bakanları Moskova’da bölgesel ve küresel güvenliği sağlamanın çeşitli
yönlerinin ele alındığı bir toplantı gerçekleştirdi.
Moskova görüşmelerini ‘yararlı ve olumlu’
olarak nitelendiren Türk tarafı, toplantıda diğer konuların yanı sıra Ankara
ile Şam arasındaki ilişkileri normalleştirmeye yönelik konuların ele alındığını
ifade etti.
Moskova’daki görüşmenin temel faydası ve
olumlu yönü ne?
Sputnik’te yer alan habere göre, Rusya
Bilimler Akademisi Şarkiyat Araştırmaları Enstitüsü Arap ve İslam Araştırmaları
Merkezi’nin önde gelen araştırmacılarından Boris Dolgov, Moskova’daki dörtlü
görüşmenin en yararlı ve olumlu yanının taraflar arasında var olan çelişkileri
yumuşatmaya yönelik yolların belirlenmesi olduğuna vurgu yaparak şunları ifade
etti:
“Rusya, Türkiye, İran ve Suriye savunma
bakanları arasındaki müzakereler, hem Suriye’deki durumun gelişimi hem de bir
bütün olarak bölge için önemli bir gelişmedir. Bana göre bu müzakerelerin asıl
yararlılığı ve olumlu yanı, her şeyden önce bu görüşmenin gerçekleşmiş olması
gerçeğinde yatıyor. Yani, bu toplantının yapılması bile kendi başına önemli bir
olaydır. Çünkü, tarafların Suriye ihtilafı ve çözümüne ilişkin kendi vizyonları
olduğu gibi, Beşar Esad liderliğindeki Suriye yönetimine karşı da farklı
tutumlara sahipler. Moskova’daki görüşmede toplantı katılımcılarının
tutumlarının farklı olduğu açık, ve bu farklı noktalar ele alındı. Sorunlar
hassas ve bu nedenle dikkatli bir çalışma ve tabii ki ek toplantılar
gerektiriyor. Ancak önemli olan, Moskova görüşmeleri sırasında, mevcut çelişkileri
yumuşatmanın yollarının yanı sıra Suriye ihtilafına ilişkin dörtlü toplantıya
katılanların bağlı kaldığı farklı yaklaşımların ana hatlarıyla belirlenmiş
olmasıdır.”
Dolgov, ‘Moskova görüşmesinde
Türkiye-Suriye ilişkilerinin normalleşmesi bağlamında hangi spesifik adımların
ele alınmış olabileceği’ sorusuna şu yanıtı verdi:
“Şu anda Türkiye-Suriye ilişkilerinde
normalleşme eğilimi gözlemleniyor. Bana göre bu konuda Moskova’da somut adımlar
tartışıldı. Özellikle, Suriye liderliği tarafından radikal olarak kabul edilen
çeşitli grupların faaliyet göstermeye devam ettiği İdlib sorunu konusunda.
Türkiye onları ılımlı olarak görüyor. Büyük olasılıkla, Moskova görüşmeleri
sırasında bu gruplara yönelik tutum konusunda uzlaşma sağlanması ve Suriye
ordusuna yönelik saldırılarının önlenmesi yönünde adımlar atıldı. İkinci adım
grubu bana göre, Suriye’nin kuzeyindeki Türkiye sınırlarının yakınında, ABD’nin
himayesinde kurulan ve Suriye merkezi hükümetinden bağımsız hareket eden Kürt
yapıların bulunduğu yarı bağımsız yerleşim yerlerinin varlığıyla ilgiliydi.
Ayrıca görünüşe göre, Şam’ın kategorik olarak karşı çıktığı, Türk Silahlı
Kuvvetlerinin Suriye’deki varlığına ilişkin konular tartışıldı. Belki de yakın
gelecekte hangi temelde ve ne kadar süre orada kalacakları belirlenecektir. Her
halükarda Moskova’daki dörtlü görüşmenin Türkiye-Suriye ilişkilerinin
normalleşmesi sürecini önemli ölçüde ilerletti denilebilir.”
