Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Resmi Gazete’de
yayımlandı.
Kararname ile 8 Şubat’ta
Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edilen OHAL kapsamında yer alan illerde yerleşme
ve yapılaşmaya ilişkin alınan tedbirler belirlendi.
Buna göre, 6 Şubat’ta meydana gelen
Kahramanmaraş merkezli depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi
olarak kabul edilen yerlerde, afetten etkilenenlerin geçici veya kesin iskan
alanları; fay hattına mesafesi, zeminin elverişliliği, yerleşim merkezine
yakınlığı gibi kriterler gözetilerek, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının
(AFAD) yeni yerleşim yerlerinin tespitine ilişkin görev ve yetkileri saklı
kalmak kaydıyla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca resen
belirlenerek ilgili kurumlara bildirilecek.
Bu belirleme yapılırken gereklilik
bulunması halinde 4342 sayılı Mera Kanunu ile 6831 sayılı Orman Kanunu’nun ek
16’ncı maddesinde belirtilen alanlar da kullanılabilecek. Bu kapsamda
belirlenen alanlarda vasıf değişikliği gereken yerlerin resen vasıf değişikliği
yapılacak ve bu yerler Hazine adına tescil olunarak yapılan işlemler ilgili
kurumlara bildirilecek.
Vasıf değişikliği gereken
yerlerde, Orman Kanunu’nun ek 16’ncı maddesinde belirtilen alanların bulunması
halinde bu alanın iki katından az olmamak üzere Hazine taşınmazı, orman tesis
edilmek üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilecek.
Plan ve parselasyon
işlemlerinde askı, ilan, itirazlara ilişkin hükümler uygulanmayacak
Genel hayata etkili afet bölgesi
olarak kabul edilen yerlerde, dava süreci devam edenler ile kesinleşen ancak
henüz tapuya tescil edilmemiş olanlar hariç olmak üzere, tespit dışı bırakılan
yerlerin Kadastro Kanunu’nun 22’nci maddesi kapsamında Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığının talebine istinaden ilgili kurumların görüşleri
alınmaksızın bu kararnamenin amacı doğrultusunda Hazine adına idari yoldan
tescili yapılacak.
Köy yerleşme alanları dahil
belirlenen kesin iskan alanlarında ve mevcut kentsel alanlarda, Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak plan ve imar
uygulamaları beklenmeksizin, jeolojik etüt raporu ve zemin etüt raporu
doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak
vaziyet planına ve düzenlenecek yapı ruhsatına göre uygulama yapılacak.
Bu alanlarda Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan plan ve parselasyon planlarında, İmar
Kanunu’nun plan ve parselasyon ile ilgili işlemlerindeki askı, ilan, itirazlara
ilişkin hükümleri uygulanmayacak. Bu alanlarda taşınmaz mülkiyeti veya imar
hakları kısmen veya tamamen başka bir alana aktarılabilecek. Bu haklar takas ve
trampa işlemlerine konu edilebilecek.
İşlemler için döner sermaye
ücreti ve herhangi bir ad altında bedel alınmayacak
Plan, parselasyon, yapı ruhsatı,
taşınmaz mülkiyeti veya imar haklarının aktarılması, takas ve trampa işlemleri
ve bu işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtlar damga vergisi, resim, harç ve
harcamalara katılma paylarından müstesna olacak. Bu işlemler nedeniyle ücret,
döner sermaye ücreti ve herhangi bir ad altında bedel alınmayacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığınca belirlenen geçici veya kesin iskan alanlarında, Mera
Kanunu gereğince verilen izinler, Orman Kanunu gereğince verilen izinler, Orman
Genel Müdürlüğü tarafından Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen mesire
yerleri, orman parkları ve taşınmazlara ilişkin kiralama sözleşmeleri ile Mera
Kanunu kapsamında tahsis amacı değişikliği gerçekleştirilen ancak tapuda henüz
Hazine adına tescil edilmeyen alanların tahsis amacı değişiklikleri, Turizmi
Teşvik Kanunu’nun 8’inci maddesi kapsamında verilen tahsis alanları ilgisine
göre resen iptal edilmiş veya feshedilmiş sayılacak.
Maden Kanunu’nun 30’uncu
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında düzenlenen ara ve uç ürün üretme şartlı
ihalelere ilişkin ruhsatlar hariç olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığınca belirlenen geçici veya kesin iskan alanlarına denk
gelen maden ruhsat sahalarının girişimli kısmı Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsat
sahasından resen taksir edilmiş sayılacak.
Geçici veya kesin iskan alanının
ruhsatın tamamını kapsaması halinde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsatı resen iptal
edilmiş sayılacak. Birinci fıkrada belirtilen alanlarda, kamu kurum ve
kuruluşlarına ait taşınmazlardan uygulamaya dahil edilecek olanlar ile özel
mülkiyete tabi diğer bütün taşınmazlar için Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı tarafından ilgisine göre devir veya acele kamulaştırma
kararı alınabilecek.
Kamulaştırma işlemleri Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
(TOKİ) tarafından yürütülecek. Kamulaştırılan taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığının veya TOKİ’nin talebine istinaden Hazine adına
tescil olunacak.
Tescil ve terkin işlemi sırasında
mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişkisi aranmayacak. Ancak,
tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirecek. Tescilden sonra bu
alanlarda inşai faaliyetlere başlanabilecek. Hazine adına tescil edilen
taşınmazlar için kıymet takdiri, tescil tarihinden itibaren en geç bir ay
içinde Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul
değerleme kuruluşları tarafından yapılacak.
