İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ile ABD arasında savaşı sona erdirmeye yönelik mutabakat metnine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, söz konusu anlaşmanın İran halkının çıkarlarını güvence altına aldığı sonucuna varılması halinde bunun şeffaf şekilde açıklanacağını belirtti. Bekayi, şu ana kadar İran’ın anlaşma konusunda nihai bir değerlendirmeye ulaşmadığını söyledi.
Bekayi, ABD’li yetkililerin değişken tutumlarının yeni bir durum olmadığını ifade ederek, son bir buçuk yıl içinde Washington’dan birçok çelişkili ve farklı açıklama geldiğini hatırlattı. İran’ın müzakerelere iyi niyet ve sorumlu bir yaklaşımla katıldığını belirten Bekayi, diplomatik süreçte karşılaştıkları en büyük sorunun ABD’nin tutarsız politikaları olduğunu kaydetti.
ABD’nin müzakereler sürerken iki kez İran’a yönelik askeri saldırıda bulunduğunu ve çok sayıda suç işlediğini öne süren Bekayi, son iki aylık dönemde hem ABD’nin hem de İsrail’in defalarca ateşkesi ihlal ettiğini iddia etti. Son günlerde ABD’nin İran’ın güneyindeki altyapı tesislerine ve Sirik bölgesindeki iki su deposuna saldırdığını söyledi.
İranlı sözcü, Washington’un bir yandan diplomasi ve müzakereden söz ederken diğer yandan güç kullanımına ve yasa dışı eylemlere başvurduğunu belirtti.
“Metnin büyük bölümü tamamlandı”
Müzakere sürecinin İran açısından başından beri net olduğunu ifade eden Bekayi, mutabakat metninin büyük bölümünün neredeyse tamamlandığını ancak ABD tarafının sürekli yeni talepler ileri sürmesi ve pozisyon değiştirmesi nedeniyle sürecin aksadığını söyledi.
ABD’nin çeşitli dönemlerde İran’a makul olmayan talepler dayatmaya çalıştığını belirten Bekayi, İran’ın ne diplomasi alanında ne de sahada karşı tarafın baskılarına boyun eğmeyeceğini vurguladı.
İran’ın kırmızı çizgisinin ülkenin milli çıkarları olduğunu dile getiren Bekayi, bu konuda herhangi bir taviz verilmeyeceğini söyledi.
Katar ve Pakistan’ın arabuluculuk girişimleri sürüyor
ABD’nin son dönemdeki askeri eylemlerinin diplomatik süreci doğrudan etkilediğini belirten Bekayi, arabulucuların temaslarını sürdürdüğünü ve hem Pakistan hem de Katar’ın bu konuda aktif rol oynadığını ifade etti.
Katar Dışişleri Bakanı’nın danışmanının yakın zamanda İran’a geldiğini ve bazı konuların ele alındığını belirten sözcü, buna rağmen ABD’nin eylemlerinin diplomatik süreci olumsuz etkilediğini kaydetti.
Bekayi, metnin büyük ölçüde tamamlanmış olmasına rağmen ABD’nin çelişkili tutumlarının sürecin istikrarını bozduğunu söyledi.
İran ile ABD arasında olası bir ön mutabakatın imzalanacağı tarih ve yere ilişkin haberlerin ise şu aşamada medya spekülasyonlarından ibaret olduğunu belirten Bekayi, nihai sonuca ulaşılması halinde kamuoyunun bilgilendirileceğini ifade etti.
“Nihai karar henüz verilmedi”
Karar alma sürecinin İran’da açık ve belirli mekanizmalara dayandığını söyleyen Bekayi, sistem içindeki ilgili kurumların mutabakatın her maddesini inceleyerek ortak bir sonuca ulaşması gerektiğini belirtti.
Bekayi, “Şu an itibarıyla anlaşma konusunda nihai bir karara varılmış değil. Konu ilgili karar alma mercileri tarafından incelenmeye devam ediyor. Nihai değerlendirme yapıldığında kamuoyu resmi olarak bilgilendirilecektir.” dedi.
Hürmüz Boğazı açıklaması
Hürmüz Boğazı’nın son durumuna ilişkin de konuşan Bekayi, İran ve İran Silahlı Kuvvetleri’nin güvenli deniz trafiğinin sağlanması için sorumlu davrandığını ancak ABD’nin son günlerdeki eylemleri nedeniyle bölgenin benzeri görülmemiş şekilde güvensiz hale geldiğini savundu.
Bekayi, İran Genelkurmay Başkanlığı’nın mevcut koşullarda Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanamayacağını açıkladığını ve bu nedenle boğazın tüm gemilere kapatıldığını bildirdiğini söyledi.
Sözcü, bu durumun tek sorumlusunun ABD’nin son günlerde İran’ın güneyindeki tesislere yönelik gerçekleştirdiği saldırılar olduğunu ileri sürdü.
Ayrıca bazı ticari gemilerin de saldırılardan etkilendiğini iddia eden Bekayi, üç Hint gemisinin zarar gördüğünü ve bazı Hintli denizcilerin hayatını kaybettiğini öne sürdü. Bunun uluslararası deniz taşımacılığı ve serbest ticaret açısından ciddi bir güvenlik sorunu oluşturduğunu ifade etti.
Bekayi son olarak, savaşı sona erdirmeye yönelik mutabakat metninin İran halkının çıkarlarını koruduğu yönünde nihai bir sonuca varılması halinde bunun açık şekilde duyurulacağını yineleyerek, şu aşamada böyle bir nihai kararın henüz alınmadığını söyledi.
