taraflı zorlayıcı tedbirlerin insan haklarından yararlanma üzerindeki olumsuz
etkilerini incelemek üzere İran’a ziyarette bulunmuştu.
Alena Douhan, İran ziyaretine dair raporunu resmi olarak
yayınladı.
Douhan’ın raporunda şu ifadelere yer verildi:
“ABD, 1995 yılından bu yana kapsamlı bir ticaret yasağı
ile ABD dışındaki finans kurum ve kuruluşlarına ikincil yaptırımlar uygulayarak
İran’ı uluslararası ticaret ve finans sisteminde yalnız bırakmak için önlemler
almıştır.
Avrupa Birliği, 2010’dan bu yana çeşitli ürünlerin satışı,
transferi veya ihracatına getirdiği yasaklar ve aynı zamanda İran’a yatırım ve
finansman destekle ilgili kısıtlamalar vasıtasıyla İran’a karşı kapsamlı
ekonomik ve ticari yaptırımları onaylamış oldu. 2012 yılında petrol ambargosu
ve petrol, doğal gaz ve petrokimya endüstrilerinde kullanılabilecek ekipman
veya teknoloji de dahil olmak üzere bazı ürünlerin satışı, tedariki ve
ihracatının yasaklanması ile bu önlemler daha sonraki yıllarda yoğunlaştırıldı.
İran, yaptırım altındaki diğer ülkeler gibi, ABD
bankalarının yabancı bankalarla bağlantıları veya dolar ödemeleri nedeniyle
uluslararası bankacılık işlemlerinde zarar gördü; Bu gıda, tıbbi ilaç, tıbbi
malzeme ve hammaddeler gibi temel malların tedarikinde aksamalara neden olurken
İran’ın uluslararası işbirliğine katılımını da ciddi şekilde engelledi”
Douhan raporunun son bölümünde yaptırım uygulayan ülkelerden
şu taleplerde bulundu:
“Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin izni olmadan
İran ülkesi, vatandaşları ve İranlı şirketlere karşı uygulanan yaptırımları
iptal edilmeli.
İran vatandaşlarının insan haklarından yararlanabilmeleri
için gerekli tüm gıda, tıbbi ilaç ve tıbbi malzeme, su, sağlık, iletişim ve
ulaştırma, yedek parça malzemeleri, tohum, gübre ve ayrıca kritik altyapının
bakımı ve geliştirilmesine yönelik ürün ve hizmetlerin ticareti, finansal
ödemeleri ve teslimatı ile ilgili mevcut tüm kısıtlamalar kaldırılmalı.”
BM Özel Raportörü, tek taraflı zorlayıcı tedbirlerden
etkilenen İran halkının zararlarının telafi edilmesi için Birleşmiş Milletler
tarafından bir mekanizma oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Douhan ayrıca, ABD’den Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar
Sözleşmesi’nin normlarıyla bağdaşmayan İran’la ilgili ulusal acil durumu
durdurmasını istedi.
Eski ABD Başkanı Donald Trump, BM Güvenlik Konseyi’nin 5
daimi üyesi ve Almanya ile İran arasında 2015’te imzalanan nükleer anlaşmadan
Mayıs 2018’de tek taraflı çekildikten sonra Tahran’a yönelik yaptırımları geri
getirerek “azami baskı” politikasına başvurmuştu./mehr
