracı haline getirmişlerdir. Bu meczuplar taifesi sebebiyle, ulus-devleti ve ulus-devlet bencilliklerini/kutsallarını aşma tasavvur ve projesini, misyonunu benimsemeleri ve İslam dünyası çapında İslami farkındalık oluşturmaları gereken Müslümanlar, bütünüyle sorumluluk alanı dışına itilmiş bulunuyor. İslam dünyası toplumları, bugün, dünyanın politik gidişatı üzerinde, İslami anlamda hiç bir olumlu etkiye sahip değiller. Mekke İttifakı’nın hayata geçirildiği günden bu yana, Gazze’ de, masum Filistinliler katliam ve soykırıma uğramaya devam ediyor. Mekke İttifakı’nın İsrail üzerinde zerre kadar caydırıcılığı olmadığı gibi, aralarında, Türkiye’nin de bulunduğu, göz boyamadan ibaret Barış Kurulunun da, İsrail üzerinde zerre kadar caydırıcılığı yok. Bu arada, İttifakın, Ensarullaha karşı, Haçlı-Siyonist emperyalizminin yanında konumlanmaları, bir başka teslimiyetçiliğin ifadesidir.

İçerisinde yaşadığımız dönemde, toplum, fon skandallarıyla büyük altüst oluşlar yaşarken, “Toplumsal çürümeyi kabul etmiyoruz” şeklinde bildiriler yayınlayan sözde İslami cemaat/vakf vb. topluluklar, bu konuda hassasiyet gösterirlerken, siyasal çürüme ve yabancılaşma ile ilgili, siyasetin/iktidarın, Haçlı emperyalizmi ile samimi dostluk ve dayanışmasını, İran ve İslami direniş mücadelelerine karşı, Haçlı çıkarlarının ve beklentilerinin yanında yer almalarını hiç bir şekilde sorgulama/tartışma/bildiri konusu yapmıyor. Ülkesinin, azılı İslam düşmanı Haçlı emperyalizmiyle dostluk ilişkilerini, bağımlılık ilişkilerini hiç bir zaman eleştiri-bildiri konusu yapmayan cemaatlerin, İslamiliklerinin ne tür bir İslamilik olduğunu konuşmak gerekir.

Hangi toplum olursa olsun, bir toplumun, kültürsüzlüğün dehşetini hiç bir şekilde hissetmeden, sağ-faşist popülizm bataklığına saplanması, ilgili toplumların, utanç verici bir durumu normalleştirdiklerini gösterir. Bu tür toplumlarda, İslam, ancak, politik bir sloganlaştırmadan ibarettir. Hangi toplumda olursa olsun, çıkara tapınan hayatların toplumsallaşmasıyla birlikte, bütün İslami/ahlaki/insani değerler göreli hale gelir. Bütün değerlerin göreli hale geldiği toplumda, içerisinde yaşadığımız dönemde, Türkiye’de yaşandığı üzere, sahte/yapay/maskeli/ucuz/yüzeysel propaganda dindarlıkları ve siyasetleri yaygın ve etkili hale gelebilir. Politik ihtirasların körlüğünün, toplumsal yıkımı derinleştirdiğini görmek gerekir. Her tür bağnazlık, haklı eleştirilerden rahatsız olmakla, haklı eleştirileri yasaklamakla başlar. Bugün, Müslümanlar olarak, ahlaki, kültürel, siyasal bir çölde yaşadığımız için, insani alana yabancılaşıyoruz.

Dünyanın, seküler yorumun istilasına maruz kalması sebebiyle, İslami yorum temelinde bir dünya kurma tahayyül ve tasavvuruna sahip değiliz. Hiç bir tarihsel/entelektüel/felsefi/hikemi içeriği olmayan, kuru gürültüden ibaret propaganda malzemesi söylemlerle, İslami bir yorum sistemi oluşturulamaz. Kültürsüzlüğün dehşetini yaşayan bir toplumun, hiç bir zaman ve hiç bir şekilde entelektüel meselesi olmadığını görmek gerekir. Bu nedenle, bu toplumlarda Türkiye örneğinde de görülebileceği üzere, evrensel düşünme, yorumlama yetenekleri gelişmiyor. Popülizm bataklığında yaşayan oportünist muhafazakar kesimlerin, kendi zamanımızı tanımlayabilecek, şekillendirebilecek, etkileyebilecek bir birikimleri yok. Bu tür toplumlarda, eleştirel bir entelektüel iklimin oluşturulması da imkansızdır. Kendilerini muhafazakar/dindar olarak tanımlayan bütün medya/gazeteler/televizyonlar/dergiler vb. yarı resmi bir içerikle, yarı resmi bir gündemle yayınlarını sürdürüyor. Bir toplumun, ahlaki/insani/entelektüel ilgileri/alanları yok sayarak, partizan yorumları, partizan çıkarları, partizan önyargıları sıradanlaştırması, normalleştirmesi kadar büyük bir felaket olamaz. Böyle bir toplumda, seküler anlamda da, muhafazakar anlamda da, her tür otoriteleşme-keyfilik-hukuksuzluk sıradanlaşabiliyor. Çıkar ihtirasları, ayrıcalık ihtirasları, iktidar ihtirasları, sahiplerini, her tür ahlaki/vicdani kaygıdan arındırarak, biyolojik varlıklara dönüştürüyor. Hangi toplum olursa olsun, bir toplumun bütün değerlerden arındırılmış, biyolojik varlıklar tarafından yönetiliyor oluşu kadar dehşet verici bir şey olamaz.