Belirlenen değer, Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya TOKİ tarafından asliye hukuk
mahkemesine sunulacak ve bu bedel, tescilinden önceki tapuda kayıtlı taşınmaz
maliklerine ödenmek üzere mahkemece belirlenen bankaya yatırılacak. Yatırılan
bedel, üçer aylık vadeli hesaba dönüştürülerek nemalandırılacak ve hak sahibine
varsa nemalarıyla birlikte ödenecek. Bedelin yatırıldığına ilişkin karar
mahkemece taşınmaz maliklerine tebliğ edilecek.
Tapu kaydında yer alan haklar
ile tüm şerhler taşınmazın bedeli üzerinde devam edecek
Taşınmazın tescilinden önceki tapu
kaydında yer alan tedbir, kamulaştırma, ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa
hakkı gibi haklar ile yasaklayıcı ve kısıtlayıcı tüm şerhler taşınmazın bedeli
üzerinde devam edecek; tapu kaydındaki haklar ve şerhler Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığının veya TOKİ’nin talebi üzerine tapu müdürlüğünce
resen terkin edilecek ve durum hak sahibine tebliğ edilecek.
Bedelin yatırılmasından sonra, bu
bedel üzerinden yapılacak uzlaşma görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması halinde
Kamulaştırma Kanunu’nun bedel tespiti ve tescili davalarına yönelik
hükümlerinden bedel belirlenmesine ve ödenmesine ilişkin hükümleri uygulanacak.
Bu fıkra kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlardan devir
alınacak olanlar resen Hazine adına tescil edilecek. Taşınmazın bedeli, tescil
işleminden itibaren 60 gün içinde Kamulaştırma Kanunu’nun 30’uncu maddesi hükümlerine
göre belirlenecek. Bu fıkrada hüküm bulunmayan hallerde Kamulaştırma Kanunu
hükümleri uygulanacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı; altyapı, üstyapı dahil her türlü inşaat yapmaya veya
yaptırmaya, arsa paylarını belirlemeye, cins değişikliği yapmaya, kat irtifakı,
kat mülkiyeti kurmaya yetkili olacak. Bu uygulamalar Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığının bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların
iştirakleriyle Kamu İhale Kanunu’na tabi idareler ile işbirliği içinde
yapılabilecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu kapsamda
belirtilen iş ve işlemlere ilişkin olarak bağlı, ilgili ve ilişkili kurum,
kuruluş ve bunların iştirakleri ile TOKİ’ye yetki devrine ve bu iş ve
işlemlerden hangilerinin TOKİ ve diğer kurum, kuruluş ve bunların iştirakleri
tarafından yapılacağını belirlemeye yetkili olacak.
Yerli veya yabancı kişi, kurum
ve kuruluşlar konut ve işyeri yaptırabilecek
AFAD tarafından; Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanlığına ve Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum,
kuruluşları ve bunların iştiraklerine, bu madde kapsamında akdedilecek
protokoller çerçevesinde konut, işyeri ve altyapı tesisleri ile bunlar için
gerekli her tür ve ölçekte harita, etüt, proje, imar planı, parselasyon gibi
mühendislik hizmetleri yaptırılabilir ya da hak sahibi olanlara verilmek üzere
yapılan konut veya işyerleri bu idarelerden satın alınabilecek.
Bu kapsamda AFAD tarafından,
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ve Bakanlığın bağlı, ilgili
ve ilişkili kurum, kuruluşları ve bunların iştiraklerine kaynak aktarımı
yapılabilecek. Yapılacak iş ve işlemler hakkında Kamu İhale Kanunu’nun yaklaşık
maliyet tespitine ilişkin usulleri ile avan proje yapılmak kaydıyla 62’nci
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükümleri uygulanmayacak. Yapım işleri
ve altyapı ile ilgili her türlü işlemden katılma payı ve teknik altyapı bedeli
alınmayacak.
Yerli veya yabancı kişiler,
kurumlar ve kuruluşlar, deprem bölgesindeki konut ve işyeri ihtiyacını
karşılamak ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına hibe edilmek
üzere Bakanlıkça gösterilecek yerlerde ve Bakanlıkça belirlenecek tip projelere
uygun konut ve işyeri yapabilecek veya yaptırabilecek. Bu kapsamda Bakanlığa
hibe edilen konut ve işyerleri hak sahiplerine verilmek üzere AFAD’a
devredilecek.
Bu alanlarda doğalgaz, elektrik,
su, atık su ve arıtma tesisleri ile atık işleme tesisleri, iletişim ve diğer
her türlü altyapı yatırımları, üst yapı imalatları tamamlanıncaya kadar ilgili
kurum, kuruluş ve dağıtım şirketlerince öncelikle tamamlanacak.
Yıkıntı atıklarının dökümü
valilikçe belirlenen alanlara yapılacak
Afet alanlarından çıkan yıkıntı atıklarının
dökümü, çevrenin korunmasına ilişkin önlemler alınmak kaydıyla ilgili valilikçe
belirlenen alanlara yapılacak. Yıkıntı atıkları, geri dönüşüme tabi tutulmak
sureti ile ilgili standartları ve gerekli şartları sağlayarak altyapı ve üst
yapı yatırımlarında kullanılabilecek. Bu döküm sahaları ve bu sahalarda
yapılacak iş ve işlemler ilgili mevzuatın belgelendirmeye ilişkin hükümlerinden
müstesna olacak.
