ABD ve Batılı ülkelerden Siyonist İsrail’e destek veren açıklamasını
değerlendiren Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Bilal Sambur batının
İsrail- Filistin sorunun her zaman İsrail merkezli okuduğuna dikkat çekti.
Hamas’ın operasyonunun ardından Batılı ülkelerin
açıklamalarını Sputnik’e değerlendiren Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr.
Bilal Sambur şunları söyledi:
“Hamas’ın beklenmeyen, umulmayan bir operasyondan öte bir
savaş düzeyinde İsrail’e karşı bir saldırısı gerçekleşti. Hamas’ın uzun süreden
beri koordinasyonu ve planlaması çok iyi yapılmış, devasa ve çok yönlü bir saldırısından
söz ediyoruz. Batı başkentlerinden gelen mesajlara baktığımızda hepsinin ortak
noktasının, Hamas’ın, İsrailli sivillere saldırısını kınadığını ve İsrail’in
kendini savunma hakkının yanında olduklarını ifade etmeleri olduğunu
söyleyebiliriz. Hamas’ın İsrail’e saldırısı ve batı başkentlerinin buna
tepkisini dikkate aldığımızda şu tespiti yapmak mümkündür. Hamas’ın bu ön
görülmeyen, devasa saldırısına İsrail çok yıkıcı ve çok yönlü karşılıklar
verecektir. İsrail, Hamas liderlerine yönelik suikast girişimleri sürpriz
olmayacaktır. İsrail ve Hamas arasında artık çok cephede meydana gelebilecek
uzun süreli bir savaş durumu söz konusudur. İsrail Hamas’a çok ağır bedeller
ödetme hazırlığı yapmaktadır. Hamas’ın saldırısından sonra batı ülkeleri bundan
sonra İsrail’in Gazze’de ve Batı Şeria’da yapacaklarını kayıtsız, şartsız
destekleyeceklerini deklare etmişlerdir. Kuruluşundan beri batı ülkeleri
İsrail’e çok ayrıcalıklı bir statü tanımakta ve onu desteklemektedirler.
İsrail’in güvenliği sağlamak için İsrail tarafından yapılacak her türlü şiddeti
ve savaşı meşru görmektedirler. Avrupa ve ABD her çatışma bölgesinde kendi
çıkarlarına uygun farklı tutumlar takınmaktadır. Batı için Ukrayna ve Filistin
aynı şey değildir. Batı ülkeleri Ukrayna’nın yanından yer almakta, Ukrayna’ya
her türlü askeri siyasi ve ekonomik desteği vermektedirler. Ukrayna savaşında
Rusya’yı saldırganlıkla suçlayan batı ülkeleri savaşın uzaması ve barışın
olmaması için elinden geleni yapmaktadırlar. Batı bir yerde barış isterken bir
başka yerde kayıtsız şartsız savaş isteyebilmektedir.”
Batılı ülkelerden yapılan bu açıklamalara karşın Rusya’nın
barışçıl ve kalıcı bir çözüm önerdiğini hatırlayan Sambur “Batı için önemli
olan, Avrupa ve ABD için önemli olan şey İsrail’in varlığının ve güvenliğinin
korunmasıdır. Hamas’tan istenen şey İsrail’in varlık hakkını tanıması. Hamas
ısrarla İsrail’in var olma hakkını red etmektedir. Hamas bugünkü saldırı ile
İsrail’i yok etme konusundaki amacını ve kararlığını bir savaş boyutunda
uygulamaya dökmüş durumdadır. Batılı ülkeler İsrail Filistin sorunu hep İsrail
merkezli olarak değerlendirmişlerdir. Rusya ise sorunu iki tarafı da dikkate
alan daha dengeli bir çözümden yanadır. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov BM’de ‘Bu
Abraham anlaşmaları yapılıyor ama sorunun özü ortada açık duruyor’ diyerek
Rusya’nın dengeci ve çözümden yana politikasını ifade etmiştir. Lavrov, sorunun
özü derken Filistin sorunun barışçıl ve kalıcı bir şekilde çözümünden
bahsetmektedir. Batılı ülkeler Filistin sorununu barışçıl ve kalıcı olarak
çözmek yerine İsrail’i kollayan, Arap Devletlerini İsrail ile Abraham
anlaşmaları yapmaya zorlayan ve Hamas’ı etkisizleştiren yolarla sorununun
çözüleceğini düşünmektedir. Ancak bugün Hamas’ın saldırısı batılı ülkelerin bu
değerlendirmesinin gerçekçi ve sürdürülebilir olmadığını ortaya koymaktadır. Bu
noktada Rusya’nın sorunun özünü gördüğünü, fakat batılı devletlerin ise
İsrail-Filistin çatışmasını hala İsrail merkezli okumaya devam ettiklerini
gözlemliyoruz” ifadelerini kullandı.
Bölgedeki gelişmelerin daha da sertleşebileceğine dikkat
çeken Prof. Dr. Sambur “Hamas’ın bu son saldırısı İsrail – Filistin sorununda
yeni bir dönemin başlangıcıdır. İsrail ABD ve Avrupa şu anda şok içindedir.
Saldırı karşında şoka giren İsrail saldırının çok yönlülüğü karşında kendine
gelebilmiş değildir. Bundan sonra İsrail Filistin ilişkilerinde çok kanlı, sert
ve yıkıcı bir sürecin içine girildiğini öngöre biliriz” dedi.