Medeni farkındalığa-terbiyeye sahip olmayan bir toplumda yaşadığımız için, seküler kesimler, dini kesimlere yönelik olarak uygulanan, zulüm ve adaletsizliklere kayıtsız kalırken, içerisinde yaşadığımız dönemde somut olarak görülebileceği üzere, bu defa, dini-muhafazakar kesimler, seküler-muhalif kesimlere yönelik olarak uygulanan zulüm ve adaletsizliklere karşı çok soğuk kayıtsızlıklar sergiliyor. Medeniyet, farklılıkları sorun haline, çatışma ve kamplaşma konusu haline getirmeden yaşama sanatının adıdır. Farklılıkları sorun haline getiren, çatışma konusu haline getiren şeyin adı barbarlıktır. İçerisinde yaşadığımız toplumda, oportünist muhafazakarlık, oportünist dindarlık ve siyaset, ancak, mahalle kahvelerinde sohbet konusu olabilecek bir gündem üretebiliyor. Resmi düşünceyi, resmi yorumu, resmi söylemi kayıtsız şartsız içselleştiren bireylerden oluşan toplum, hiç bir zaman, entelektüel/kültürel/estetik/felsefi/hikemi bir varoşa sahip olamıyor. Sloganlara, klişelere, önyargılara hapsedilen bir toplum, ilkesel varoluşlara, eleştirel varoluşlara, erdemli/üretken varoluşlara hayat hakkı tanımıyor.

Bizler, Müslümanlar olarak, medeni bir toplumda yaşıyor olsaydık, entelektüel/kültürel/estetik/irfani bir hayatımız olsaydı, Kürt sorunu gibi, Alevi Sorunu gibi, Sünni-Şii karşıtlığı sorunu gibi, Ermeni-Rum karşıtlığı gibi patolojilerimiz olmayacaktı. Eğer, medeni-erdemli bir toplumda yaşıyor olsaydık, muhalif-eleştirel siyasal figürlerin, kültürel figürlerin, aydınların yıllardır hapishanelerde rehin olarak tutuluyor olmalarını sorunsallaştırabilecektik. İnsanların, birbirlerinin farklılıklarını yargılama konusu yapmadan, birbirlerine ihtimam gösterdikleri toplum medeni bir toplumdur. Dindarlık, muhafazakarlık ve vatanseverlik tekelini elinde tutan, farklı düşünenlerin dindar/muhafazakar/vatansever olabileceklerine inanmayan, dindarlıkları, muhafazakarlıkları ve vatanseverlikleri, politik bir propaganda aracı haline getirerek ‘’bizim için her şey mubah’’ zihniyetini toplumsallaştıran/siyasallaştıran muhafazakar popülizm ve hamaset, dibe vurmuş bir kültürsüzlüğü/görgüsüzlüğü, uçsuz bucaksız bayağılıkları, konuşulması/sorgulanması/tartışılması gereken bir sorun olarak görmüyor. Biyolojik varlıkların bu tür meselelerin farkında olması düşünülemez.

Siyasal tercihleri/işlevleri/konumları/tasavvurları Haçlı Amerikan emperyalizmi tarafından belirlenen, bir şekilde rehin alınan, iradesiz İslam dünyası ülkeleri/yönetimleri, İran’ı, İslami direniş mücadelelerini yalnızlaştırma pahasına “tarihin doğru tarafında yer alıyoruz” tarzı açıklamalar yaparak, yapısal bağımlılıklarını ifşa ederken, bugün, İran, soykırımcı/ katliamcı/insanlık ve İslam düşmanı Trump rejimini mağlup etmiş bulunuyor. Gerek küresel tiranlar, gerekse yerel tiranlar kişisel ihtiraslarını tatmin etmek uğruna, toplumlarının/ülkelerinin geleceklerini yok ediyor. İktidar ihtirasları aklı öldürdüğü gibi, ahlakı ve vicdanı da öldürüyor. Çok aziz ve çok mükerrem İslama musallat olan yerli-milli, resmi/mistik/folklorik propaganda dindarlıkları, partizan dindarlıklar, evrensel İslami bilinç dünyasında çok derin, çok ölümcül yaralar açıyor.

