hamlelerini ve İran Cumhurbaşkanı Reisi’nin ertelediği Türkiye ziyaretini iki
ülkeden uzmanlarla değerlendirdik. Uzmanlar, bu girişimlerin Türkiye ve İran’ın
kendi içine dönmeleri ve işbirliğini engellemeyi amaçlandığını değerlendiriyor
İsrail, Gazze işgalini başarıya ulaştıramadı. ABD/İsrail
cephesi Türkiye, İran, Lübnan, Irak, Suriye, Yemen, Suudi Arabistan’da
istikrarsızlık faaliyetlerini vites yükseltti. CIA/MOSSAD destekli PKK’nın
Irak’ın kuzeyinde iki farklı noktada TSK’ya saldırması, Türkiye’de yaratılmaya
çalışılan Arap düşmanlığı, İstanbul’da sinagoglara saldırı hazırlığındaki DEAŞ
hücresine operasyon, Türkiye’deki MOSSAD casuslarının yakalanması, Lübnan’da
Hamas’ın iki numaralı yöneticisine suikast ve son olarak önemli işbirlikleri
için Türkiye’ye gelecek İran Cumhurbaşkanı Reisi’nin ziyaretinden bir gün önce
Kirman’da bombalı saldırılar düzenlenerek 84 İranlının katledilmesi…
Uzmanların değerlendirmeleri şöyle:
‘YEMEN’DE DE SALDIRILAR OLACAK’
İran Tasnim Haber Ajansı Dış Haberler Servisi Şefi Ali
Heydari, “(ABD ve İsrail) Aksa Tufanı arka planında İran’ın olduğunu
söylüyorlardı. İran’a bir mesaj vermek istediler. İran geri adım atsın kendi
içiyle uğraşsın ve Hizbullah da geri çekilsin, ileriye gelmesin diye bunu
yaptılar. Birkaç hafta içinde Yemen’de de benzeri saldırılar yapacaklar, bir
plan var. Yeni büyük bir mesaj vermek istiyorlar.” dedi.
‘ZİYARETİ ENGELEMEK İÇİN’
İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, 4 Ocak’ta yapacağı Türkiye
ziyaretini erteledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bölgesel konularda önemli
gündemler konuşulacaktı. Ertelenen ziyareti ve Cumartesi günü ABD Dışişleri
Bakanı Blinken’in sürpriz Türkiye ziyaretini de değerlendiren Heydari,
“İran’daki son bombalı saldırıların da amacı ziyareti iptal etmek içindi.
İsrail’e karşı Türkiye ve İran tarafından daha fazla baskı olmasın istediler.
Çünkü Erdoğan son dönemde Netanyahu’ya çok sert sözler söyledi, Hitler’e benzetti.”
dedi.
‘MASADA TERÖRE KARŞI İŞBİRLİĞİ İLK GÜNDEMDİ’
Reisi’nin Ankara’yı ziyaretinde İran’la Türkiye arasında çok
önemli konular olduğunu belirten Ali Heydari şu bilgileri verdi:
“Türkiye, kısa süre önce PKK’yla savaşırken 12 askerini
kaybetti. Irak’ın kuzeyinde ve bölgede teröre karşı bir işbirliği birinci
konuydu. “İkinci konu ticari anlaşmalar ve de özellikle yeni doğalgaz
anlaşmasıydı. 25 yıllık mevcut anlaşma 2 yıl sonra bitecek. Anlaşmanın
yenilenmesi ve uzatılması bekleniyor.
“Üçüncü olarak da Gazze konusunda İsrail’e karşı
Türkiye-İran işbirliği gündemde. İran, Türkiye’nin İsrail’e özellikle gıda,
çelik göndermemesi, İsrail’e ekonomik baskı yapılması konusunda çaba
gösteriyor. İki ülke bazı yaptırımlar ve engellemeler konusunda anlaşabilirdi.”
Cumhurbaşkanı Reisi’nin bir ay içinde Türkiye ziyaretini
gerçekleştirebileceğini söyleyen Heydari, İran ve Türkiye’nin bölgede çok
önemli iki ülke olduğunu ve Gazze’de arabuluculuk faaliyetleri konusunda ortak
adım atabileceğini de sözlerine ekledi.
‘İSRAİL KAYBEDİYOR VEKİL GÜÇLER DEVREDE’
İsrail’in kaybedeceğini daha önce söylediğini belirten
Gaziantep Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Doç. Dr. Ali Fuat
Gökçe de, İsrail’in başarısızlığı durumda ABD’nin kendi askerleriyle değil,
PKK/PYD ve DEAŞ gibi vekil terör örgütleriyle sahaya indiğini belirterek şu
vurguları yaptı: “İsrail Gazze’den 9 tugayını geri çekiyor. Peki Gazze’de kim
savaşacak? İsrail’in güvenliği için bu nasıl olacak? Bu, Amerika’nın vekil
güçleri devreye sokması demek ki bunlar terör örgütleridir. O zaman muharebe
sahası konvansiyonel savaş da asimetrik savaşa dönüşüyor.
