Bakanları Toplantısı’nın ardından basın mensuplarına gündeme ilişkin
değerlendirmesinde NATO ülkelerinin dışişleri bakanları gayri resmi
toplantısının 2025’te Türkiye’de yapılmasının kararlaştırıldığını duyurdu.
Açıklamasında toplantının NATO’nun 75. kuruluş yıl dönümüne
denk geldiğini dile getitren Dışişleri Bakanı Fidan, “Türkiye de 72 yıldır
NATO’nun önemli bir üyesi. NATO içerisinde 72 yıldır katkı vermekte. NATO
görevlerine silahlı kuvvetlerimiz aktif olarak katılmakta” dedi.
Fidan, toplantının dışişleri bakanlarının kendi aralarında
yaptığı, NATO-Ukrayna Konseyi olarak toplandığı ve son olarak da
Asya-Pasifik’teki ortaklarıyla bir araya geldiği üç oturumda düzenlendiğini
ifade ederek, NATO dışişleri bakanlarının 2025’te yapacağı gayri resmi
toplantının Türkiye’de yapılmasını önerdiğini dile getirdi. Fidan, “Bu
karar kabul edildi. NATO Dışişleri Bakanları Gayriresmi 2025 Toplantısı
Türkiye’de yapılacak” dedi.
‘Avrupa’da PKK’ya karşı toleransın giderek azaldığını
görüyorum’
Türkiye’nin güvenliğiyle ilgili müttefiklerden
beklentilerini dile getirdiğini söyleyen Fidan, “Terörle mücadelede NATO
üyesi ülkelerin tam ve koşulsuz olarak Türkiye’ye destek vermeleri, terörle
mücadelede Türkiye’nin yanında olmaları, özellikle Suriye’de olduğu gibi bazı
NATO üyesi ülkelerin ‘geçici’ maskesiyle de olsa terör örgütüyle işbirliği
yapmamaları gerektiğinin altını çizdik. Bunun NATO ittifakının ruhuna aykırı
olduğunu söyledik” ifadelerini kullandı.
PKK’nın Avrupa’daki eylemleriyle ilgili durumu da
toplantılarda ve ikili görüşmelerde gündeme getirdiğini bildiren Fidan, şunları
söyledi:
Onlar için üzücü olan yıllardır sessiz kaldıkları terör
örgütünün kendi sokaklarında terör estirmesi. Şimdi bunları görüyor olmaları
bizim için bir sürpriz değil. Biz bunun altını çizdik. Özellikle Avrupa’da
yaşayan soydaşlarımıza yönelik, vatandaşlarımıza yönelik şiddet eylemlerinin
sadece kınanmakla kalmayıp çok ciddi tedbirler almaları gerektiğini kendilerine
ilettik.
Fidan, “Yetkili makamların giderek Avrupa’da daha fazla
hassasiyet oluşturduğunu görüyorum. Bu aslında memnuniyet verici bir konu.
PKK’ya karşı toleransın giderek azaldığını görüyorum, bu önemli”
değerlendirmesinde bulundu.
‘Savunma sanayisindeki kısıtlamalar kaldırılmalı’
Dışişleri Bakanı Fidan, savunma sanayisinde kısıtlamaların
kaldırılması gerektiğini muhataplarına ilettiğini kaydederek, “Bunun da
müttefiklik ruhuyla bağdaşmadığını, bu konudaki kısıtlamaların kaldırılması
gerektiğini ifade ettik. Bu bizim zaten sürekli ifade ettiğimiz bir husus. Bu
çerçevede üyelerden bazılarıyla yürüttüğümüz bazı müzakereler var. Çoğuyla
sorunları hallettik” diye konuştu.
‘AB, NATO içinde belirleyici pozisyona ulaştı’
Avrupa Birliği’nin NATO içerisinde giderek daha belirleyici
pozisyona ulaştığını belirten Fidan, “Ancak AB topluluğunun geri kalanını
dışarıda bırakması, AB üyesi olmayan ülkelerin güvenlik ihtiyaçlarına ve
stratejik perspektiflerine yeterli dikkati vermemesi konusu var. Bu giderek
daha belirginleşen, gündemimizi daha fazla meşgul eden bir konu haline
geliyor” ifadelerini kullanarak bu konuyu son aylarda bir çerçeveye
oturtarak gündeme getirdiklerine işaret etti.