Laik hayatlar, materyalist hayatlar yaşayan, para/konfor ve iktidara tapınan, muhafazakar/dindar kesimlerin, laiklik karşıtı söylemleri, tutum ve davranışları eşsiz bir ikiyüzlülük ve sahtelik oluşturuyor. Bağımsızlık/sorumluluk ve direniş düşünürlerine/akımlarına/hareketlerine sahip olmayan toplumlar, konformist kültüre bağımlılıkla malul yarı-resmi aydınlar yetiştirebiliyor.

Medenileştirme/sekülerleştirme/rasyonelleştirme/pragmatizmleştirme şeklinde ifadesini bulan, sömürgeci-ırkçı yorum sisteminin, bu yorum sisteminin bir Haçlı-Siyonist emperyalizme dönüştürerek İslam toplumlarına dayatılması, İslam toplumlarının kültürlerinin halen bu korkunç dayatmaya cevap verebilecek bir müktesebata sahip olmaması, evrensel etkisi/yankısı/misyonu/içeriği/vizyonu olan İslami bir yorum sisteminin üretilememesi, Siyonist kuramcı Theodor Herzl’in “doğu’nun ortasında, Batı’nın ileri karakolu”olacak İsrail projesini nasıl kolaylaştırdığını hatırlamak gerekir. İnsanları/toplumları/kültürleri mumyalaştıran konformist kültür ve konformist din algısı, bugün, içerisinde yaşayarak gördüğümüz üzere, evrensel meseleler/inşalar/gelişmeler hakkında, politik gevezelikler etmekten başka bir şey söyleyemiyor. Konformist kültürler ve konformist din algısı, tarihle ve hakikatle yüzleşmekten korkuyor. Konformist kültürle, konformist din algısıyla hiç bir zaman, gerçek bir düşünce/ kültür/bağımsızlık savaşı verilemez. Konformist kültür, konformist din algısı ve siyaset, yalnızca zihinleri ve ruhları sömürmekten ibaret bir işlev üretebilir. Günümüzde partizanlıklar ve önyargılar, insanları bütünleştirici değerlere yabancılaştırıyor, ayrımcılıkları normalleştiriyor.

İslam dünyası olarak anılan talihsiz dünyanın, çok derin ve yapısal krizinden, yenilgilerinden, teslimiyetçiliklerinden bağımlılıklarından, edilgenliklerinden, İslamı yerli-milli sınırlara-çıkarlara hapseden, yerli-milli tiranlar olduğunu unutmamak gerekir. Yerli-milli bencillikler-önyargılar, yerli-milli kabile-mezhep asabiyetleri, yüzyıllardır evrensel anlamda İslami müşavereyi/dayanışmayı imkansız kılıyor. Ötedenberi, toplumlarımızda, popülist kültür, niteliklerle değil, niceliklerle ilgilendiği için, hiç bir mücadeleye katılmadan, hiç bir anlam/içerik üretmeden, sadece hamaset üretiyor. Hangi toplumda olursa olsun büyük akıllar, büyük gönüller, ilgili toplumlarda, karşıtlıkları, düşmanlıkları, kamplaşmaları azaltmaya çalışırken, küçük akıllar, küçük beyinler de karşıtlıkları, kamplaşmaları, düşmanlıkları çoğaltmaya, derinleştirmeye çalışıyor.

Yakın zamanlara kadar, içerisinde yaşadığımız toplumda, toplum, bir şekilde, helal-haram sınırlara riayet etmeye çalışırken, dindarlık ve vatanseverlik tekelini elinde tutan muhafazakar kesimler, şimdi, bu sınırları bütünüyle ortadan kaldırdı. Entelektüel/kültürel/estetik hayatı olmayan, propaganda söylemlerinin sayısal yığınlar oluşturduğu, otorite ve keyfi uygulamaların belirleyici olduğu toplumlarda, Türkiye ve Türk Cumhuriyetlerinde, Arap-İslam dünyasında görülebileceği üzere, Filistin duyarlılığı, Antiemperyalist duyarlılık hiç bir şekilde gelişmiyor. Filistin duyarlılığı, Antiemperyalist duyarlılık politik istismara ihtiyaç duyulduğunda gündeme geliyor. Entelektüel/kültürel/eleştirel hayatı olmayan toplumlar/halklar kolaylıkla sessizleştirilebiliyor, susturulabiliyor. Entelektüel-kültürel-eleştirel hayatı olmayan toplumlar/halklar hiç bir derinliği olmayan yüzeysel-gündelik hayatlar yaşıyor. Bu tür toplumlarda, konformist din algısının neden olduğu bilinç ve ufuk kaybı, yapısal maluliyetler/maduniyetler oluşturuyor.

islamianaliz

Bu Haberi Paylaş
Yorum Bırakın