Rasthaber – Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar
yazılı açıklamasında, fındık piyasasına yönelik son gelişmeleri değerlendirdi.
Türkiye’nin, dünya fındık üretiminin yüzde 62’sini ve
ihracatının yüzde 61’ini gerçekleştiren lider ülke konumunda olduğunu işaret
eden Bayraktar, 2021’de ülkenin fındık rekoltesinin 684 bin ton olarak
gerçekleştiğini anımsattı.
Bayraktar, Tarım ve Orman Bakanlığının ülkenin 2022 yılı
fındık rekoltesinin yüzde 12 artış ile 765 bin 287 ton olarak gerçekleşeceğinin
tahmin edildiğini açıkladığını anımsatarak, “Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)
2022/2023 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını yüzde 50 sağlam iç fındık
esasına göre, Giresun kalite için kilogramı 53 lira, Levant kalite için
kilogramı 52 lira, Sivri kalite için ise kilogramı 51 lira olarak
açıkladı” ifadesini kullandı.
‘Fiyatı tekelci firma ve ona bağlı alıcılar belirliyor’
Fındık fiyatını serbest piyasada “tekelci firma ve ona
bağlı alıcıların” belirlediğini savunan Bayraktar şunları kaydetti:
“Bu nedenle ülkemizin ihracat geliri artmıyor, aksine
azalıyor. 2021 yılında 344 bin ton fındık ihraç edildi ve 2 milyar 260 milyon
dolarlık bir değer yaratıldı. Fındığın tonu 6 bin 569 dolardan ihraç edildi.
2020 yılına baktığımızda, 281 bin ton fındık ihracı karşılığında 1 milyar 945
milyon dolar döviz geliri elde edilirken fındığın tonu 6 bin 921 dolara ihraç
edildi. 2015 yılında ise 240 bin ton fındık ihracatı yapıldığında 2 milyar 887
milyon dolarlık bir gelir sağlandı ve fındığın tonu 12 bin 29 dolara ihraç
edildi. Görüldüğü üzere her ne kadar miktar artsa da gelir düşüyor. Dünya
fındık ihracatının yüzde 61’ini ülkemiz gerçekleştiriyor. Dolayısıyla Türkiye
piyasalarında oluşan fındık fiyatı, dünya piyasalarını da şekillendiriyor.
Fındığın gerçek fiyatı yurt dışı menşeli firmalar tarafından değil anavatanı
olan Türkiye’de tespit edilmelidir.”
Yıllardır söyledikleri ancak bir türlü kırılamayan piyasa
oluşumu tekelleşmenin, bu yıl da kendini piyasa fiyatları üzerinde gösterdiğini
söyleyen Bayraktar, özetle şunları kaydetti:
“Ferrero (Nutella’nın sahibi olan şirket) fındık alım
fiyatını TMO’nun açıklamış olduğu fiyatın gerisinde kilogramı 48 ve 49 lira
olarak açıkladı. Yabancı bir firma yatırım yapma bahanesiyle ülkemize geliyor
ve fabrika kurup, üretim yapıyor. Bu yatırımcı, görevi olmaksızın piyasaya
müdahale etme gereği de duyuyor. Kendine kartel yapı oluşturuyor, kendisi ile
işbirliği yapan tüccardan fındık alıyor, işbirliği yapmayanı kendince
cezalandırarak piyasadan çekilmelerini sağlıyor. Fındığın değerini korumak milli
bir görevdir. Ferrero firmasının piyasaya yaptığı baskılara ‘dur’ denmesi
gerekiyor.”
Devletin Fiskobirlik’le işbirliği içerisinde ürünün tamamını
alacağını ifade ederek güçlü bir şekilde piyasaya girmesi gerektiğinin altını
çizen Bayraktar, “Buradan Rekabet Kurumu’na sesleniyorum ve kendilerini
göreve davet ediyorum. Piyasayı üreticilerimizin aleyhine, tamamen kendi
istekleri yönünde şekillendirmeye çalışanlar hakkında gereği yapılmalıdır”
ifadelerini kullandı.
TMO’nun daha hızlı ve fazla alım yapması gerektiğine dikkati
çeken Bayraktar, alım merkezi sayısının artırılmasını ve ödemelerin peşin
yapılmaya gayret gösterilmesini istedi.
