Arabistan ile girdiği uyarı ve suçlamaların yaşandığı süreçte, birçok Arap
ülkesinden Riyad’la dayanışma ve destek açıklamaları yapıldı.
Fas, Mısır, Bahreyn, Filistin, Yemen, Umman, Cezayir, Birleşik
Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt’ten çeşitli düzeylerde yapılan açıklamalarda söz
konusu ülkeler, 5 Ekim’de OPEC+ kararları konusunda ABD’nin Suudi Arabistan’a
karşı aldığı tavırda Riyad’ın yanında yer aldıklarını duyurdu.
Başta Riyad’taki yetkili ağızlar olmaz üzere ülkenin birçok
medya kuruluşunda, OPEC+ kararının üye ülkelerce ortak alındığı, arkasında
siyasi bir anlam bulunmadığı ifade edilerek, ABD’nin tutumunun yumuşatılması
hedefli açıklamalar yapıldı.
Suudi Arabistan’a bu süreçte birçok Arap ülkesinden destek
ve dayanışma mesajları gelirken, kararların başta ekonomik gerekçelerle ve
siyasi hedeflerden uzak olduğunun altı çizildi.
Fas
Gelişmelerin ardından pazartesi günü, Fas Dışişleri Bakanı
Nasır Burrita, Suudi ‘el-İhbariye’ kanalına verdiği röportajda, “Suudi
Arabistan, Arap rejiminin güçlü temellerinden biridir ve aldığı kararlarda
onunla kalıcı dayanışma içinde olduğumuzu ifade ediyoruz” şeklinde
açıklama yaptı.
Aynı gün Riyad’a gelen Burrita, “Bugün bu duruşu ifade
etmek üzere buraya geldim. Suudi Arabistan’ın diplomatik ya da enerjiyle ilgili
kararının daha fazla dış baskılara tabi tutulamayacağını vurgulamak için
buradayım” dedi.
Mısır
Mısır Dışişleri Bakanlığı da gecikmeden pazartesi günü
yaptığı açıklamada, “Mısır, karşılıklı çekişmelere sebep olan kararın
teknik değerlendirmelerini açıklamış olan Suudi Arabistan’ın tutumunun yanında
yer alıyor” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, Riyad’ın düşüncelerine göre, karar ‘petrol
piyasasını disipline ederken, uluslararası toplumun mevcut ekonomik zorluklarla
başa çıkma yeteneğini geliştirdiği’ şeklinde yorumlandı.
Bahreyn
Bahreyn Dışişleri Bakanlığı da aynı günkü açıklamasında,
“Suudi Arabistan ile tam dayanışma halinde olunduğu ve OPEC+ grubunun söz
konusu kararını siyasileştirmeyi veya uluslararası çatışmalarda yanlılık olarak
değerlendirmeyi kategorik olarak reddettiğin” ifade etti.
Ayrıca, açıklamada, Suudi Arabistan’ın ‘enerji güvenliği ve
petrol piyasası istikrarını sağlamadaki önemli rolüne’ övgü yapıldı.
Filistin
Arap dünyasından yapılan destek açıklamalarında Filistin de
yer aldı. Filistin’in Devlet Başkanlığı açıklaması, “Egemenliğini ve
haklarını koruma konusunda aldığı tüm kararlarda, Filistin, yönetimi ve
halkıyla, Suudi Arabistan’ın yanında yer alır” şeklinde oldu.
Yemen
Yemen Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada da Suudi
Arabistan’ın OPEC+ kararının ardından yapılan karşı açıklamaların reddedildiği,
Riyad ile dayanışma halinde olunduğu kaydedildi.
Umman
Umman Dışişleri Bakanlığı’nın konuya ilişkin açıklamasında,
‘küresel pazarda tüm üye ülkeler arasında oy birliği ile istenen istikrarı
sağlamak amacıyla ekonomik değerlendirmelere, arz ve talep verilerine dayanan
bu kararın desteklendiği’ duyuruldu.
Cezayir
Cezayir Enerji Bakanı Muhamed Arkab, ülkesinin resmi haber
ajansına verdiği demeçte, kararın ‘tamamen ekonomik endişelere dayanan
tamamıyla teknik bir yanıtı’ temsil ettiğini vurguladı.
BAE
BAE Enerji Bakanı Suheyl el-Mezrui de pazar günkü Twitter
hesabından yaptığı paylaşımda, ‘OPEC+’in üretimi düşürme kararının, bazılarının
göstermeye çabaladığı gibi siyasi bir karar değil, oy birliğiyle alınan tamamen
teknik bir karar olduğunu’ vurguladı.
Ardından pazartesi günü BAE Dışişleri Bakanlığı da benzeri
ifadelerle Suudi Arabistan’ın yanında yer aldığını duyurdu.
BAE Dışişleri Bakanlığı ise açıklamasında ‘alınan ortak
kararın teknik içerikli ve petrol piyasalarının düzenlenmesine ilişkin olduğu
ve siyasi olmaktan uzak olduğunu’ kaydetti.
Açıklamada ayrıca Dışişleri Bakanlığı’nın tüm ülkelerin
çıkarlarına hizmet eden yapıcı bir diyaloğun zorunlu olduğunu vurguladığı,
BAE’nin kardeş Suudi Arabistan’ın yanında yer aldığı dile getirildi.
Irak
Irak’ın hükümete bağlı Petrol Pazarlama Şirketi’nde de
kararın ‘oy birliğiyle ve ekonomik göstergelere dayalı olarak alındığı’ yapılan
açıklamayla ifade edildi.
Kuveyt
Kuveyt Petrol Şirketi CEO’su Şeyh Nevvaf Suud el-Nassır
el-Sabah, Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA’ya göre, ‘kararın mevcut
zorluklar ışığında petrol piyasalarının dengesini ve istikrarını korumayı
hedeflediğini’ söyledi.
İslam İşbirliği ve Körfez İşbirliği Örgütleri, Arap Birliği
ve Arap Parlamentosu daha önce Suudi Arabistan ile dayanışmalarını ve onu
baltalamaya çalışan her türlü açıklamayı reddettiklerini duyurmuşlardı.
Ne olmuştu?
OPEC+ grubunun enerji ve petrol bakanları, Avusturya’nın
başkenti Viyana’da 5 Ekim’de düzenlenen toplantıda, günlük petrol üretimini
kasımdan itibaren 2 milyon varil azaltma kararı almıştı.
Bu karar üzerine Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi
Stratejik İletişim Direktörü John Kirby, 11 Ekim’de ABD Başkanı Biden’ın, Suudi
Arabistan ile ilişkileri yeniden gözden geçirdiğine dair açıklamalarda
bulunmuştu.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Farhan ise
önceki gün Al Arabiya televizyonuna yaptığı açıklamada, ülkesinin ABD ile
stratejik ilişkilere sahip olduğunu söylemiş ve ham petrol üretiminde azaltmaya
giden OPEC+ kararlarının ekonomik sebeplerle alındığını ifade etmişti.
Kararın siyasi olduğu ve Ukrayna-Rusya savaşında Rusya’ya
destek anlamına geldiğine ilişkin yorumlar yapılmış ve örgütün en büyük ortağı
Suudi Arabistan eleştirilerden en büyük payı almıştı.
