ardından düzenlediği basın toplantısında konuştu.
ABD Başkanı Joe Biden ile görüşmesine ilişkin bir soruya
verdiği yanıtta Erdoğan, Türkiye’ye F-35’ler için verdiği para karşılığı F-16
satılması konusunda “Biden’ın olumlu yaklaşımını gördüğünü” söyledi.
Erdoğan’ın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’dan söz
ederken “Fransa Başbakanı” ifadesini kullanması ise dikkat çekti.
“Türkiye küresel dalgalanmaları vatandaşına en az yansıtan ülke”
iddiasında bulunan Erdoğan konuşmasının devamında “Hepimiz sahip
olduklarımızı sorgulamak, yoksullarla empati kurmak zorundayız” ifadesini
kullandı.
Erdoğan’ın konuşmasından satır başları şöyle:
– G-20 zirvesinin insanlık için hayırlara vesile olmasını
diliyorum. Üye ülkeler olarak çok sayıda toplantı gerçekleştirdik. Bakanlık
düzeyinde gerçekleştirilen toplantılara aktif olarak katıldık. G20 Zirvesi’ni
tamamlamış bulunuyoruz.
– Zirve oturumlarında küresel ekonomiye ilişkin son
gelişmeleri ve riskleri değerlendirdik. Küresel ekonomi 2021 yılında
toparlanmaya başlasa da ekonomilerimiz ciddi meydan okumalarla karşı karşıya.
Uluslararası raporlar, enflasyon baskının bir süre daha devam edeceğini
söylüyor.
– Tedarik zincirinde meydana gelen olumsuzların
yansımalarını görüyoruz. Tüm bu gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Türkiye
küresel dalgalanmaları vatandaşına en az düzeyde yansıtan bir ülkedir. Destek
ve teşvik paketleri ile halkımızın yanında olduk.
– Zirve görüşmelerinde tedarik zincirlerinin sorunsuz
işlemesinin önemini vurguladık. Serbest ve ayrımcı olmayan ticaret sistemine
verdiğimiz önemi vurguladık. Siyasi amaçlı manipülasyonlara alet olunmaması
gerektiğini düşünüyoruz.
– Koronavirüs salgını sürecinde yaşananlar daha dikkatli ve
adil davranılması konusunda herkese ibret olmalıdır. Salgınların önlenmesine
yönelik araç gereç aşı temel haktır ayrıcalık değildir. Türkiye olarak salgının
başından beri ülkemizden talepte bulunan 160 ülkeye 12 kuruluşa destek verdik.
– Sığınmacıları kendi vatandaşımızdan ayrı tutmadık. Salgın
döneminde savunduğumuz ve hayata geçirdiğimiz politikaları şimdi aşıya erişim
konusunda da sergiliyoruz.
– Bu adaletsiz düzenin daha fazla devam etmemesi gerekir.
Aşının şantaj veya politika dikte aracı olarak kullanılması son derece
yanlıştır. Türkiye olarak kendi geliştirdiğimiz aşıyı insan odaklı bir şekilde
yürütüyoruz tüm insanlığın faydasına sunacağız.
– Son dönemde yaşadığımız doğal afetler, iklim
değişikliğinin etkilerini tabiat üzerinde gösteriyor. Zirve boyunca yaptığımız
tüm temaslarda iklim değişikliği ile mücadeleye vurgu yaptık.
– Türkiye olarak Paris İklim Anlaşmasını geçtiğimiz hafta
onayladık. Yeşil kalkınma devrimi ile dünyada öncü bir rol oynayacağız.
– Bu süreçte küresel bir mücadele olan iklim değişikliğinde
ülkelerin eşit olmadığını belirttik. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler
arasında adil bir meblağ olmalıdır. Karşımızdaki çarpık tablo utanç vericidir.
– Bu meselelerde gelişmiş ülkeler sorumluluk almaktan
kaçmaktadır. Türkiye erozyon ile mücadelede öncü bir ülkedir. Yenilenebilir
kaynaklar için mücadele veriyoruz. Gıda güvenliğini ön plana çıkardık. BM
raporları dünyada açlık çeken kişi sayısının yükseldiğini açıkça ortaya
koyuyor. 810 milyon insan yetersiz beslenme tehdidi ile karşı karşıya.
– Her yıl toplam 1 trilyon dolarlık yiyeceğin çöpe gitmesi
hiçbir şekilde açıklanamaz. Her yıl milyonlarca çocuğun bir dilim ekmek
bulamadığı için can vermesi kabul edilemez.
– Hepimiz sahip olduklarımızı sorgulamak, yoksullarla empati
kurmak zorundayız. Refahı sağlayacak, bunun dışında kendi dışımızdakilere kulak
kapatmakla değil, gönül kapılarımızı açmaktan geçer.
– Ülke olarak 2015 yılındaki G20 başkanlığımızda gıda
güvenliğini ön plana almıştık. Balık vermekten ziyade balık tutmayı önemseyen
eylemlerde bulunduk.
