etmesi ile ilgili taşıdığı kaygılar nedeni ile AB’nin Arabistan’ın ev
sahipliğinde düzenlenecek G 20 oturumuna düşük düzeyde katılacak bir tasarıyı
onayladı.
Söz konusu tasarı, G20 olağanüstü liderler zirvesinin Korona
pandemisi nedeni ile Kasım 2020’de sanal olarak düzenlenmesi ve Arabistan kralı
Salman bin Abdulaziz’in başkanlığını
üstlenmesinin kararlaştırıldığı bir ortamda onaylandı.
Arabistan ise liderlerinin, insan haklarını ihlali, iç
muhalefeti bastırdığı ayrıca Yemen’de savaş ve katliamların bir çok
uluslararası insan hakları kurumun tepkisine sebep olduğu ve defalarca tepki
gösterdiği bir dönemde G20 oturumuna ev sahipliği yapıyor.
Eleştirmen gazeteci cemal Kaşıkçı’nın vahşice
öldürülmesinden iki yıl geçerken cinayet failleri cezalandırılmazken, ülkede
muhalif ve eleştiride bulunanların bastırılması ise artmıştır. Nitekim Guardian
gazetesi son raporlarında Arabistan’ın son yıllardaki gelişme sürecinin çok
açık bir modeli takip ettiğini, Muhammed bin Salman’ın veliaht atanması
ardından Riyad’ın her türlü muhalefeti en yoğun ve acımasız şekilde
bastırdığını yazdı.
Siyasi meseleler uzmanı Ziyad Berekat’a göre, “Arabistan
hapishanelerinden hiçbir görüntü yoktur ve
kimse duvarlarının arkasında neler yaşandığı bilmiyor.”
Geçen hata 24 ülke, Arabistan’da insan haklarının sürekli
ihlal edilmesi nedeni ile Riyad’a karşı düzenledikleri bildiri, Cenevre’de BM
insan hakları konseyinde okundu. Söz konusu ülkeler Suudi yetkililerin
muhalefete karşı kötü davranışı, illegal tutuklamalar, işkence ve siyasi
aktivistlere ve özellikle jurnalistlere karşı kötü davranışından derin endişe
duyduklarını duyurdular.
Yemen savaşının devam etmesi, çocuklar ve sivillerin katliam
edilmesi ise Suudi Arabistan ve müttefiklerince insan haklarına karşı işlenen
bir diğer cinayettir. Yemen insan hakları bakanlığı Suudi koalisyonun savaş
cinayetleri konusunda hazırladığı raporda 6 yılı aşkın süren savaşta 16 bin 771
sivilin öldürüldüğünü en az 26 bin 359 kişinin yaralandığını, buna ilaveten
sivil bölgelere düzenlenen hava, deniz ve kara saldırılarda en az 4 milyon 147
bin insanın da avare olduğunu duyurdu.
Merkezi Cenevre’de olan ve SAM olarak bilinen özgürlükler ve
insan hakları örgütü yayınladığı raporunda Yemenli tutukluların işkence
edildiği ve haklarının hapishanede ihlal edildiğini duyurarak, tutuldukları
Arabistan hapishanelerinin en düşük insani standartlara bile sahip olmadığını
ve Suudi askerlerce işkence edildiklerini açıkladı.
Yemen insan hakları bakan yardımcısı Ali el-Deylemi bu
bağlamda yaptığı açıklamada, “bağlı olduğu bakanlığın saldırgan Suudi koalisyon
cinayetleri ile ilgili hazırladığı dosya ve belgelerle mazlum Yemen halkına
karşı işlenen cinayetler ve onların katliamının başlıca müsebbiplerini
uluslararası mahkemelere taşıyacaklarını” söyledi.
Avrupalı makamlar Suudi rejimini insan haklarını ihlal
etmekle suçlarken, bizzat Riyad’a en çok silah satan ülkeler listesinde yer
alıyorlar. Yayınlanan raporlara göre Arabistan silah satın alma konusundaki
rakamları ile dünyanın ilk sıralarında yer alıyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü
(SIPRI’nin yıllık raporuna göre Arabistan 2014-2018 yılları arasında son 5 yıla
kıyasla yüzde 192 artışla dünyada en çok
silah ithal eden ülke olarak bu sürece devam ediyor.
Fakat şimdi Arabistan’ın insanlık dışı siyasetlerinin devam
etmesi, Avrupa makamlarının kamuoyu baskısı altında G20 oturum düzeyini
düşürmeye mecbur kılmıştı. Avrupa’nın bu kararı, üstelik Kaşıkçı cinayetinin
yıl dönümünde Riyad’a güçlü bir siyasi mesaj anlamındadır.
Görünüşe göre, bir yandan kamuoyu baskısı ve insan hakları
kurumlarının baskısı, diğer yandan ve Suudi cinayet çapının daha da
genişlemesi, Suudi müttefiklerinin bile bu cinayetlere göz yumamayacağı kadar
artmış bulunuyor.