“Irak Dışişleri Bakanı Türkiye’yi ziyaret etti. İki gün
sonra Hakurk’a, PKK saldırı girişiminde bulundu. Bu tesadüf müydü? Değil. Irak
Dışişleri Bakanı önemli bir isimdir. Türkiye’nin Irak’ta bölgede mücadelede
birlikte hareket etmesi gerekiyordu. Ardından İsrail’in Lübnan’da yapmış olduğu
suikast. Yılbaşı gecesi öncesi Türkiye’de yakalanan DEAŞ’lılar var ki,
sinagoglara yönelik sabotaj ve saldırı girişiminde bulunacaklardı. Yine önceki
gün Türkiye’de MOSSAD’ın 34 elemanının yakalanması var. Ardından da dün İran’da
bir saldırı var…
“İki ülkenin hedef alındığını görüyoruz. Yani Amerika’nın
bunları sahaya sürdüğünün delilidir. Neden Türkiye ve İran? Neden Suudi
Arabistan’da böyle bir şey olmuyor? Neden Birleşik Arap Emirlikleri’nde,
Bahreyn’de, Katar’da olmuyor da Türkiye ve İran’da oluyor? Hamas’ın en
başındaki isim Katar’da ve siz orada bir eylem yapmıyorsunuz da gelip İran’a ve
Türkiye’de yapıyorsunuz. Çünkü Türkiye ve İran, İsrail-Filistin savaşında etkin
rol oynayan iki ülke. “İran, Yemen’de Ensarullah vasıtasıyla küresel sermayenin
hesaplarını altüst etti. İsrail’e destek veren ülkelerin ticaret gemilerine
yapılan eylemlerle büyük zarara uğratıyor. Bu, küresel sermayenin hesap
edemediği bir durumdur. O yüzden de İran’a ve Türkiye’ye bu saldırılar
yapılıyor.”
‘ZİYARET BİRAN EVVEL
Olmalı’ İbrahim Reisi’nin ertelenen Ankara ziyareti ile
ilgili de konuşan Gökçe, bir an önce ziyaretlerin gerçekleştirilip kararlarının
alınması gerektiğini ifade ederek, devamında şunları söyledi: “Geçen yıl
Tahran’da yapılan Astana toplantıları sonrasında Rusya, İran ve Türkiye devlet
başkanlarının yapmış olduğu ortak açıklamada, bizim sınırlarımızın güneyindeki
terör varlığı Suriye’deki terör varlığı ve bunun destek veren ülkenin adının
zikredilmesi çok önemliydi. Türkiye, İran, Irak ve Suriye mutlaka birlikte
hareket etmeli. Bununla ilgili toplantılar başladı ama ABD ve İsrail
engellemeye yönelik sürekli bir çaba içerisinde.
PROVOKASYONLARA KARŞI TÜRKİYE-İRAN İŞBİRLİĞİ
“Siz kendi iç sorunlarınıza dikkat edin’ mesajı veriliyor.
MOSSAD’ın 34 elemanı yakalanmasaydı içlerindeki Suriyelilerle Türkiye’de bir
sabotaj ya da suikast ya da canlı bomba eylemi yapılsaydı, Türk kamuoyu
hassastır mülteciler konusunda, o zaman Türk kamuoyuna ‘Mülteciler eylem
yapıyor’ yalanı pompalanacaktı. Türk vatandaşlarıyla mülteciler arasında bir
çatışma riski ortaya çıkacaktı. Tamamen mülteciler üzerine yıkılarak Türkiye iç
karışıklıklara doğru sürüklenecekti. Böylece Türkiye, İsrail-Filistin
davasından uzaklaşacaktı. Aynısı İran için de geçerli.
“Buradaki terör örgütlerinin varlığının sonlandırılabilmesi
için işbirliği lazım. Türkiye ve İran’ın ortak çalışarak İsrail politikalarına
devam etmeleri gerekir. Bunun için de çok dikkatli olunmalı. Kültürel, dini,
etnik farklılıklar kaşınabilir. Şu anda en hassas durum bu farklılıkların
dışında mülteci sorundur.”
İSRAİL’İN GAZZE SALDIRILARI GÖRÜŞÜLMÜŞTÜ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ile
26 Kasım 2023’te de bir telefon görüşmesi gerçekleştirmişti. Görüşmede
İsrail’in Gazze’ye yönelik hukuksuz saldırıları, Filistinlilere yönelik insani
yardım faaliyetleri ve bölgede kalıcı ateşkese ulaşmak için atılabilecek
adımlar ele alınmıştı. Erdoğan görüşmede, Türkiye ve İran başta olmak üzere
İslam dünyasının Filistin topraklarındaki İsrail vahşeti karşısında ortak tutum
sergilemesinin önemini ifade etmişti. Erdoğan, İran ve Türkiye’nin geçici
ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve kalıcı barışa ulaşılması için birlik
içinde çalışmaya devam edeceklerini belirtti.
TERÖRLE MÜCADELEDE ORTAK HAREKET ÇAĞRISI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, önceki gün İran Cumhurbaşkanı İbrahim
Reisi ile telefonda görüştü. Erdoğan görüşmede Reisi’ye, Kirman’da meydana
gelen terör saldırısı nedeniyle başsağlığı dileklerini iletti. Erdoğan,
sivilleri hedef alan terör saldırısını kınadı, Türkiye’nin terörle mücadelede
İran’ın yanında olduğunu söyledi ve İran halkına kayıpları nedeniyle sabır
temenni etti. Görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran’a terörle mücadelede ortak
hareket etme çağrısını yineledi. Reisi’nin Türkiye ziyaretinin ileri bir tarihe
ertelenmesi de görüşmede kararlaştırıldı./aydınlık
