Kudüs Gücü Komutanı’nın, Irak hükümeti ile Hizbullah Tugayları arasındaki gerilimin zirvesinde Bağdat’ta bulunması, bu ülkede iç çatışmanın önlenmesinin stratejik önemini ortaya koyuyor.
Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral İsmail Kaani’nin Irak’a ziyareti, Ali Falih El-Zeydi hükümeti ile Hizbullah Tugayları arasındaki anlaşmazlığın stratejik Curf en-Nasr bölgesi üzerindeki tartışmalar nedeniyle hassas bir aşamaya ulaştığı ve devlet güçleri ile en güçlü Iraklı silahlı gruplardan biri arasında çatışma ihtimalinin arttığı bir ortamda gerçekleşti.
Reuters bu ziyarete ilişkin olarak, Kaani’nin gerilimin tırmanmasını önlemek amacıyla Bağdat’taki görüşmelerde yer aldığını ve Irak hükümeti ile Hizbullah Tugayları arasında Şii siyasi liderlerin arabuluculuğunda bir anlaşmaya varıldığını belirtti.
Ayrıca okuyun:
El-Zeydi’den Irak güçlerinin Curf en-Nasr girmesi için emsalsiz talimat; Bağdat ile Hizbullah Tugayları arasındaki karşılaşma yeni bir aşamaya girdi
Irak’ın Hizbullah Tugayları’na verdiği ültimatom direniş cephesine karşı çıkmak anlamına gelmiyor / «Curf en-Nasr» Kerbela’nın güvenliği için kilit önemde / İran, Irak’ta güçlü merkezi hükümetten yana
Bu rapora göre, devlet güçlerinin Curf en-Nasr’a girmesi ve Hizbullah Tugayları güçlerinin başka bölgelere kaydırılması öngörülüyor. Bu anlaşma, Bağdat’ın bölgeye askeri giriş için hazırlandığı bir sırada sağlandı.
Tuğgeneral Kaani’nin ziyaretinin önemi
Kaani, Irak ziyareti kapsamında bu ülkenin Başbakanı Ali El-Zeydi ve Şii Koordinasyon Çerçevesi liderlerinden bazılarıyla görüşerek Curf en-Nasr krizinin çözüm yollarını istişare etti.
Ayrıca Irak Hizbullah Tugayları, Kaani’nin grubun Genel Sekreteri Ebu Hüseyin El-Hamidavi, Bedir Teşkilatı Genel Sekreteri Hadi El-Amiri ve Haşdi Şabi Heyeti Başkanı Falih El-Feyyaz ile görüştüğünü duyurdu ve müzakere sonuçlarını olumlu değerlendirdi.
“Bu görüşmelerin önemi, Curf en-Nasr krizinin yalnızca hükümet ile bir silahlı grup arasındaki bir anlaşmazlık olmamasında; aksine Irak’taki Şii siyasi akımlar arasında bölünmeye ve bu ülkenin siyasi yapısının bütünlüğünün zayıflamasına yol açabilmesinde yatıyor”
Bu görüşmelerin önemi, Curf en-Nasr krizinin yalnızca hükümet ile bir silahlı grup arasındaki bir anlaşmazlık olmamasında; aksine Irak’taki Şii siyasi akımlar arasında bölünmeye ve bu ülkenin siyasi yapısının bütünlüğünün zayıflamasına yol açabilmesinde yatıyor.
Bu açıdan bakıldığında, Kaani’nin ziyaretinin temel misyonunun siyasi ve güvenlik anlaşmazlığının askeri bir karşılaşmaya dönüşmesini engellemek olduğu söylenebilir. Böyle bir çatışmanın yaşanması, merkezi hükümeti zayıflatmanın yanı sıra dış aktörlerin Irak denklemlerine müdahalesi için yeni bir alan da oluşturabilir.
Curf en-Nasr neden bu kadar önemli?
Daha önce Curf en-Nasr olarak adlandırılan Curf en-Nasr, Bağdat’ın yaklaşık 60 kilometre güneybatısında yer alıyor ve coğrafi konumu, güvenlik boyutu ile Kerbela’ya uzanan ulaşım güzergâhlarına yakınlığı nedeniyle özel bir öneme sahip.
