hafta içinde ABD’ye düzenlediği resmi ziyaret kapsamında ABD Dışişleri Bakanı
Antony Blinken ve ABD’li senatörlerle görüştü. Ziyaretlerin Irak’ın ABD’ye
ülkeden askerlerini çekmesi için yaptığı çağrının ardından gelmesi dikkat
çekti.
ABD Dışişleri Bakanı Blinken, IKBY ve ABD ortaklığına dikkat
çekerek “Bu alanda ve bu konularda uzun yıllar boyunca çalışmamın kişisel
olarak benim için anlamı çok büyük” dedi. IKBY Başbakanı Mesrur Barzani,
ABD’nin başkenti Washington’da resmi ziyaretlerine devam ederken bu kapsamda
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Dışişleri Bakanı Yardımcısı Barbara Leaf,
ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komisyonu üyesi Senatör Jack Reed ve Senatör
Jack Wicker, Senatör Tammy Duckworth ve Senatör Lindsey Graham ile görüştü.
Blinken görüşmeye dair “Ve bu ortaklık her şeyden önce ortak
değerler, ortak çıkarlar ve aynı zamanda birlikte fedakarlık yaptığımız ortak
bir geçmişe dayanan ve çok ciddiye aldığımız bir ortaklıktır, bu alanda ve bu
konularda uzun yıllar boyunca çalışmamın kişisel olarak benim için anlamı çok
büyük” dedi. Kürtler arasında birlik ve çıkarlar ortak olduğu için herkesin
mümkün olduğunca birlikte çalıştığından emin olmanın ABD için önemli olduğuna
dikkat çeken Blinken “IKBY aynı zamanda bölgedeki istikrar ve Amerikan
yatırımları da dahil olmak üzere özel sektörün sağlığı için kritik bir ortak
olmuştur ve bu da önemlidir” dedi.
ARAP BASINI: ‘ABD IKBY’YE SIĞINDI’
Al-Arab gazetesi haberinde Mesrur Barzani’nin ziyaretinin
sonuçlarını değerlendirdi. Gazete Amerika’nın daveti ile gerçekleşen ziyaretin
ABD’nin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne verdiği önemi tazelemek için yapıldığını
belirtti. Gazete özellikle ABD ve Irak arasındaki gerginliğe dikkat çekerek
IKBY’nin ABD’nin sığındığı bir yer olacağının öngörüldüğünü yazdı. Gazeteye
göre, Biden yönetimi IKBY’yi Irak’taki Amerikan varlığının ana merkezi haline
getirmeye çalıştığını, çünkü Irak’ın Amerikan güçlerinin bu ülkedeki varlığını
sona erdirmeye çalıştığını vurguladı.
Gazete, ABD’nin Irak ve Suriye’deki güçlerinin silahlı
grupların saldırılarıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde IKBY’yi güçlerinin
korunabileceği bir yer haline getirmeye çalıştığını belirtiyor. Öte yandan IKBY
liderliğinin açıkça Amerikan güçlerinin Irak’tan çekilmesine karşı olduğunu ve
bunun İran ve müttefikleri lehine yeni bir denge yaratacağını ve bölge
dengelerini etkileyeceğini de belirtti.
IRAK’TAN ABD’YE ÇEKİLME ÇAĞRISI VE İRAN SALDIRISI
2003’teki işgalle başlayan ABD varlığı, bir dönem zayıflasa
da 2013’te terör örgütü DEAŞ’ın birçok kenti işgal etmesi Washington’ı tekrar
ülkeye çekti. Irak yönetici elitleri bir süredir Amerikan güçlerinin artık
ülkeyi terk etmesi gerektiğini söylüyor. Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani de
ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin ülkedeki görevinin bittiğini ve
çekilmesi gerektiği konusunda birçok demeç verdi.
