Tahminler, Devrim Muhafızları’nın son askeri darbeleri sonucu ABD’nin hasar gören teçhizatının değerinin yaklaşık 20 milyar dolara ulaştığını gösteriyor.
Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhibbi, Tasnim Haber Ajansı’na verdiği özel mülakatta, 8-22 Temmuz (17-31 Tir) tarihleri arasındaki zaman diliminde ABD ordusunun bölgedeki altyapı ve teçhizatına verilen zararın geniş kapsamlı ayrıntılarını açıkladı. Bu verilere göre, onlarca komuta merkezi, hava savunma sistemi, erken uyarı radarı, haberleşme merkezi, mühimmat deposu, lojistik altyapı, uçak hangarı, savaş uçağı, İHA ve destek teçhizatı İran İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri’nin saldırılarında hedef alındı.
Her ne kadar şu ana kadar hiçbir resmi Amerikalı makam bu verileri doğrulamamış veya yalanlamamış olsa ve tüm hususların bağımsız bir şekilde doğrulanması imkânı bulunmasa da; açıklanan teçhizat ve altyapının yaklaşık değeri ABD Savunma Bakanlığı bütçesinde yayımlanan fiyatlar, Yabancı Askerî Satışlar (FMS) sözleşmeleri, ABD Kongre belgeleri ve Boeing, Lockheed Martin, Northrop Grumman ile RTX gibi dev savunma şirketlerinin sözleşmeleri esas alınarak tahmin edilebilir.
Bu tahmin, açıklanan teçhizat ve tesislerin yenileme değerinin toplamda yaklaşık 20 milyar dolara ulaşabileceğini göstermektedir; bu rakam hem ekonomik hem de askeri açıdan olası hasarın kayda değer boyutlarını ortaya koymaktadır.
En Pahalı Hasar: Patriot Hava Savunma Sistemleri
Açıklanan teçhizatlar arasında Patriot füze savunma sistemleri, mali hasar değerinde en büyük paya sahiptir. Bu sistemler ABD ordusunun hava savunma ağının en önemli unsurlarından biri kabul edilmekte olup, her bir tam bataryası radar, ateş kontrol merkezi, fırlatıcılar, haberleşme sistemleri ve destek teçhizatını içermektedir.
ABD’nin son ihracat sözleşmelerine göre, tam bir Patriot bataryasının değeri yaklaşık 1 ila 1,2 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. Devrim Muhafızları’nın yayımladığı listede dört Patriot savunma kompleksinin ve bu sistemin altı ana radarının imha edildiği belirtilmektedir; yalnızca bu bölümün yenileme değeri yaklaşık 5,3 milyar dolar olarak hesaplanmaktadır. Bu rakam, tek başına toplam hasar tahmininin dörtte birinden fazlasını oluşturmaktadır.
Savaş Uçakları ve Stratejik Uçaklar
Hava teçhizatı bölümünde Devrim Muhafızları Sözcüsü; iki adet F-15 savaş uçağı, bir adet P-8 Poseidon deniz karakol uçağı, bir adet C-17 Globemaster III stratejik nakliye uçağı, sekiz adet tanker uçak ve dört adet ağır nakliye helikopterinin imha edildiğini duyurdu.
ABD Hava Kuvvetleri’nin son sözleşmelerinde bir adet F-15EX savaş uçağının fiyatı yaklaşık 95 milyon dolardır. ABD’nin deniz karakol ve denizaltı savunma harbi görevlerinin ana omurgasını oluşturan P-8 uçağı yaklaşık 240 milyon dolar değerindedir; her bir C-17’nin yenileme değerinin ise yaklaşık 340 milyon dolar olduğu tahmin edilmektedir.
Tanker uçaklar konusunda, yeni nesil KC-46 Pegasus esas alınırsa, her bir uçağın değeri yaklaşık 250 milyon dolar olacaktır; dolayısıyla yalnızca sekiz tanker uçağın yenileme değeri yaklaşık iki milyar dolara ulaşmaktadır.
Toplamda, açıklanan hava teçhizatının yaklaşık değeri —hangarlar ve bakım altyapısı hariç— 2,8 milyar doların üzerinde hesaplanmaktadır.
ABD’nin İHA Filosuna Darbe
Hasar listesinin diğer bir önemli bölümü ABD ordusunun İHA filosuyla ilgilidir. Bu verilere göre, henüz operasyonel sürece girmemiş sekiz adedi de dahil olmak üzere 17 adet keşif ve saldırı İHA’sı imha edilmiştir. Bu İHA’ların MQ-9 Reaper ailesinden olduğu varsayılırsa, her birinin değeri yaklaşık 30 ila 35 milyon dolardır; buna göre kaybedilen İHA’ların yaklaşık değeri 550 milyon dolara ulaşmaktadır.
Buna ek olarak Devrim Muhafızları, altı adet MQ-9 bakım hangarının da imha edildiğini bildirdi. Bu hangarların her birinin inşa ve donatım değerinin yaklaşık 10 ila 15 milyon dolar olduğu tahmin edilmektedir.
Komuta Merkezleri: Askeri Operasyonların Kalbi
Açıklanan hasar listesinde, yedi komuta ve kontrol merkezi ile iki operasyonel komuta merkezinin imha edildiği de görülmektedir. Askeri komuta merkezleri yalnızca binalardan ibaret değildir; bu merkezler veri işleme sistemleri, operasyon odası, kripto teçhizatları, sunucular, güvenli haberleşme ile komuta ve kontrol sistemlerini içerir. ABD ordusunun imar projelerine dayanarak, gelişmiş bir komuta merkezinin inşası ve donatılması 150 ila 300 milyon dolar arasında değişmektedir.