Curf en-Nasr, 2014 yılında IŞİD’den geri alınmasının ardından Hizbullah Tugayları’nın kontrolüne geçti ve Irak’ın hassas güvenlik bölgelerinden biri haline geldi. Bölgenin Bağdat’tan Kerbela’ya giden ziyaret güzergâhındaki konumu da önemini daha da artırdı.
“Son haftalarda Irak hükümeti, petrol kaçakçılığı ve petrol nakil hatlarına müdahale iddialarını gündeme getirerek güvenlik ve denetim kurumlarının bu bölgeye girmesini talep etti”
Son haftalarda Irak hükümeti, petrol kaçakçılığı ve petrol nakil hatlarına müdahale iddialarını gündeme getirerek güvenlik ve denetim kurumlarının bu bölgeye girmesini talep etti.
Bağdat, yürütülen soruşturmalar kapsamında petrol kaçakçılığıyla bağlantılı tesislerin ve faaliyetlerin tespit edildiğini, ayrıca bazı güvenlik ve idari yetkililerin görevden alındığını açıkladı.
Buna karşılık Hizbullah Tugayları bu iddiaları reddetti ve hükümetin adımlarını, grubun siyasi ve askeri statüsünü değiştirmeyi amaçlayan bir baskı girişimi olarak niteledi.
Merkezi hükümet ile direniş akımı arasında dengeyi koruma çabası
Uluslararası meseleler uzmanı Seyyid Rıza Sadrülhüseyni, Tabnak ile yaptığı söyleşide Irak’taki son gelişmelere işaret ederek, hükümetin Hizbullah Tugayları’nın Curf en-Nasr’dan çıkması için verdiği ültimatomun Bağdat’ın direniş akımına genel bir muhalefeti olarak algılanmaması gerektiğini vurguladı.
Direniş gruplarının Saddam rejimiyle mücadeledeki, ABD işgaline karşı koymadaki ve IŞİD ile savaştaki geçmişine değinen Sadrülhüseyni, bu akımların Irak’ın bağımsızlığının ve güvenliğinin korunmasında önemli unsurlar arasında sayıldığını savundu.
Sadrülhüseyni ayrıca Curf en-Nasr’ı, güvenlik açısından ve özellikle Kerbela başta olmak üzere kutsal mekânların kalıcı güvenliğinin sağlanmasında stratejik bir bölge olarak tanımladı ve merkezi hükümet ile köklü direniş akımlarının eş zamanlı olarak güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgesel nüfuzun sınanması ve Irak’ın geleceği
Hizbullah Tugayları, Haşdi Şabi yapısı içinde resmi bir konuma sahip olmasına karşın, bazı durumlarda hükümetin komuta zincirinin dışında faaliyet gösterdi. Tam da bu mesele, silahın devlet tekelinde bulunmasını Irak’ın en önemli siyasi dosyalarından biri haline getirdi.
“Rudaw medyası, Kaani ve El-Zeydi görüşmesine ilişkin olarak Irak başbakanının Tugayların Curf en-Nasr’dan çıkmasında ısrar ettiğini ve hatta devlet güçlerinin bölgeye girmesi seçeneğini de dışlamadığını öne sürüyor”
Öte yandan Rudaw medyası, Kaani ve El-Zeydi görüşmesine ilişkin olarak Irak başbakanının Tugayların Curf en-Nasr’dan çıkmasında ısrar ettiğini ve hatta devlet güçlerinin bölgeye girmesi seçeneğini de dışlamadığını öne sürüyor. Bu haber, Irak hükümetinin kendi otoritesini pekiştirme arayışında olduğunu ve Tahran’ın arabuluculuğunun da birtakım sınırlarla karşı karşıya bulunduğunu gösteriyor.
Bununla birlikte, 19 Kasım’da raporlanan anlaşma, müzakere yolunun doğrudan bir karşılaşmanın yaşanmasını hâlâ önleyebileceğini ortaya koydu.
