uygulamamakla suçlayıp bir kez daha ateşkes anlaşmasının Azerbaycan Cumhuriyeti
tarafından ihlal edilmesi hususundaki kaygılarını bildirdi.
Bu hususta Ermenistan
savunma bakanlığı da Azerbaycan
Cumhuriyeti askeri güçlerinin 10 maddelik Karabağ barış anlaşmasına saygı
duymalarını istedi. Ermenistan savunma
bakanlığı bildirisinde şu ifadelere yer verilmiştir: ” Son günlerde
Azerbaycan Cumhuriyeti askeri güçleri Karabağ merkezindeki tarımsal araziler ve
evlere ve başka bölgelere ateş açarak Karabağ’da yaşayanlar arasında dehşet
ortamı yaratmaya çalıştılar. “
Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan arasında Rusya
arabuluculuğu ile 9 Kasım tarihinde 10 maddelik Karabağ ateşkes anlaşması imzalandı. Bu ateşkes anlaşması Karabağ münakaşası
bağlamında en tartışmaya açık ve sansasyonel anlaşmalardan biri olmuş ve Güney
Kafkasya’da iki hasım ülkenin ilişkileri anlamında gerginlik kaynaklarından
birine dönüşmüştür. Ermenistan’ın
Azerbaycan Cumhuriyeti’ni 10 maddelik ateşkesi ihlal etme ithamı, en çok
da Erivan hükümeti ve Ermenistan halkının bu anlaşmaya itiraz ettiği bir
ortamda gerçekleştirilmektedir. Rusya arabuluculuğu ile gerçekleştirilen Karabağ
barış anlaşmasının muğlak noktalarından biri de Bakü ve Erivan arasında son
otuz yılda en önemli ihtilaf konusu olan Karabağ isminin anlaşmada yer
almamasıdır. 10 maddelik Karabağ barış anlaşmasının metninde bu bölgenin
isminin bile anılmadığı dikkat çekmektedir. Bu yüzden de Karabağ ile ilgili
hukuksal rejimin bir kez daha bu bölge eksenli taraflar arasındaki ihtilafları
körükleyebileceği söylenebilir. Bu hususta bölge uzmanları farklı görüşler
belirtmektedirler. Örneğin İran İslam Cumhuriyeti’nin Azerbaycan Cumhuriyeti
eski büyükelçisi Muhsin Pakayin şöyle bir değerlendirmede bulunmaktadır: ”
Karabağ meselesi çözülmediği müddetçe bu tür çatışmalara tanıklık
edeceğiz. Tabii ki çatışmaların kapsamlı
hale gelmesi ve uzun bir savaşa dönüşmesi çok uzak bir ihtimaldir.”
Her halükarda Ermenistan halkı Karabağ Anlaşması’nın
uygulanmasından bir gün sonra yani 10 Kasım tarihinden beri Erivan sokaklarına
inerek bu anlaşmadan memnun olmadıklarını açıkça gösterdiler. Bu protestolar günden güne daha da büyüdü ve
protestocuların sayısı hep arttı. Ermeni protestocuların artması aslında
Ermenistan halkının Rusya arabuluculuğu ile sağlanan Karabağ Barış Anlaşması
hakkındaki bilgilerinin artması sonucu başlayan bir süreçtir. Böylece Ermenistan halkı da Erivan hükümetine
ve iktidarda bulunan ” Benim Adımım” koalisyonuna yönelik baskılarını
arttırdı. Gerçekte Ermenistan başbakanı
Nikol Paşinyan hükümeti ülke halkı tarafından iktidardan uzaklaşma baskısı
altındadır. Buna karşın İlham Aliyev hükümeti Ermenistan karşısında İkinci
Karabağ zaferinden en önemli girişimi olarak söz etmek ve yeni bir tarih yazmak
istiyor. Bu bağlamda Azerbaycan Cumhuriyeti’nin tam olarak bu anlaşmayı uygulamak
istediği söylenebilir. Halbuki Ermenistan halkı ve hükümeti bu barış anlaşması
ile mağdur olduklarını düşünüyorlar ve sonuçta bu anlaşmayı protesto etmek için
sokaklarda protestolar yapmaktadırlar.
Uzmanlara göre siyonist rejim İsrail gibi dış aktörlerin
bölgede bulunması iki komşu arasındaki
ihtilafları ve mesafeleri daha da arttırmaktadır. Çünkü son yıllardaki
deneyimler de siyonist rejim İsrail’in bulunduğu her bölgede etnik ihtilafları körüklediği ve bu
ihtilafları da kendi lehine kullandığı görülmektedir. Son dönemde İkinci
Karabağ savaşının eşiğinde de Karabağ’da
yaşayanlar ile Ermenistan hükümeti arasında ihtilaflar belirmişti. Bu ihtilaflar Karabağ münakaşasının Erivan ve
Bakü arasındaki görüş farklılıklarının ekseninde yer aldığını ve her an yeni
bir savaşın ortaya çıkabileceğini göstermektedir.
Parstoday