Her bir merkez için ortalama 200 milyon dolar varsayımıyla, 9 komuta merkezinin yenileme değeri yaklaşık 1,8 milyar dolar olacaktır.
Radar Ağı: ABD Ordusunun Gözü
Açıklanan hasarın önemli bir kısmı radar sistemlerine ayrılmıştır. Yayımlanan verilere göre altı Patriot radarı, yedi füze savunma radarı, sekiz erken uyarı sistemi, beş uzun menzilli radar, üç hava ve deniz kontrol radarı, üç EPS radar sistemi ve iki EPS-117 radarı hedef alınmıştır.
Askeri radarlar, ABD ordusunun en karmaşık elektronik teçhizatları arasında yer alır ve görev türüne bağlı olarak her birinin değeri onlarca milyon dolardan 150 milyon doların üzerine kadar çıkabilmektedir. Bu sistemlerin yenileme değeri hesaplandığında, ABD radar ağına verilen hasarın yaklaşık üç milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir.
Mühimmat Depoları ve Füze Sığınakları
Lojistik alanında Devrim Muhafızları; 17 mühimmat deposu, altı füze sığınağı, üç lojistik merkezi, altı savaş uçağı ve helikopter bakım-onarim merkezi ile 12 yakıt deposunun imha edildiğini bildirdi. Bu depoların içeriğinin kesin değeri bilinmemekle birlikte, inşaat maliyeti, iç donanım ve depolanan mühimmatın yaklaşık değeri temel alındığında, her bir deponun değeri yaklaşık 120 milyon dolar ve her bir füze sığınağının değeri yaklaşık 200 میلیون dolar olarak tahmin edilebilir.
Toplamda, hasarın bu bölümünün yaklaşık dört milyar dolar olduğu öngörülmektedir.
Operasyonel ve Haberleşme Altyapıları
Açıklanan hasarlar arasında bilgi veri merkezi, yapay zekâ işleme merkezi, iki sinyal haberleşme merkezi, üç uydu haberleşme sistemi, yakıt iskelesi, yakıt pompalama istasyonu, uçuş pisti/rampaları, savaş uçağı barınakları, uçak hangarları ve bakım hangarları gibi kalemler de yer almaktadır.
Bu tür tesislerin resmi fiyatları yayımlanmasa da, ABD Savunma Bakanlığı’nın benzer projelerine dayanarak bu bölümün değerinin de iki ila üç milyar dolar arasında olduğu tahmin edilmektedir.
Gerçek Maliyet Neden Teçhizat Değerinden Daha Yüksek?
Savunma sanayisi uzmanları, teçhizat alım değerinin gerçek maliyetin yalnızca bir kısmı olduğu görüşündedir. Teçhizatın ABD’den bölgeye nakli, kurulumu, testi, personelin eğitimi, yedek parça temini, altyapının yeniden inşası ve üslerin tekrar hazır hale getirilmesi genellikle yenileme maliyetine %20 ila %50 oranında ek yük getirmektedir.
Bu nedenle, açıklanan teçhizatın nominal değeri yaklaşık 20 milyar dolar ise, operasyonel kapasitenin tamamen geri kazandırılmasının gerçek maliyeti 24 ila 30 milyar dolara ulaşabilir.
20 Milyar Dolar Ne Anlama Geliyor?
Bu rakamı daha iyi kavramak için ABD’nin bazı askeri sözleşmeleriyle karşılaştırmak yeterlidir. 20 milyar dolar ile 210’dan fazla F-15EX savaş uçağı; veya yaklaşık 83 adet P-8 Poseidon uçağı, 58 adet C-17 Globemaster III ya da yaklaşık 18 tam Patriot bataryası tedarik edilebilir.
Öte yandan bu rakam, Birleşik Devletler’in yıllık savunma bütçesinin yaklaşık yüzde ikisini oluşturmaktadır. ABD’nin toplam askeri bütçe ölçeğinde büyük bir pay sayılmasa da, böylesi bir hasarın tek bir operasyon bölgesinde yoğunlaşması; muharebe hazırlığı, lojistik destek ve teçhizatın yeniden inşası süresi üzerinde önemli etkiler bırakabilir.
Bu raporda yapılan tahmin, Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü tarafından açıklanan hasar listesinin doğruluğu varsayımı altında, 8-22 Temmuz tarihleri arasındaki dönemde söz konusu teçhizat ve altyapının yenileme değerinin yaklaşık 20 milyar dolar olduğunu göstermektedir. Bu tahmin; ABD askeri teçhizatının bilinen fiyatları, savunma sözleşmeleri, ABD Savunma Bakanlığı bütçe belgeleri ve benzer altyapıların yenileme değerleri esas alınarak yapılmıştır.
Bununla birlikte, bu rakam kesin bir hasar olarak değerlendirilmemelidir. Bir yandan ABD hükümeti şu ana kadar bu hasarları doğrulamamıştır; diğer yandan veri merkezleri, komuta merkezleri, mühimmat depoları ve haberleşme tesisleri gibi bazı altyapıların fiyatları kamusal bilgi eksikliği nedeniyle benzer projelere dayanılarak tahmin edilmiştir.
