kazanışının 3.yıl dönümüdür.
IŞİD terör örgütü 2014 yılında Irak’a saldırmakla bu ülke
coğrafyasının yaklaşık üçte birini işgal etti. Bu cani terör örgütü dünyada
eşine rastlanmayacak kadar Irak’ta vahşi cinayetlerin altına imza attı. Irak
ordusunun IŞİD saldırdığında pratikte işlevsiz hale geldiği bir sırada Irak
şialarının yüksek mercii Ayetullah Sistani’nin fetvasıyla Haşdi Şabi hareketi
kuruldu. Irak güvenlik ve Haşdi Şabi güçleri 3.5 yıl mücadelenin ardından 10
Aralık 2017 yılında IŞİD terör örgütüne karşı zafer kazandığını ve IŞİD terör
örgütünün imha edildiğini ilan etti. Bu arada Iraklı yetkililerin belirttiğine göre
İran İslam Cumhuriyeti’nin IŞİD ile mücadelede belirgin ve etkileyici bir rolü
olmuştur.
Şimdi 3 yıl aradan sonra şu soruyu cevaplamak gerekir: IŞİD
sonrası Irak’ın güvenlik durumu nasıldır?
IŞİD terör örgütü Irak’ta imha edilip ülkenin coğrafyası korunsa
da bu terör örgütünün kalıntıları Irak’ta hala bulunuyor. Tabi IŞİD kalıntıları
2014 öncesine kadar geçmişi olup, Irak’ın çeşitli bölgelerinde terör
eylemlerini sürdürüyorlar. IŞİD’in bu insanlık dışı eylemlerinden amacı Irak
güvenlik ve haşdi Şabi güçlerini hedef almaktır. Buna karşı Irak güvenlik ve
halk güçleri ülkenin farklı bölgelerinde IŞİD kalıntıları ile mücadeleye devam
ediyorlar.
Bir diğer nokta da IŞİD’in Irak’ta ortadan kaldırılmasına
rağmen ülkenin hala güvensizlikle karşı karşıya olmasıdır. Ancak Irak’taki
güvensizliğin türü değişti. Bugün Irak, çeşitli bölgelerde sık sık sokak
gösterilerinin oluşumuna tanık oluyor ve bu gösteriler sokak şiddetine
dönüştürülüyor. Örneğin, 2019 yılının sonlarında Ekim ayında başlayan
protestolarda 500’den fazla kişi öldü ve yaklaşık 7.000 kişi yaralandı. Bu
nedenle, güvensizlik IŞİD sonrası Irak’ın en önemli özelliklerinden biri olmaya
devam ediyor ve ülke güvenlik açısından kırılgan.
2014’ten 2017’ye kadar Irak’taki en önemli güvensiz aktör
IŞİD terör örgütü oldu. Dolayısıyla Haşdi Şabi ve güvenlik güçlerinin düşmanı
da biliniyordu. IŞİD’den üç yıl sonra, Irak’taki güvensiz aktörler de
çeşitlendi. IŞİD’in kalıntıları şimdi Irak’ın güvenliğini hedefliyor ve ülkenin
çeşitli yerlerinde, sapkın akımlar, Baasçılar ve ABD ordusu ile birlikte
güvensizlik yaratıyor.
Aradaki fark, IŞİD kalıntıları, sapkın akımlar ve Baasçılar
Irak’ta sokak şiddeti yaratmak için sokak gösterileri kullanıyorlar ve ABD ara
sıra direniş gruplarına saldırmaya devam ediyor. Örneği Kudüs Gücü komutanı
Şehit Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi başkan yardımcısı Ebu Mehdi Mühendis’e suikast gibi terörist operasyonlar
gerçekleşti.
Bu arada, ordu ve halk seferberliği Haşdi Şabi güçleri 2014
– 2017 yılları arasında düşmanı tanıyor ve onunla savaşabiliyordu, ancak artık
düşmanı tespit etmek zor ve faaliyetlerinin doğası gereği onlarla savaşmak çok
daha zorlaşmıştır. Bugün Irak alanını güvensiz kılan aktörler, insanları Irak
hükümetinin bazı kısımlarına karşı birleştirmek için siber alanı kullanmaya ve
gerçekleri alt üst etmeye çalışıyor.
Sonuç olarak, IŞİD ile mücadele sırasında, çoğu Iraklı
grubun ciddi bir kararlılığı ve kelimenin tam anlamıyla bu düşmanla savaşmak
için iç birliği vardı, ancak bugün Irak’taki tehditlere ve güvensiz aktörlere
karşı mücadelede daha az ulusal fikir birliği var ve bu mesele bu ülkede
güvenlik kırılganlığının devam etmesine neden olmuştur.