‘Barışa ve ateşkese alternatif yollar aranması gerekiyor’
Toplantıda Ukrayna’daki krizle ilgili Dışişleri Bakanı
Dmitriy Kuleba’dan bilgi aldıklarını belirten Fidan, Türkiye’nin de bu ülkenin
güvenlik ve egemenlik haklarının yanında olduğunu bir kez daha vurguladığını,
çatışmayı durdurmak için barışa ve ateşkese alternatif yollar aranması
gerektiğinin altını çizdiğini ifade etti.
‘Gazze meselesinde bütün muhataplarımız bizimle hemen
hemen aynı fikirde’
Bakan Fidan toplantıda yaptığı ikili görüşmelerde
mevkidaşlarıyla Gazze’deki durumla ilgili görüş alışverişinde bulunduğu
aktararak, “Bütün muhataplarımızla Gazze ile ilgili endişelerimizi,
konunun artık taşınamayacak noktaya geldiğini vurguladık” sözlerini
kaydetti.
Fidan konuşmasını şu cümleler ile sürdürdü:
Özellikle ateşkese, acil insani yardıma ve iki devletli
çözüm perspektifine olan ihtiyacı tekrar tekrar gündeme getirdik. İyi olan şu:
Artık bütün muhataplarımız bizimle hemen hemen aynı fikirde. Süreç içerisinde
uluslararası toplumun bu anlayışa ulaşmış olması diplomatik kazanım açısından
önemli ama arazide bir şey değiştirme anlamında daha fazla şeylerin yapılması
gerekiyor. Bu konudaki kararlılığımız devam ediyor.
‘F-16 meselesi halloldu’
ABD’li mevkidaşı Antony Blinken ile ikili görüşmesinde çok
çeşitli konulara değindiklerini ifade eden Fidan, bunlar arasında Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın ABD Başkanı Joe Biden’ın daveti üzerine ABD ziyaretinin tarihinin de
bulunduğunu söyledi.
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gündeminde ikili ve bölgesel
ilişkiler başta olmak üzere çok çeşitli konuların bulunacağını, bunlar arasında
Gazze meselesinin ilk sırada yer aldığını bildirdi.
Ukrayna meselesinin de gündemde olacağını dile getiren Fidan
bu iki husus bölgeyi ilgilendirdiğini ifade ederek, “Aynı zamanda küresel
fay hatlarını da hem tetikliyor hem tetikleyeceği başka risk alanları da var.
Onlara da Cumhurbaşkanımız dikkati çekmeye, bu konulardaki hassasiyetlerimizi
vurgulamaya devam edecek” cümlelerini kaydetti.
Fidan konuşmasında şu cümleleri dile getirdi:
F-16 meselesi halloldu. Daha başka alanların ilerletilmesi
gündemde olacak. Cumhurbaşkanımızın perspektifi, Türk-Amerikan ilişkilerini
sadece güvenlik eksenli olmaktan çıkartıp bunun içerisine aynı zamanda ekonomi,
teknoloji, ticaret ve diğer alanları da dahil ederek daha dengeli, daha geniş
çaplı bir ilişki kümesinin ortaya çıkması. Bu konuda da Cumhurbaşkanımız
gerekli görüşlerimizi dile getirecek.
NATO Genel Sekreterliği seçimi
Fidan, NATO Genel Sekreterliği adaylarından Hollanda
Başbakanı Mark Rutte’yle iki hafta önce Brüksel’de Nükleer Enerji Zirvesi’nde
görüştüğünü belirterek, “Yakın zamanda Türkiye’yi ziyaret etmesi söz
konusu. Tarih üzerinde çalışıyoruz” dedi.
Fidan konuşmasının bu kısmında şu cümleleri zikretti:
Bizim şimdiki NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’le iki
yıldır yürüttüğümüz bir süreç var. Özellikle Madrid ve Vilnius’ta alınan zirve
kararları, Türkiye’nin terörle mücadelede hangi terör örgütleriyle nasıl
mücadele ettiği konusundaki hassasiyeti ve bu konuda NATO’nun ve bazı NATO
ülkelerinin nerede durması gerektiği konusuyla, özellikle savunma sanayisi
işbirliğindeki kısıtlamaların kaldırılması yönündeki ortak anlayışın devam
ettirilmesi konusunda bir iradenin yeni genel sekreter tarafından da ortaya konulması
beklentimiz son derece kuvvetli şekilde ifade edildi.
Rutte’ye de bunların iletildiğini vurgulayan Fidan, “Bu
konudaki netleşme zannediyorum ki çok yakın zaman içerisinde olacak. Sayın
Cumhurbaşkanımız da kararını açıklayacak diye düşünüyorum”
değerlendirmesinde bulundu.
