Hindistan bugün 18. BRICS Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor. Peki zirvenin gündeminde neler olacak?
Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 46,3’ünü temsil eden BRICS’in 18. zirvesi, bugün Hindistan’da başlıyor. Hindistan Başbakanı Narendra Modi, BRICS’in yıllık zirvesine başkent Yeni Delhi’de ev sahipliği yapıyor. Kent, BRICS temalı tabelalarla donatılırken binalar ve kavşaklar da ışıklandırıldı.
Batılı merkezli dünya düzenine karşı bir denge unsuru olarak giderek daha fazla büyüyen BRICS’in 18. zirvesine dünyanın farklı ülkelerinden bir düzineden fazla lider katılıyor. Zirve öncesinde yaklaşık 30 bin ek güvenlik personeli görevlendirilirken, liderlerin kaldığı otellerin çevresindeki yollar trafiğe kapatıldı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in de aralarında bulunduğu liderler zirve için cuma günü Yeni Delhi’ye gitmişti.
Yedi yıl aradan sonra Hindistan’ı ziyaret eden Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping de Yeni Delhi’ye ulaştı.
12-13 Eylül tarihlerinde düzenlenecek iki günlük zirve, ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşı, Rusya – Ukrayna savaşı ve küresel enerji piyasalarındaki çalkantının yaşandığı bir dönemde gerçekleştiriliyor.
Peki, zirvenin gündeminde neler var?
Yaptırımlar karşısında ekonomilerin güçlendirilmesi
BRICS’in temel gündemini, üyelerin özellikle ekonomik alanda Batı öncülüğündeki kurumların küresel hakimiyetine karşı koyma isteği oluşturuyor. Hindistan’ın ev sahipliğinde düzenlenen bu yılki zirvenin teması, “Dayanıklılık, Yenilikçilik, İşbirliği ve Sürdürülebilirlik için İnşa Etmek.”
Bu yılki zirvede üyeler arasındaki ticaret ve enerji işbirliği, yapay zeka ve teknoloji alanında bilgi paylaşımının artırılması gündemde olacak.
Al Jazeera’ya konuşan Fransız finans hizmetleri grubu Natixis’in Asya-Pasifik Başekonomisti Alicia García-Herrero, Batı yaptırımları altındaki BRICS üyeleri Rusya ve İran ile sınır ötesi ödemelerin nasıl gerçekleştirileceğinin de liderler tarafından ele alınacağını söyledi.
Kremlin ise perşembe günü yaptığı açıklamada, Rusya’nın zirvede diğer BRICS ülkeleriyle ödemelerin dijital para birimleri üzerinden gerçekleştirilmesini görüşeceğini bildirmişti.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşı
Bu yılki zirve, ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşının başlamasının üzerinden altı aydan fazla bir süre geçtikten sonra düzenleniyor. Zirveye katılacak olan Pezeşkiyan’ın savaş konusunu gündeme getirmesi bekleniyor. Bu ziyaret, Pezeşkiyan’ın İran Cumhurbaşkanı olarak Hindistan’a gerçekleştirdiği ilk ziyaret olmasının yanı sıra, sekiz yıl aradan sonra bir İran cumhurbaşkanının Hint alt kıtasına yaptığı ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor.
Al Jazeera’ya konuşan Hong Kong Üniversitesi Siyaset ve Kamu Yönetimi Bölümü’nde yardımcı doçent olan Alejandro Reyes, “İran bir BRICS üyesi ve çatışma, ticaret yollarını ve enerjiye erişimi ve piyasaları doğrudan etkiliyor. Bunun küresel ekonomik sonuçları var” dedi. Ancak Reyes, savaş bağlamında İran ile BRICS üyesi Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki karşı karşıya gelişin, üye ülkelerin çatışma konusunda ortak bir dil oluşturmasını zorlaştıracağını savundu.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşının başlamasından bu yana Tahran, Körfez genelindeki ABD askeri unsurlarını hedef alarak misilleme yaptı. Bu askeri unsurların olduğu ülkelere BAE de dahil. BAE ağustos ayında İran’a yönelik ticaret ambargosu başlattığını duyurmuştu.
Rusya – Ukrayna savaşı
BRICS liderlerinin, Rusya ve Ukrayna Savaşı’nı da ele alması bekleniyor. Al Jazeera’ya konuşan analistlere göre bu yıl liderlerin savaş konusunda her bir BRICS üyesinin meşru çıkarlarının ortak şekilde nasıl ele alınabileceğini tartışması bekleniyor.
Bu yılki zirveyi önemli kılan ne?
Al Jazeera’ya göre Avrupa ve ABD ile ilişkilerin giderek daha gerilimli hale geldiği bir dönemde BRICS zirvesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Küresel Güney’in önde gelen ülkeleriyle ilişkilerini sergileme fırsatı sunacak.
Ayrıca uzmanlara göre zirve, ABD’nin belirsiz ticari ve güvenlik adımlarına karşı denge oluşturmak isteyen ülkelerin Çin ve Rusya ile daha farklı işbirliklerini gündeme almasına da yarayacak.
Zirvenin zamanlaması da önem taşıyor. Zirve, Çin-ABD arasında yapılacak yılın ikinci zirvesinden hemen önce düzenleniyor. Xi’nin 24 Eylül’de ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesi bekleniyor.
Batı endişelenmeli mi?
Trump, tek taraflı dış politika vizyonunun bir parçası olarak Batı öncülüğündeki uluslararası düzeni zayıflatırken, ABD’nin ekonomik hakimiyetine tehdit olarak gördüğü BRICS gibi Küresel Güney gruplarına da tepki gösterdi. Trump, BRICS’i “Amerikan karşıtı” olarak nitelendirdi.
Uzmanlara göre Batı, çok kutuplulukla değişen dünya düzeninde bu yılki BRICS Zirvesi’ni de yakından takip edecek. Uzmanlar, ABD’nin diğer ülkelerin stratejik özerklik girişimlerini tehdit olarak görmesinin söz konusu ülkeleri BRICS’e yakınlaştırdığını vurguluyor.
cgtnturk
