ABD medyası, ABD’li ve İranlı müzakerecilerin ateşkesin uzatılması ve İran’ın nükleer programı konusunda müzakerelerin başlatılmasına yönelik 60 günlük bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya vardığını ileri sürdü.
Axios’un iki ABD yetkilisine dayandırdığı habere göre söz konusu mutabakat metni üzerinde salı günü uzlaşma sağlandı ve iki ülkenin liderleri anlaşmayı değerlendirmeye başladı.
Yetkililer, İran’ın daha sonra kendilerine “anlaşmaya imza atmaya hazır oldukları” mesajını ilettiklerini iddia etti. ABD’li yetkililerin söz konusu iddiası, İran tarafından teyit edilmedi.
Ancak Washington yönetiminin henüz karar vermediği, ABD Başkanı Donald Trump’ın nihai onayı vermesinin beklendiği öne sürüldü. ABD’li müzakerecilerin Trump’a anlaşmanın detayları hakkında brifing verdiği ve Trump bunun üzerinde düşünmek için birkaç gün süre istediği belirtildi.
ABD yönetiminden de bu iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Hürmüz Boğazı Yeniden mi Açılıyor?
Pakistan ve Umman gibi arabulucular üzerinden yürütülen görüşmelerde hazırlanan taslak metne göre, Hürmüz Boğazı herhangi bir kısıtlama olmaksızın ticari gemilerin geçişine açılacak. Tahran yönetiminin geçiş yapan gemilerden ücret almayacağı ve 30 gün içinde boğazdaki tüm mayınları temizleyeceği ifade edildi. Buna karşılık ABD Donanması’nın bölgede uyguladığı deniz ablukasının da ticari taşımacılığın normale dönmesiyle eş zamanlı ve kademeli olarak kaldırılacağı kaydedildi.
Masada Nükleer Taahhüt ve Yaptırımlar Var
Mutabakat zaptı kapsamında İran’ın nükleer silah edinme yönünde herhangi bir çabada bulunmayacağına dair taahhüt vereceği bildirildi. Önümüzdeki 60 günlük süreçte yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının nasıl tasfiye edileceği ve zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması konuları müzakere edilecek.
Washington yönetiminin ise buna karşılık yaptırımların hafifletilmesini ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını görüşmeyi kabul ettiği aktarıldı. İran heyetinin kendi hükümetinden gerekli onayları alarak “anlaşmaya imza atmaya hazırız” mesajını ilettiği öne sürülürken, Tahran kanadından henüz iddialara ilişkin resmi bir açıklama gelmedi.
Uydu Görüntüleri ve Enflasyon Baskısı: Kafalar Karışık
Diplomatik kulislerde bu gelişmeler yaşanırken sahada ve ekonomide gelen son veriler nedeniyle kafalar karışık. CNN’in yayımladığı yeni uydu analizinde, İran’ın savaş sırasında bombardımanlarla girişleri çökertilen yeraltı füze üslerini basit mühendislik çalışmalarıyla hızla yeniden işler hale getirdiği gözler önüne serildi. Bu durum, Trump’ın “İran’ın füze kapasitesi yok edildi” yönündeki açıklamalarını tartışmaya açtı.
Savaşın ekonomik faturası da ağırlaşıyor. Petrol sevkiyatının yavaşlamasıyla fırlayan enerji fiyatları, ABD’de Fed’in en yakından izlediği PCE enflasyonunu nisanda yıllık yüzde 3,8 ile son üç yılın zirvesine taşıdı. Gelirinden fazlasını harcamak zorunda kalan Amerikalıların tasarruf oranı ise yüzde 2,6’ya gerileyerek son yılların en düşük seviyesini gördü.
