bilinen acımasız sorgulama programını açıklayan ABD Senatosu tarafından
hazırlanan rapor şimdilik açığa çıkarılmayacak.
“Columbia Bölgesi” federal yargıcı “Beryl Howell”, CIA’nın
terörle mücadele sırasında uyguladığı işkence programıyla ilgili kapsamlı bir
kongre raporunun gizli kalmasına karar verdi ve vatandaşların daha önce bazı
bölümleri 2014’te demokrat senatör “Dianne Feinstein” tarafından ifşa edilen bu
tartışmalı belgeye erişim hakkına sahip olmadığını iddia etti. Yargıç Howell
kararında şunları yazdı: “Bu rapor, CIA’nın gözaltı ve sorgulama politikaları
ve prosedürleri hakkında yayımlanırsa ulusal güvenliği tehlikeye atacak son
derece gizli bilgiler içeriyor ve bu meselenin önemi, bu bilgilerin ifşa
edilmesine yönelik kamu yararından çok daha ağır basıyor.” Dianne
Feinstein”, Yargıç Howell’in kararının bazı yönlerine katıldığını belirterek
şunları söyledi: “Hâlâ işkenceler hakkındaki tam raporun – uygun
düzeltmelerle – bir zaman diliminde yayımlanması gerektiğine inanıyorum. ABD
hükûmetinin işkenceyi kullanması, bir daha tekrarlanmasına asla izin vermememiz
gereken tarihimizdeki karanlık bir noktaydı.”
2009’da ABD Senatosu, CIA tarafından siyasi mahkûmların
sorgulanma yöntemleriyle ilgili milyonlarca belgeyi araştırmak üzere İstihbarat
Komitesi’ni görevlendirdi; araştırma 2013 yılına kadar sürdü ve nihayet bu
araştırmanın sonuçlarının Nisan 2014’e kadar yayımlanmasına karar verildi.
Ancak bu rapor henüz yayımlanmamıştır. 6700 sayfalık Senato raporu, 11 Eylül
2001 terör saldırılarından sonra başlayan CIA’nın gizli gözaltı ve işkence
programının detaylarını açıklıyor. Bu program yüzünden çok sayıda yabancı
sanık, ABD’nin dışındaki “kara cezaevleri” olarak bilinen CIA’nın gizli gözaltı
merkezlerine götürüldü ve şiddetli ve çoğu zaman vahşice sorgulamalara maruz
kaldı. Tabii ki, 9 Aralık 2014’te ABD Senatosu İstihbarat Komitesi Başkanı
“Dianne Feinstein”, CIA’nın terör şüphelilerine yönelik sorgulama
teknikleri hakkında insan hakları kurumları tarafından geniş çapta eleştirilen
birkaç bin sayfalık raporun bir özetini yayımladı.
Bu raporda, yapay boğulma, uzun süre uykudan yoksun kalma,
cinsel saldırı tehditleri ve ailelerine yönelik tehditler de dahil olmak üzere
CIA’nın tutuklulara yönelik işkence yapma yöntemleri anlatılmıştı. Bu raporda
ayrıca CIA’nın Beyaz Saray, Adalet Bakanlığı, Kongre ve diğer Amerikan
kurumları ile ilişki biçimi meselesine değinilmiştir ve CIA’nın birçok
etkileşimde yanlış ve yetersiz bilgi sağladığı söylenmiştir.
11 Eylül 2001 olayından sonra Amerika, terörle mücadele
planı çerçevesinde tüm dünyada başta El Kaide’nin olası üyeleri olmak üzere
terör eylemleriyle suçlanan kişileri tutuklayıp sorguya çekebilecek bir sistem
oluşturdu. Bu doğrultuda, terör zanlısı kişiler kaçırılıp ABD’nin dışında gizli
yerlerde mahkeme kararı olmaksızın hapsedilirdi ve acımasız yöntemlerle
sorgulanırdı. CIA’nın bu sanıklara karşı davranış ve işkence biçiminin ifşa
edilmesi, dünya genelinde birçok eleştirel tepkiyle karşılaştı, hâlbuki
Amerika, dünyada her zaman insan haklarının lideri ve savunucusu olduğunu iddia
etmiştir. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler İşkenceyle Mücadele Komitesi gibi
insan hakları kurumlarının yanı sıra İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi sivil
toplum kuruluşları ve Nobel Barış Ödülü sahipleri gibi bazı uluslararası
şahsiyetler de ABD’nin tutuklulara karşı kötü muamelesi ve mahkûmları işkence
etmesini hassasiyetle takip etmiş ve bu sürecin devam etmesini önlemek için
Amerikan hükûmetine pratik eylemler çağrısında bulunmuştur. CIA ajanları,
Amerikan ulusal güvenliğini savunma bahanesiyle şiddet eylemleri, işkenceler ve
birçok insan hakları ihlali vakası gerçekleştirmiştir. Bu doğrultuda, Amerikan
hükûmeti, işkence kullanımını haklı göstermek için teröre karşı savaşı bu
konuya örnek olarak nitelendirmiştir. Ancak birçok uzmanın bakış açısına göre
işkence uygulamak ve bu yöntemin savunulması, şiddetin yaratılmasına ve ulusal
ve uluslararası düzeyde yayılmasına neden olmuştur