Irak Dışişleri Bakanlığı’nın geçtiğimiz hafta yaptığı
açıklamasına göre de Bağdat ile Washington, Irak’ta ABD liderliğindeki askeri
koalisyonun geleceği konusunda müzakereleri başlatmak üzere komisyon kurulması
konunda anlaştı. Komisyon, askerlerin aşamalı olarak geri çekilmesi ve
koalisyonun sona ermesi için takvim belirleyecekti.
Sudani yönetimindeki Irak, koalisyon güçlerinin ülkeden
çıkması için resmi ve diplomatik girişimlerde bulunurken kamuoyu baskısı
oluşturmak için de elektronik referandum da yapıldı. Buna göre kaolisyon
güçlerinin ülkeden çıkması için büyük bir halk talebi olduğu da ortaya konuldu.
Irak parlamentosu ABD güçlerinin ülkeden çekilmesi için bir
karar da almıştı.
Bazı kaynaklar, ABD’li yetkililerin Uluslararası Koalisyon
güçlerinin geri çekilmesine ilişkin düzenlemelerle ilgili olarak Irak
hükümetine gönderdiği mesajın içeriğini Londra merkezli Şarku’l Avsat
gazetesine açıkladı. Mesajda, “Irak tarafının üzerine düşen yükümlülüklerin”
yanı sıra “geri çekilme yöntemi ve takvimi” yer alırken, bu geri çekilmenin
bedelsiz olmayacağı ve “İran’a sadık silahlı gruplara yönelik caydırıcı saldırıları
durdurmayacağı” vurgulandı. ABD bu şartıyla İran’dan destek alan direniş
güçlerini etkisizleştirerek İsrail’in güvenliğini sağlamaya çalışıyor.
Şarku’l Avsat’ın aktardığına göre kaynaklar, “Washington
ikili ilişkilerde yeni bir aşamaya geçmekte bir sakınca görmüyor. Ancak
güçlerin geri çekilmesi (herhangi bir şekilde), İran yanlısı silahlı grupların
eylemleri bölgenin güvenlik ve istikrarını istikrarsızlaştırmaya katkıda
bulunduğu sürece, bu eylemlere yönelik caydırıcı saldırıları durdurmayacaktır”
ifadelerini kullandı. Kaynaklara göre Washington, mesajda Bağdat’ı, iki ülkeyi
birbirine bağlayan mali ve ekonomik yükümlülükler de dahil olmak üzere,
çekilmenin sonuçlarını anlayıp idrak etmeye çağırdı.
“Irak’ın kaynaklarını şeffaf bir şekilde yönetmesine yardımcı
olmak” adına hazırlanan 1483 sayılı Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi
kararı uyarınca Irak, 2003 yılından bu yana petrol gelirlerini ABD Hazinesi
tarafından kontrol edilen bir banka hesabına yatırıyor. ABD, Irak’ı işgal
ettiğinden beri elde ettiği mali, siyasi ve askeri avantajları kaybetmek
istemiyor.
Öte yandan İsrail’in Filistin’e yönelik saldırıları
karşısında Irak’taki direniş örgütleri de ABD’ye karşı eylem yapmaya
başlamıştı. İran da Erbil’de MOSSAD karargahı olduğu öne sürülen bir merkezi
vurdu. ABD, bu eylemlere karşılık verebilme serbestliğini korumak istiyorAncak
Irak’ın ABD’nin ülkeden çıkması için yaptığı baskıyla da baş etmesi gerekiyor.
Tam olarak bu noktada Irak’ın Kuzeyinde yer alan Barzani yapılanmasını doğal
müttefik olarak gören ABD IKBY ile ilişkilerini bir üst seviyeye çıkarmaya
hazırlanıyor. Mesrur Barzani’nin ABD ziyareti de bu bağlamda değerlendiriliyor.
Kaldı ki Barzani’nin başkanlığını yaptığı IKBY de varlığını 1. ve 2. Körfez
Savaşları’nda ABD’nin yaptığı yardıma ve İsrail desteğine borçlu./Uğurcan
Yardımoğlu/odatv
