ülke ile petrol dışı ticaret hacminin arttığını belirtti.
Latifi, İran takvimine göre yılın ilk 5 ayında (21 Mart- 21
Ağustos) ŞİÖ üyesi ülkelerle ticaret hacminin 17 milyar 56 milyon dolara
yükseldiğini ve buna göre geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31 artış
olduğunu söyledi.
İran’ın Çin başta olmak ŞİÖ üyesi ülkelere son 5 ayda 9
milyar 78 milyon dolarlık ihracat yaptığını aktaran Latifi, bu ülkelerden aynı
dönemde 7 milyar 978 milyon dolar değerinde ithalat yapıldığını kaydetti.
Öte yandan İran Gümrük Müdürlüğü verilerine göre, ŞİÖ
üyeleri arasında söz konusu dönemde İran’ın en çok ihracat yaptığı ülke Çin
olurken, bunu Hindistan, Afganistan, Pakistan, Rusya, Özbekistan, Kazakistan,
Tacikistan, Belarus, Kırgızistan ve Moğolistan izledi.
Türkiye’nin “diyalog ortağı” olarak yer aldığı
ŞİÖ, ilk olarak Şanghay Beşlisi adıyla 1996’da Çin, Rusya, Kazakistan,
Kırgızistan ve Tacikistan temsilcilerinin Çin’in Şanghay kentinde bir araya
gelerek Sınır Bölgelerinde Askeri Güvenin Derinleştirilmesi Anlaşması’nı
imzalamasıyla kuruldu. 2001’de Özbekistan’ın da katılımıyla üye sayısı 6’ya
çıkan Şanghay Beşlisi’nin adı Şanghay İşbirliği Örgütü olarak değişti. Pakistan
ve Hindistan da daha sonra tam üye olarak örgüte kabul edildi. 2005’te ŞİÖ’ye
gözlemci üye olarak katılan İran ise 17 Eylül 2021’de örgüte tam üye kabul edildi.
Afganistan, Moğolistan ve Belarus ise ŞİÖ’de gözlemci üyeler
olarak yer alıyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani 5 Eylül’de
düzenlediği basın toplantısında, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin 15-16 Eylül tarihlerinde Özbekistan’ın
Semerkant kentinde düzenlenecek ŞİÖ Zirvesi’ne katılacağını duyurmuştu.
Özbekistan’ın ŞİÖ Milli Koordinatörü Rahmatulla Nurimbetov,
daha önce yaptığı açıklamada, eylülde Semerkant şehrinde düzenlenecek ŞİÖ
Zirvesi’ne, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin de aralarında bulunduğu 14
ülkenin devlet başkanının katılacağını bildirmişti.
Nurimbetov, bu zirvede örgüte üye ülkeler arasında
ticari-ekonomik, yatırım, turizm, kültürel ve insani alanlardaki iş birliğinin
geliştirilmesine yönelik 20’den fazla anlaşmanın imzalanmasının öngörüldüğünü
söylemişti.
Zirveye örgüte üye Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan,
Tacikistan, Pakistan, Hindistan ve Özbekistan ile örgütün gözlemci üyesi
Belarus, Moğolistan ve İran cumhurbaşkanları ile ev sahibi Özbekistan
Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in davet ettiği Türkmenistan Cumhurbaşkanı
Serdar Berdimuhamedov ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da
katılacağını belirten Nurimbetov, zirveye ayrıca örgütün diyalog ortağı
ülkelerden de üst düzey katılımların olacağını dile getirmişti.
