Brezilya başta olmak üzere Latin Amerika ülkeleriyle ilişkilerinin gelişmesine değinerek
şunları yazdı: ‘Tahran’ın bu ülkelerdeki dostane ortamına ilişkin tehlike
çanları çalmaya başladı.’
Amerika’nın “responsible statecraft” web sitesi, şu
açıklamalarda bulundu: ‘Kolombiya’nın eski cumhurbaşkanı Ivan Duque, Mayıs
ayının sonunda işgal topraklarına yaptığı ziyarette İran’ın Latin Amerika’da
giderek daha dostane bir ortama sahip olduğu konusunda uyardı.
Amerika Birleşik Devletleri’nin sadık bir müttefiki olan
Duque’un bu endişeleri, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hem Cumhuriyetçi hem
de Demokrat partiler tarafından da geniş çapta paylaşılıyor. Duque ve Amerikalı
destekçileri, İran’ın Batı Yarımküre’deki sözde yeni derinliğini, son birkaç
yılda Latin Amerika’daki solcu hükümetlerin yayılmasına bağlıyor. Ancak İran’ın
Latin Amerika’daki ilişkileri büyük ölçüde Venezüella, Küba ve Nikaragua ile
sınırlıdır.
Bu yeni bir şey değil ve İran’ın Venezüella ile ilişkileri
2000 yılında Hugo Chavez’in başkanlığı döneminde ivme kazandı ve İran-Bolivya ilişkilerinde
iyileşmeler görüldü. Ayrıca Luiz Inacio da Silva’nın başkanlığının ilk
döneminde İran’ın Brezilya ile ilişkileri de artıyordu. Bu, istemeden ABD
politikaları tarafından kolaylaştırılmıştır.
Amerika, kasıtlı diplomatik aşağılama nedeniyle, Venezuela’yı
Küba ve Nikaragua ile birlikte Mayıs 2022’nin sonunda Kuzey ve Güney
Amerika’nın iki kıtasının zirvesinden dışladı. Washington’un bu eyleminin
ardından sadece bu ülkeler hakarete uğramakla kalmadı, Meksika gibi diğer
ülkeler de Washington’un Latin Amerika’nın içişlerine ağır tarihi müdahalesinin
acı hatırasını hissettiler. Küba, Venezuela ve Bolivya da bazı ülkelerin iki
kıta zirvesinden dışlanmasını kınadı ve Küba cumhurbaşkanı zirveye
katılmayacağını açıkladı.
Amerika’nın Küba’ya yönelik politikası, Latin Amerika
ülkeleriyle kalıcı ve anlamsız düşmanlığın bir başka örneğidir ve Nikaragua
örneğinde, Washington tek taraflı ambargo politikalarını sürdürmektedir. Amerika’nın
bu politikaları İran için daha fazla açık alan yarattı. Bu arada ABD istihbarat
teşkilatları, Nikaragua ile İran arasında Amerikan etkisine karşı ortak bir
çabaya dayalı güvenlik ve askeri işbirliğini derinleştirme konulu müzakereler
olduğunu açıkladı.’
Öte yandan hatırlatmak gerekir ki, Küba Devlet Başkanı
Miguel Diaz-Canel, geçtiğimiz Şubat ayında İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir
Abdullahiyan’ı Havana’da ağırladı ve Canel bu görüşmede şunları söyledi: ‘İki
ülkenin karşılıklı saygıya dayalı dostane ilişkileri var ve bu, ikili
ilişkileri genişletmek için harika bir zaman.’ Küba Devlet Başkanı aynı zamanda
ikili ilişkileri güçlendirmek için siyasi iradeyi vurguladı. Emir Abdullahiyan
da bu görüşmede iki ülke arasındaki ilişkileri sağlam ve tarihi olarak
nitelendirdi.
Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, 4 Şubat’ta
Karakas’ta İran Dışişleri Bakanı ile bir araya geldi ve Venezuela ile İran
arasındaki ikili işbirliği programlarının daha hızlı takip edilmesi gerektiğini
vurguladı. Maduro da birkaç ay önce de Tahran’ı ziyaret etti ve bu ziyaret
sırasında İran ile Venezuela arasında 20 yıllık kapsamlı bir stratejik
işbirliği anlaşması imzalandı.
