ABD’nin İran’ın Keşm Adası’na düzenlediği yeni hava saldırıları, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünde kritik öneme sahip adayı yeniden gündeme taşıdı. Askeri tesisleri, füze altyapısı ve stratejik konumuyla öne çıkan Keşm, bölgedeki deniz trafiğinin kontrolünde kilit rol oynuyor.
ABD’nin İran’a yönelik son operasyonlarında Keşm Adası’nı hedef alması, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve deniz trafiğinin kontrolü açısından adanın stratejik önemini bir kez daha ortaya çıkardı. ABD basınında yer alan haberlere göre, Amerikan ordusu pazartesi günü adadaki askeri hedeflere “savunma amaçlı” hava saldırıları gerçekleştirdi. İsmi açıklanmayan bir ABD’li yetkili, İran güçlerinin bir Amerikan askeri uçağına saldırmaya çalıştığını ve buna karşılık bir karadan havaya füze fırlatma sisteminin vurulduğunu iddia etti. Saldırılar, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail operasyonlarından sekiz ayı aşkın süre sonra gerçekleşti.
KEŞM ADASI’NDA SON DURUM: ABD SALDIRILARI YENİDEN BAŞLADI
– ABD güçleri, 2 Kasım gecesi haziran ayından bu yana ilk kez İran’ın Keşm Adası’nı hedef aldı. Saldırılar, Katar’ın arabuluculuğunda Washington ile Tahran arasında yeni bir çatışmayı önlemeye yönelik diplomatik girişimlerin sürdüğü dönemde gerçekleşti.
– İlk saldırıdan dört gün sonra, 6 Kasım’da adaya iki mühimmat daha isabet etti.
– ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların sınırlı kapsamda gerçekleştirildiğini doğruladı. Trump, Amerikan kuvvetlerinin küçük bir uçaksavar sistemini hedef aldığını ve sistemi yaklaşık 5 ila 15 dakika içinde etkisiz hale getirdiğini söyledi.
– İran devlet medyası, pazar günü Keşm Adası’nda dört patlama duyulduğunu ve ABD ordusunun adaya mühimmat attığını bildirdi.
– Tahran yönetimi, saldırılara rağmen adadaki tesislerde ciddi bir hasar meydana gelmediğini açıkladı.
– İran’ın deniz gücü açısından önemli merkezlerden biri olan Keşm, savaşın başlamasından yaklaşık bir hafta sonra, mart ayında da ABD saldırılarının hedefi olmuştu. Adadaki tuzdan arındırma tesisine düzenlenen saldırı, 30 köyün içme suyu tedarikini aksatmış ve İran’ın tepkisine neden olmuştu.
– Keşm’e yönelik saldırıların yeniden yoğunlaşması, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD’ye ait insansız hava araçlarını düşürdüğü iddialarının gündeme geldiği bir döneme denk geldi. Denizcilik şirketleri de boğazdaki gemilere yönelik saldırıların ekim ayında rekor seviyeye ulaştığını bildirdi.
KEŞM ADASI NEDEN HEDEFTE?
İran’ın en büyük, Basra Körfezi’nin ise yüzölçümü bakımından en büyük adası olan Keşm, yaklaşık 1.500 kilometrekarelik alana sahip. Hürmüzgan eyaletinde, Bender Abbas yakınlarında bulunan ada, Hürmüz Boğazı’nın kuzey kıyısı boyunca uzanıyor ve İran ana karasından Huran Boğazı ile ayrılıyor.
IRNA’ya göre Keşm, Hengam ve Larek adalarını kapsayan bölgenin nüfusu yaklaşık 190 bin. Balıkçılık, deniz taşımacılığı, turizm ve ticaretin öne çıktığı ada, aynı zamanda serbest ticaret bölgesi, limanları ve sanayi tesisleriyle ekonomik önem taşıyor. UNESCO tarafından tanınan jeoparkı ise jeolojik oluşumları ve deniz canlılarıyla dikkat çekiyor.
KEŞM ADASI’NIN STRATEJİK VE ASKERİ ÖNEMİ
Keşm Adası’nın Hürmüz Boğazı’na yakın konumu, İran açısından kıyı savunması ve deniz trafiğinin izlenmesi bakımından önem taşıyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, boğazın kuzeyindeki askeri varlığının bir parçası olarak ada çevresindeki sularda faaliyet gösteriyor. Uluslararası basında Keşm’de bir deniz üssü ve yer altı füze tesislerinin bulunduğuna ilişkin haberler de yer aldı.
Devrim Muhafızları, mayıs ayında Keşm’in batı ucundan BAE’deki Umm Al Quwain’e, İran’ın Kuh Mobarak kıyılarından ise Füceyre’ye uzanan genişletilmiş bir deniz kontrol bölgesi ilan etti. Açıklamada Keşm, İran’ın deniz sahasındaki kontrol faaliyetlerinde temel referans noktalarından biri olarak tanımlandı.
KEŞM ADASI’NIN HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ DENİZ TRAFİĞİNE ETKİSİ
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik denetimlerini artırması, Keşm Adası’nın stratejik önemini yükseltti. Devrim Muhafızları, gemilerin İranlı yetkililerle koordinasyon kurmasını ve belirlenen rotaları izlemesini istiyor. Bazı ticari gemiler de geleneksel güzergahlar yerine Keşm ile Larek adaları arasındaki geçişi kullanıyor. İran karasularında bulunan bu rota, Tahran’a gemi trafiğini yakından takip etme imkânı sağlıyor. İranlı yetkililer ayrıca gemileri izinsiz güzergah kullanmamaları ve takip sistemlerini kapatmamaları konusunda uyarıyor.
aydınlık
