İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, Umman’da beş Körfez ülkesi, Irak ve İran’ın katılımıyla düzenlenecek toplantının ana gündeminin Hürmüz Boğazı’ndaki yeni deniz rotası olduğunu açıkladı.
İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, İran, beş Körfez ülkesi ve Irak’ın katılımıyla Umman’ın Salalah kentinde düzenlenecek toplantının ana gündeminin Hürmüz Boğazı’ndaki yeni deniz rotası olacağını açıkladı. Irakçi, İran ile Umman arasında varılan mutabakatın boğazın yeniden açılması anlamına gelmediğini, bunun için ABD’nin İslamabad Mutabakatı kapsamındaki yükümlülüklerine dönmesi gerektiğini söyledi.
Toplantıya yedi ülke katılacak
“El-Arabi el-Cedid”e konuşan Irakçi, toplantının aslında Basra Körfezi’ne kıyısı bulunan sekiz ülkeyi kapsadığını ancak Bahreyn’in kendi gerekçeleriyle katılım göstermeyeceğini belirtti. Bu nedenle toplantının yedi ülkenin katılımıyla yapılacağını ifade etti.
Irakçi, toplantının esas ve tek gündem maddesinin Hürmüz Boğazı’ndaki yeni deniz rotası olduğunu vurguladı.
İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda yeni bir deniz rotası oluşturulması konusunda anlaşmaya varıldığını belirten Irakçi, bu rotaya ilişkin haritaların hazırlandığını ve ortak bir bildirinin de kaleme alındığını söyledi.
Toplantıda katılımcı ülkelere anlaşmanın ayrıntıları, ilgili haritalar ve ortak bildiri hakkında bilgi verileceğini aktararak belgelerin daha sonra Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne gönderilmesinin planlandığını kaydetti.
“Başka konular resmi gündemde değil”
Irakçi, toplantının farklı başlıklarla tanımlanmaması gerektiğini belirterek, resmi gündemin yalnızca Hürmüz Boğazı’ndaki yeni denizcilik düzenlemeleri olduğunu söyledi.
Bununla birlikte, bölge ülkelerinin ilk kez bu formatta bir araya gelmesinin önem taşıdığını ifade eden Irakçi, siyasi iradenin oluşması halinde bu görüşmelerin ileride başka bölgesel meseleler hakkında yapılacak istişarelere de zemin hazırlayabileceğini dile getirdi.
“Bölgenin güvenliğinden bölge ülkeleri sorumlu”
İran’ın temel yaklaşımının, bölgenin güvenlik ve istikrarının bölge ülkelerinin kendi sorumluluğunda olduğu yönünde olduğunu belirten Irakçi, sürdürülebilir güvenliğin ancak dış müdahaleler olmadan sağlanabileceğini belirtti.
Irakçi, komşu ülkeler arasındaki diyalog ve iş birliğinin artmasının, bölge dışı aktörlerin müdahale alanını daraltacağını söyledi.
Yeni güvenlik mekanizması hedeflenmiyor
Toplantının ABD’nin yer almadığı yeni bir bölgesel güvenlik mekanizması oluşturma amacı taşımadığını belirten Irakçi, böyle bir konunun gündemde bulunmadığını ifade etti.
Buna rağmen, bölge ülkelerinin aynı masa etrafında toplanarak seyrüsefer güvenliği gibi ortak bir meseleyi ele almasının güven artırıcı bir adım olduğunu kaydetti.
Yemen dosyası toplantının gündeminde değil
Irakçi, Yemen meselesinin toplantıda ele alınmayacağını da vurguladı. Toplantının Yemen’deki gelişmeleri görüşmek veya bölge ülkeleri arasındaki anlaşmazlıkları çözmek amacıyla düzenlenmediğini söyledi.
İran’ın Yemen konusundaki tutumunun değişmediğini belirten Irakçi, Yemen krizinin askeri yolla çözülemeyeceğini ve ülkenin geleceğinin Yemenliler tarafından siyasi süreç ve diyalog yoluyla belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
“Anlaşma Hürmüz Boğazı’nın açılması anlamına gelmiyor”
İran ile Umman arasındaki anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması anlamına gelmediğini vurgulayan Irakçi, mutabakatın yalnızca şartların oluşması halinde deniz trafiğinin hangi güzergah ve kurallar çerçevesinde işleyeceğini belirlediğini söyledi.
Mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı’ndaki yeni giriş ve çıkış rotalarının ayrıntılarının belirlendiğini aktardı.
İran’dan ABD’ye İslamabad şartı
Irakçi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için temel şartının ABD’nin İslamabad Mutabakatı kapsamındaki yükümlülüklerine geri dönmesi olduğunu açıkladı.
ABD’nin daha önce kabul ettiği ve imzaladığı taahhütleri yerine getirmesi halinde, boğazdaki şartların normale dönmesinin mümkün olacağını söyledi.
doğruhaber
