Rasthaber – Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Bayraktar nisan ayı
üretici ve market fiyatlarını paylaştı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi
Bayraktar, nisan ayında üretici ve market fiyatları arasındaki farka dikkati
çekerek, bu dönemde yeşil soğan ve maydanozun 3,7, kuru soğanın 3,5, ıspanağın 3,4,
patates ve sütün 3,3 kat fazla fiyatla tüketiciye satıldığını bildirdi.
Bayraktar, “Üretici maliyetlerini düşürmeden
insanımızın ucuz gıdaya ulaşması mümkün değildir. Gübre, elektrik, sulama ve
ilaç gibi girdilerde indirime gidilmelidir.” dedi.
Üretici ve tüketici arasındaki makasın bir türlü
kapanmadığına, nisanda üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla
yeşil soğan, maydanoz, kuru soğan, ıspanak, patates, süt ve pırasada
yaşandığına işaret eden Bayraktar, “Nisan ayında üretici ve market
arasındaki fiyat farkında yeşil soğan ve maydanoz 3,7 kat, kuru soğan 3,5 kat,
ıspanak 3,4 kat, patates ve süt 3,3 kat fazlayla tüketiciye
satılmaktadır.” ifadesini kullandı.
Bayraktar, nisanda markette en fazla fiyat artışının yüzde 45,51
ile patateste olduğuna dikkati çekerek, “Patatesteki fiyat artışını yüzde
31,18 ile kuru soğan, yüzde 18,79 ile karnabahar, yüzde 17,8 ile kuru üzüm,
yüzde 17,43 ile nohut takip etti.” bilgisini paylaştı.
Geçen ay markette en fazla fiyat düşüşünün yüzde 20,66 ile
lahanada görüldüğünü bildiren Bayraktar, bu ürünü yüzde 13,94 ile patlıcan,
yüzde 11,48 ile yeşil soğan, yüzde 10,34 ile kuru incir, yüzde 4,57 ile sivri
biber, yüzde 3,61 ile maydanoz, yüzde 2,20 ile yumurtanın takip ettiğini
kaydetti.
Bayraktar, nisanda üreticide maydanoz, elma, kuru fasulye,
nohut, kırmızı ve yeşil mercimek, pirinç, kuru incir ve süt fiyatında bir
değişim meydana gelmediğini, fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 33,33 ile
ıspanak olduğunu belirtti.
Ispanaktaki fiyat düşüşünü yüzde 30,80 ile yeşil soğan,
yüzde 27,25 ile patlıcan, yüzde 15,96 ile pırasa, yüzde 11,85 ile sivri biber,
yüzde 4,77 ile zeytinyağı, yüzde 4,17 ile fındık, yüzde 3,77 ile salatalık,
yüzde 1,96 ile kabak ve yüzde 1,79 ile yumurta yüzde 1,25 ile havuç, yüzde 1,21
ile marulun takip ettiğini bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:
“Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 82,50 ile
patateste yaşandı. Patatesi ise sırasıyla şu ürünler takip etti: Yüzde 80 ile
kuru soğan, yüzde 47,76 ile lahana, yüzde 29,75 ile karnabahar, yüzde 21,74 ile
kayısı, yüzde 8,93 ile limon, yüzde 7,42 ile domates, yüzde 4,06 ile Antep
fıstığı, yüzde 2,56 ile kuru üzüm, yüzde 0,76 ile dana karkas, yüzde 0,67 ile
kuzu karkas.”
Bayraktar, üretim sezonunun başı itibarıyla ve son bir
yılda, girdi fiyat artışlarının bazı tarımsal ürünlerin fiyatlarını
yükselttiğine dikkati çekerek, “Başta gübre olmak üzere, yem, elektrik,
tarımsal ilaç fiyatları ve sulama ücretleri son bir yılda oldukça artmıştır.
Nitekim üre gübresi fiyatları son bir yılda yüzde 94 artarken, DAP gübresi
fiyatı aynı dönemde yüzde 95,8 arttı. Besi yeminde son bir yılda yüzde 34,5
artış olurken, süt yemindeki artış yüzde 40,4’u buldu.” ifadesini
kullandı.
Girdi fiyatlarının yüksekliğinden dolayı üreticinin
yeterince girdi kullanamayacağı için verimin düşeceği, üretimin azalacağı,
maliyetlerin artacağı uyarısında bulunan Bayraktar, şu değerlendirmede bulundu:
“Üretici maliyetlerini düşürmeden insanımızın ucuz
gıdaya ulaşması mümkün değildir. Gübre, elektrik, sulama ve ilaç gibi
girdilerde indirime gidilmelidir. Bu yıl pandemi nedeniyle talepte yaşanan
daralma sonucu patates ve kuru soğan fiyatlarında sert düşüşler yaşanmıştır.
Üretimde istikrar için sözleşmeli üretim yaygınlaştırılmalı, ürün ihtisas
havzaları ve piyasa düzenleyici kuruluşlar oluşturularak fiyatlarda istikrar
sağlanmalı, üretim doğru yerde, doğru zamanda ve doğru miktarlarda ekonomik
olarak iç ve dış talebe göre planlanmalıdır. Üretici örgütlenmesine önem
verilmeli, üretim maliyetleri düşürülmeli, tarımsal ürünler üreticiden
tüketiciye örgütlü bir yapı ile ulaştırılmalı, pazarlama sorunlarına çözüm
getirilmesi için tüm ilgili kurum ve kuruluşlar iş birliği içinde çalışmalıdır.”
Rusya’nın domatese uyguladığı ve dolmak üzere olan kota
nedeniyle halen örtü altında üretim yapan çiftçilerin zor durumda
kalabileceğini vurgulayan Bayraktar, Rusya’nın sera üretimini artırması
nedeniyle yeni pazarların bulunmasının kaçınılmaz hale geldiğine işaret etti.
Bayraktar, ramazan ayı ortasını kapsayan 6-26 Nisan
dönemindeki fiyat değişimleri hakkında da bilgi vererek, markette 27, üreticide
13 üründe fiyat artışı, markette 12, üreticide 7 üründe fiyat düşüşü olduğunu,
markette 1, üreticide 12 üründe fiyatın değişmediğini bildirdi.
Bayraktar bu dönemde üreticide ise patlıcan, ıspanak,
maydanoz, elma, kuru fasulye, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, pirinç,
kuru incir, yumurta ve süt fiyatında bir değişim meydana gelmediğini, yüzde
30,80 ile fiyatı en fazla düşen ürünün yeşil soğan olduğunu belirtti.
