tünel ve 3 köprünün toplam maliyeti 22 milyar 215 milyon 713 bin dolar oldu.
Aynı projelere kamuya devredilinceye kadar, 59 milyar 747 milyon 817 bin
dolarlık geçiş garantisi verildi. Böylelikle devlet kaynaklarıyla 22.2 milyar
dolara mal olacak 8 proje için Hazine’den 37.5 milyar dolar daha fazla para
çıkacak.
CHP Zonguldak Milletvekili ve TBMM KİT Komisyonu Üyesi Deniz
Yavuzyılmaz, yaptığı açıklamada; “Sayıştay raporlarındaki saptamalar, 8
projenin yüzde 169 ve 2.69 kat daha pahalı olduğunu gösterdi. Bu para ile 8
yerine toplam 24 otoyol, köprü ve tünel inşa edilirdi. Üstelik bu projelerde
müteahhidin yurtdışından temin ettiği krediye de devlet kefil oluyor” dedi.
FARKI HAZİNE ÖDÜYOR
YİD modeli ile yaptırılan geçiş garantili projelerde garanti
kapsamındaki araç sayısı tutmazsa, aradaki farkı Hazine ödüyor. Geçen araç
sürücüleri ise doğrudan işletmeci şirket kasasına ödeme yapıyor.
1- 45 bin araç geçiş garantisi
1915 Çanakkale Köprüsü dahil Çanakkale-Malkara Otoyolu’nun
maliyeti 3 milyar 159 milyon 721 bin 36 Euro’yu buluyor. 2034’te işletmesi
devlete geçecek olan projede köprüden günlük 45 bin araç geçiş garantisi
verildi.
2- Gelir garantisi oldukça yüksek
2030 yılında kamuya geçmesi planlanan 445 milyon 521 bin
627 Euro maliyetli Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu’na günlük 35 bin araç geçiş,
toplamda da 541 milyon 301 bin Euro’luk gelir garantisi verildi.
3- Projede eksiklikler tamamlanmadı
Bağlantı yolları ile birlikte toplam 351 kilometre
uzunluğundaki Ankara-Niğde Otoyolu, 2035 yılında kamuya devredilecek. 1
milyar 462 milyon 628 bin 902 Euro maliyeti olan projede halen eksiklikler
bulunuyor.
4- Geçiş hedefine ulaşılamıyor
İSTANBUL’daki Avrasya Tüneli, 2042 yılında kamuya geçecek. 1
milyar 239 milyon 863 bin dolar maliyete sahip projeye verilen günlük araç
geçiş garantisi 68 bin ve bu tutmamasına rağmen her yıl bu rakam artıyor.
5- Milyarlarca dolarlık sapma
OSMANGAZİ Köprüsü ve Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu, 2036
yılında kamuya devredilecek. 6 milyar 312 milyon 392 bin 47 dolar maliyete
sahip projede hem köprüden hem de otoyoldan geçiş garanti sayısı tutmuyor.
6- Hedefin yarısına dahi ulaşılamıyor
YAVUZ Sultan Selim Köprüsü ve Odayeri-Paşaköy Otoyolu
projesi 3 milyar 456 milyon 244 bin 239 dolarlık maliyete sahip. Köprüden
geçiş garantisi yıllık 49 milyon adet ama bunun yarısına dahi ulaşılamıyor.
7- Otoyolun işletme süresi uzatıldı
KUZEY Marmara Otoyolu Kınalı-Odayeri kesiminin maliyeti 2
milyar 72 milyon 257 bin 9 dolar. 2030 yılında kamuya devri planlanan projenin
uzunluğu bağlantı yolları dahil 80 kilometreyi buluyor. İşletme süresi 4 yıl 9
aydan 12 yıl 4 aya çıkarılan projede garantiler de tutmuyor.
8- Geçiş garanti sayısı artırıldı
Kuzey Marmara Otoyolu Kurtköy-Akyazı kesiminin işletmesi
2029 yılında devlete geçecek. 3 milyar 661 milyon 656 bin 404 dolar maliyeti
olan projenin araç geçiş garanti sayıları işletmeci şirket lehine artırıldı.
Çarpıcı örnek Tokat ve Zafer
CHP Zonguldak Milletvekili Yavuzyılmaz, 2 örnek ile Hazine
garantili projelerin durumunu gözler önüne serdi. Yavuzyılmaz, “Devlet, Tokat
Havalimanı’nı 25 milyon Euro’ya mal etti. Zafer Havalimanı’nı ise müteahhit 50
milyon Euro’ya yaptı. İkisi de yılda 2 milyon yolcu kapasiteli ve aynı
büyüklükte. Tokat’ta garanti yok ve Hazine’den para çıkmıyor. Zafer’de ise
geçen yıl 1 milyon 317 bin garanti vardı, 11 bin yolcu geldi” dedi./milligazete