– Sürdürülebilir kalkınmayı etkileyen en önemli unsurlardan
biri de göç ve göç ile mücadeledir. Afganistan kaynaklı göç yükünü en fazla
hisseden ülkelerden biriyiz. Göç konusunda yalnız bırakılmanın ne demek
olduğunu çok iyi biliyoruz.
– İki günlük zirve boyunca pek çok ikili görüşme
gerçekleştirdik. Bölgesel ve küresel gelişmeleri değerlendirdik.
– (Biden ile görüşme) Suriye’de bulunan bu terör örgütleri,
PKK, PYD,YPG gibi bunların Amerika’dan aldıkları destekler konusunda
kendilerine bu desteklerle ilgili üzüntümüzü, NATO üyesi ülkeler olarak bunun
bizde meydana getirdiği üzüntüleri ifade ettik. Bu konularda, bizim
dayanışmamızı zedeleyecek adımlar olduğunu da söyledim. … İnanıyorum ki bugüne
kadar olan süreç böyle devam etmeyecektir.
– (Biden ile görüşmede Afganistan konusu gündeme geldi mi?)
Şu anda Katar’la Türkiye arasındaki görüşmeler, bundan sonraki süreçte yol
haritamız ne olacak, bunların değerlendirmesini yaptık. Bundan sonraki süreci
gelişmeler belirleyecek. Taliban nasıl bir tavır ortaya koyacak, onu da zaman
içerisinde göreceğiz. Taliban bizimle, Afganistan’daki büyükelçiliğimizle
görüşmeleri filan yapıyorlar. Afganistan’daki kucaklayıcı yapı nasıl oluşacak,
kadınlara yönelik eğitim anlayışı nasıl gelişecek? Bizim sosyolojik
yaklaşımımızla Taliban’ın sosyolojik yaklaşımı nasıl örtüşecek? Buna göre
adımlarımızı atmış olacağız.
– (F35 konusu) Sayın Biden ile ikili görüşme olmadı, dar
kapsamlı görüşme oldu. Bizim F-35 için yaptığımız ödemeden hareketle biz süreci
nasıl daha iyiye taşırız gündeme geldi. Bunda da F16 konusu gündeme geldi.
Elimizdeki F-16’ların modernizasyonu veya yeni F-16’lar verilmesi konusu
gündeme geldi. Savunma bakanlarımız süreci takip ediyorlar. Sayın Biden’ın ben
olumlu yaklaşımını gördüğüm gibi tabi olayın bir diğer boyutu da malum,
Temsilciler Meclisi, Senato. Dedik ki artık sizin her ikisinde de ağırlığınız
var, biz sizden bu konuda gerekli ihtimamı bekliyoruz.
– (Macron’la görüşme) Afganistan, Suriye, Libya… Şu anda
Libya’ya yönelik Sayın Macron’un bir zirve daveti var. Bu davetle ilgili
görüşlerimizi kendilerine anlattık. Berlin Konferansının muadili bir konferansı
yapmak sözkonusu. Bakanlarımız görüşecek adımlar atılacak. Berlin konferansının
muadili bir konferans yapılması söz konusu. Yeniden benzer bir buluşmanın
yapılması isabetli olmayabilir. Özel temsilcilerimiz ve Bakanlarımız
çalışmalarını yapsın bakarız. Yunanistan’a silah satışı vs. de gündemimize
geldi. Bu konudaki endişelerimizi de çok açıkça söyledik. Bizim gizli ajandamız
yok. Kafkasya’da atılan adımları da kendileriyle paylaşmış olduk.
– (Ermenistan’la ilişkilere ilişkin soru üzerine) Rusya,
Azerbaycan, Türkiye, İran, Ermenistan ve Gürcistan. 6’lı olarak böyle bir adımı
atalım ve bu bölgeye barışı getirelim dedik ve bu konuda sayın Aliyev zaten
Ermenistan’la görüşmeyi yapıp onlara böyle bir barış teklifini yaptı.
Gürcistan-Rusya arasında ilişkileri de çok daha farklı bir hale getirmek,
olumlu istikamette söylüyorum, işimizi kolaylaştıracaktır.
– (Afganistan’dan göç) Afganistan’dan yeni bir göç dalgasına
kapılarımızı açma düşüncemiz yok.
– (Avrupa ordusu tartışması) Bu olabilecek bir proje değil.
Mümkün değil. Sizin de ifade ettiğiniz gibi AB üyesi ülkeler de dahil NATO
ülkesi ağırlıklı, bunların hemen hemen kahir ekseriyeti böyle bir yapılanmaya
sıcak bakmıyor.
– (Biden’la görüşme) Bugünkü gündemimizde Doğu Akdeniz hiç
gündemimize gelmedi. Gelmediğine göre demek ki Biden’ın şu anda gündeminde
değil.
