Zirvesi’nde bir dizi temaslarda bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan,
dönüş yolunda hükümete yakınlığıyla bilinen gazetecilere Suriye hakkında önemli
açıklamalarda bulundu. Suriye ile ilişkilerin seyrini değiştirmek için elinden
geleni yapan Erdoğan aynı zamanda Şam hükümeti ile sorunu olmadığını göstermeye
çalışıyor.
Geçtiğimiz yıllarda ülkesinin bütçesinden on milyarlarca
doları Beşar Esad karşıtı 200 bin kişilik milisi donatmak ve eğitmek için
ayıran Erdoğan Suriye’nin siyasi yapısını devirmek için elinden geleni
yapmıştı. Şimdi de sürekli normalleşmeden, dostluktan bahsediyor. Cumhurbaşkanı
Erdoğan dün (15 Aralık) Suriye ile ilgili yeni bir teklifte bulundu.
Son iki aydır Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’dan olumsuz
ve isteksiz yanıtlarla karşılaşan Erdoğan, şunları söyledi:
“Suriye-Türkiye-Rusya üçlü olarak bir adım atalım istiyoruz.
Önce istihbarat örgütlerimiz, ardından savunma ve dışişleri bakanlarımız bir
araya gelsin. Sonra da biz liderler olarak bir araya gelelim. Bunu Putin’e teklif
ettim, olumlu baktı”
Türk analistler, Putin’in de ön görüşmeleri dolaylı olarak
onayladığını, ancak Suriye hükümetinin en azından şimdiki durumda isteksiz
olduğunu ve Ankara’nın iyi niyetinden şüphe duyduğunu belirttiler.
Erdoğan Suriye Petrolünü De İstiyor!
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkmenistan dönüşü yaptığı
açıklamalar, Suriye petrolüne de göz diktiğini gösterdi.
Erdoğan, “Suriye’de terör örgütü en büyük destekleri
nereden alıyor? Koalisyon güçlerinden alıyor. Nereden alıyor? Petrol
kuyularından alıyor. Bu petrol kuyuları şu anda koalisyon güçlerinin de aynı
zamanda güvencesinde. Nereye satıyorlar? Esad hükümetine satıyorlar. Terör
örgütünün (PKK’nın Suriye’deki uzantısı) bu petrolü sattığını biliyoruz. Bugüne
kadar sabrettik. Ama artık sabrımızın tükendiğini söylüyoruz.” ifadelerini
kullandı.
Artık her şeyden çok enerji, petrol ve doğal gaza odaklanan
Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkmenistan’ın Avaza kentine ‘enerji’ merkezli ziyaret
gerçekleştirdi ve Suriye hususunda doğrudan petrol ve para ile ilgili endişelerini
dile getirdi.
Erdoğan iki ay önce Amerikalılar aracılığıyla PKK
uzantılarına Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine yönelik saldırıyı durdurmasının
koşullarından birinin Remilan’ın petrol gelirlerinin bir kısmının Ankara’nın
desteklediği Suriyeli muhalif gruplarına ödenmesi olduğunu bildirmişti!
Türkiye’nin Halep’teki Sinsi Girişimi
Türkiye hükümeti Suriye konusundaki çelişkili tavır ve
tutumları sürdürüyor. Erdoğan Türkiye, Rusya ve Suriye arasında üçlü bir
görüşme teklifinde bulunurken, medyada yayınlanan haberler Türkiye’nin
Suriye’deki sinsi ve müdahaleci davranışlarının devam ettiğini gösteriyor.
İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’ne yakınlığıyla
bilinen Akşam gazetesinin yayınladığı yeni raporda Erdoğan hükümetinin Suriye
Türkmenlerine ne kadar güvendiğini gösteriyor.
Son yıllarda Irak ve Suriye Türkmenlerine bel bağlayan
Erdoğan ve müttefiki Devlet Bahçeli aynı zamanda ırk bağlarını gündeme getirip
Afganistan’daki Türk boylarının kapasitesinden yararlanmaya çalışmışlardır.
Ukrayna’da da Kırım Tatarları konusu ciddi bir şekilde takip
ediliyor.
Suriye’de krizin en başından itibaren Türkiye önce
“Özgür Suriye Ordusu” adlı yasadışı silahlı bir grup üzerinde
çalıştı, ardından Suriye Türkmenlerinin yer aldığı Hamza ve Sultan Murad adlı
taburları oluşturdu.
Esad hükümeti ile savaşta Suriye Türkmenlerini kullanan
Ankara yönetimi bir de Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu
(SMDK) başkanlığına Türkmen asıllı Halit Hoca’yı seçmiştir.
Erdoğan’ın uçakta Ankara ile Şam arasındaki dostluğun
öneminden ve Beşar Esad’la görüşmeden bahsettiği sırada Suriyeli Türkmenler,
Türk siyasi ve güvenlik güçlerinin desteğiyle Halep’in Çobanbey beldesinde
Suriye Türkmen Meclisinin 6. Olağan Genel Kurulu Toplantısını düzenlediler.
Suriye Türkmenleri bu kongrede Türk bayrağını da astılar!
Karar gazetesine göre Suriyeli Türkmenler, toplantıda
Muhammed Türkhan’ı başkan seçti.
Türkmen nüfusun yoğun yaşadığı Çobanbey’de düzenlenen 6.
Olağan Genel Kurul Toplantısı’nda başkan, başkan yardımcıları ve delegelerin
seçimi yapıldı.
Suriye’nin Lazkiye, Rakka, Humus, Hama, Şam ve Halep
bölgelerinden seçilen, 29 kişiden oluşan delegeler, Türkmen Meclisinin yeni
başkanını onayladı.
Suriyeli Türkmenlerin kurduğu Türkmen meclisinin yeni
başkanı, seçime tek aday olarak giren Lazkiye’nin Bayırbucak bölgesindeki İsa
Pınar köyünden Muhammed Türkhan oldu.
Esad Türkiye İle Normalleşmeye Şüpheli Bakıyor
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Savunma Bakanı
Orgeneral Hulusi Akar, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Milli İstihbarat
Teşkilatı (MİT) Başkanı Hakan Fidan, Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek
ile Erdoğan’ın danışmanı ve yandaş Yeni Şafak yazarı Yasin Aktay gibi isimler
son aylarda Ankara-Şam ilişkilerini normalleştirmenin bir yolunu bulmak için
uğraşıyorlar. Ancak geçmiş yılların acı tecrübelerine ve siyasi öngörüsüne
dayanan Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad hâlâ yeşil ışık yakmadı.
Orta Doğu uzmanlarına göre Beşar Esad’ın iki önemli endişesi
var: Birincisi, Suriye topraklarının önemli bir bölümü hâlâ Türk ordusu ve
Erdoğan’ın emirlerini yerine getiren Suriyeli muhalif güçlerin işgali altında
tutuluyor. İşgal anlamına gelen böylesi tavırlar iyi komşuluk ilkesi ve
normalleşme süreci ile çelişmektedir. İkincisi, Suriye lideri Esad, Erdoğan’ın
2023 cumhurbaşkanlığı seçimini kaybetmemek için Şam ile normalleşmeyi koz
olarak kullanabileceği kanısına varmış olabilir. Bu yüzden Beşar Esad şimdiki
durumda normalleşmeye sıcak bakmıyor.
Son olarak şunu söyleyebiliriz ki, Suriye’de yaşanan krizin
en önemli nedenlerinden biri olan iktidardaki AK Parti hükümeti, Suriye konusunda
hiçbir zaman tarafsız kalmamıştır./tesnim
