ittifak konusunda görüşmeler yürüten Biden, öncesinde İsrail medyasına,
Tahran’ın nükleer silah elde etmesini önlemek için ‘son çare’ olarak güç
kullanabileceğini, genelde güç kullanmak yerine İranlılarla müzakereyi tercih
ettiği mesajını verdi.
ABD Başkanı sıfatıyla ilk Ortadoğu turuna çıkan Joe Biden,
yine yeniden erken seçimlere gidecek İsrail’de bugün İran’a karşı birleşik
cephe teyit eden bir güvenlik bildirisi imzalaması öncesi, İsrail’in Kanal
12’sine konuştu. Selefi olan Cumhuriyetçi Partili Donald Trump’ın İran’la
nükleer anlaşmadan çıkmasını ‘devasa hata’ diye eleştiren Biden, kendi
Demokratik Partisi içinde ‘apartheid devleti’ İsrail’e askeri yardımların
kesilmesini isteyen ilerici kanat milletvekillerinin ‘sayısının az olduğunu ve
yanlış yaptıklarını’ öne sürdü.
‘Son çare olarak evet’
ABD’den İsrail’e uçmadan önce Kanal 12 sunucusu Yonit
Levi’ye röportaj veren Biden, İran’ın nükleer programını durdurmak için güç
kullanıp kullanmayacağı sorusunu “Son çare olarak evet” diye
yanıtlayarak ekledi: “İran nükleer silah elde edemez.”
‘İran’ın nükleer silah elde etmesine izin verilmeyecek’
İran’la 2015 tarihli nükleer anlaşmanın yeniden
canlandırılması gerektiğini “Şimdi varolan İran’dan daha tehlikeli tek şey
nükleer silahlı İran’dır” diye açıklayan Biden, önceki Başkan Trump’ın
anlaşmadan çıkmakla ‘devasa hata’ yaptığını, İran’ın nükleer silaha ‘her
zamankinden daha yakın’ olduğunu, ama ABD’yi anlaşmaya geri getirmenin
İranlıları sıkı denetime tabi tutulmasını sağlayacağını anlattı.
‘Devrim Muhafızlarını terör örgütleri listesinden
çıkarmayacağız’
Diğer imzacılarla İran arasında anlaşmayı canlandırmak için
yürütülen müzakereler, Tahran’ın Devrim Muhafızlarının Trump döneminde
konulduğu ABD’nin terör örgütleri listesinden çıkarılması talebinin Biden
yönetimi tarafından reddedilmesine takılmış durumda. Biden ise anlaşmanın
canlanması Devrim Muhafızlarının listeden çıkarılması şartına bağlanırsa,
ABD’nin müzakerelerden kalkacağı, ABD’nin anlaşmaya geri dönmesi için uzlaşmaya
varma konusunda ‘topun İran’da olduğu’ mesajını verdi.
‘Bu konularda konuşamam’
Levi’nin İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine ABD’ye
önceden haber vermeden tek taraflı saldırı düzenleme tehdidiyle ilgili
dönüşümlü başbakanlık yapan Naftali Bennett ve Yair Lapid’den ‘tek taraflı
hareket etmeme’ güvencesi alıp almadığı sorusu üzerine, Biden “Bunu
konuşmayacağım” dedi, İran’ın nükleer silaha yönelmesini önlemek için
ABD’nin herhangi bir olası askeri harekatına İsrail’in olası katılımı hakkında
da konuşmayacağını belirtti.
‘Rusya-Çin’in dolduracağı boşluk yaratmamalıyız’
Eski İsrail başbakanlarından Golda Meir’ın geçmişte
kendisine “İsrail’in gizli silahı, gidecek hiçbir yerimizin olmaması”
dediğini aktararak İsrail’in konumunu anladığını söyleyen Biden, Suudi
Arabistan’ı da kapsayan 4 günlük turunun ‘Ortadoğu’da istikrarla’ ilgili
olduğundan söz ederken “ABD, Ortadoğu’dan uzaklaşıp boşluğu Rusya veya
Çin’in doldurmasına izin veremez” dedi.
‘İsrail-Suud normalleşmesi uzun zaman alır’
‘Ortadoğu’da istikrarın ABD’nin en büyük çıkarına olduğunu
ve eşit ve kabul edilen bir ortak olarak bölgeye daha fazla entegre olmanın da
İsrail’in çıkarına olduğunu, bunun eninde sonunda Filistinlilerle uzlaşıya
varılmasını sağlayacağını’ anlatan Biden, İran’a karşı oluşan İsrail-Suudi
Arabistan cephesi için “Birbirimizin varlığını kabul etme anlamında ilişkiyi
arttırmak… bana çok mantıklı geliyor. Ancak normalleşme uzun zaman
alacaktır” değerlendirmesini yaptı.
‘İsrail’e askeri yardımlar için özür dileyecek değilim’
Filistinlilere apartheid nedeniyle İsrail’e askeri
yardımların kesilmesini isteyen Demokratik Parti içindeki ilerici kanadı
“Yanlış yapan küçük bir azınlık” gibi gösteren Biden, “İsrail
bir demokrasi. İsrail bizim müttefikimiz ve dostumuz. Demokrat Parti’nin
İsrail’e sırt çevirmesine imkan ve ihtimal yok. İsrail’e milyarlarca dolarlık
yardım ve Demir Kubbe’ye ek fon için özür dileyecek değilim. İsrail’in
istikrarlı olması bizim en büyük çıkarımıza” güvencesini verdi.
