RASTHABER- Batı Asya konuları uzmanı ve Allame Tabatabi Üniversitesi Siyasi Bölümler Öğretim Üyesi Sadullah Zarei; İran, Rusya ve Suriye Dışişleri Bakanları tarafından terörizmle mücadelede ortak çalışma doğrultusunda Moskova’da düzenlenen üçlü zirve hakkında şunları söyledi:
“Moskova toplantısı Tahran’da düzenlenen toplantının devamıdır. Bu toplantı İran, Rusya ve Suriye’nin terörle mücadele konusundaki ortak çabası sayılmaktadır. Moskova zirvesi Lozan zirvesine göre daha tutarlıdır. Lozan zirvesi Suriye karşıtı 5 ülkenin ve Suriye’yi destekleyen 4 ülkenin katılımıyla gerçekleşti. Lozan’da konuşulan konular görüş ayrılıkları nedeniyle sonuçsuz kaldı.
Ama Moskova zirvesi Suriye’deki gelişmeler konusunda aynı görüşteki üç ülke arasında gerçekleşen bir toplantıydı ve doğal olarak Suriye’nin güvenlik sorunlarının azalmasında atılan önemli bir adımdı.”
Zarei, Moskova toplantısına katılan ülkelerin siyasi literatürünün birbirinden farklı olduğunu belirterek şunları söyledi: “Suriye ve Rusya terörizmle mücadele edebiyatını kullanırken, İran Dışişleri Bakanı siyasi çözüm edebiyatını kullanıyor. Bu durum Moskova toplantısının büyük ölçüde farklı konuları kapsadığını gösteriyor. Bu yüzden bu zirve, üç ülkenin dışişleri bakanlarının görüşlerinin yakınlaşması adına çok önemlidir. Moskova zirvesi terörizmle mücadele konusunda ileriye doğru atılmış bir adımdır. Ayrıca taraflardan birinin Amerika olduğu önceki toplantılardan farklıdır.”
Zarei kendisine yöneltilen, “Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov zirvede ‘Washington terörist grupları henüz Suriye hükümeti karşıtı gruplardan ayırmamıştır’ açıklamasında bulundu. Bu durumda terörizmle mücadelenin sonu ne olacaktır?” sorusunu şöyle yanıtladı:
“Amerikalılar Rusya ile yaptıkları önceki müzakerelerde, yeni isimleri ile anılan Nusra Cephesi ve bu gruba bağlı Ehrar-ı Şam gibi grupların teröristler listesinde yer aldığını ve onlarla mücadele edileceğini kabul etmişti.
Amerikalılar verdikleri sözün aksine bu mücadeleyi gerçekleştirmekten kaçınıyorlar ve sadece IŞİD’i terörist olarak nitelendiriyorlar. Oysaki Moskova ve Washington’un anlaşması, IŞİD’den daha geniş terörist grupları kapsıyordu. Bu sebepten Sergey Lavrov, verdiği sözlere bağlı kalmaması ve terörizmle mücadeleyi ciddi bir şekilde takip etmemesi nedeniyle Amerika’yı eleştirdi. Cevat Zarif de konuşmasında Amerika’nın ismini dile getirmeden uluslararası güçlerin terörizme karşı duruşunu eleştirdi.
Suriye görüşme şartlarını belirtmiştir. Bu görüşmeler silahlı teröristleri kapsamamaktadır. Ancak bu silahlı teröristler resmi olarak silahlarını bırakırlarsa ve hükümet ile askeri mücadelede değil de siyasi mücadelede bulunurlarsa görüşmelere katılabileceklerdir.”
Sadullah Zarei, Suriye’nin belirttiği şartlar sağlandığı takdirde ateşkesin yeninden sağlanmasına hazır olduğunu belirterek şu ifadelerde bulundu: “Düşünülen ateşkes, teröristler tarafından suiistimal edilmeyecek bir ateşkestir. Bu ateşkes nisan ayında yapılan ve Han Tuman’ın yeniden teröristlerin eline geçmesine neden olan ateşkesten farklıdır. Bu nedenle Velid Muallim’in yeniden ateşkes sağlamaya hazırız ifadesinde bulunduğu ateşkes, şartsız ve koşulsuz bir ateşkes değildir. Bu ateşkesin kesinlikle Suriye hükümeti tarafından belirlenen bazı şartları ve koşulları olacaktır.”
