düzenlenen bir oturumda yaptığı konuşmada, Taliban’dan Loya Jirga denilen
Afganistan Ulusal Meclisi’ne katılarak, bu vesileyle kendi talep ve isteklerini
Afgan halkıyla ele almasını ve barışçıl çözümün sağlanması için şiddet ve
silahlı eylemlerine son vermesini istedi.
Afganistan Cumhurbaşkanı ayrıca, Taliban’ın barışın
sağlanmasından sonra yeniden savaşa dönmemesi için bu grup ile ulusal bir misak
imzalanması gerektiğinin altını çizdi.
Afganistan halkı ve hükümetinin sürdürülebilir barış
istediğini hatırlatan Eşref Gani, bu ülke anayasasının barış meşruluğunun
dayanağını teşkil ettiğini vurguladı.
Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani geçtiğimiz aylar ve
haftalarda defalarca, barış görüşmelerinde ilerleme sağlanması amacıyla geçici
ateşkesin sağlanması ve anayasanın korunması ve iktidar değişikliği için halkın
oylarına başvurulması gerektiğinin altını çizmiştir.
Gani’nin Taliban’ı Loya Jirga toplantısına katılmasına
yönelik çağrısı ise eylül 2020 tarihinde Katar’da Afgan taraflar arasında
başlayan barış müzakereleri tarihinden beri yeni bir konu sayılıyor.
Bilindiği üzere Taliban, barış görüşmelerinde İslami Emirlik
Sistemi’ni esas hedefi olarak takip ediyor.
Taliban defalarca, Afganistan yönetimi ve anayasasını tanımadığını
duyurmuştur ve barış anlaşmasının Afganistan’da İslami Emirliğin kurulmasıyla
sonuçlanması gerektiğini açıklamıştır. Taliban’ın Afganistan yönetim sistemini
İslami Emirlik sistemi olarak değiştirilmesi üzerindeki baskı ve ısrarına
rağmen, Afganistan yönetimi şimdiye kadar bu baskı karşısında teslim olmuş
değil. Afganistan halkı ve hükümeti, barış anlaşmasının anayasa, demokrasinin
elden gitmesi ve Taliban’ın istediği sisteme geri dönülmesiyle sonuçlanmaması
gerektiğini bildiriyor.
Taliban’ın İslami Emirlik için öngördüğü modelde halk
hükümeti ve kendi kaderini belirleme hakkını kaybediyor.
Oysa Afganistan anayasasının
bu ülkenin siyasi sisteminin özü olarak nitelediği cumhuriyet sisteminde
halkın belirleyici olduğuna ve seçimlerin hükümetin totaliterizme evrilmesini
önlemek için önemli bir araç olduğuna vurgu yapılmakta.
Afganistan halkı, Taliban’ın iktidar dönemi ve siyasi,
kültürel, toplumsal ve ekonomik alanlar üzerindeki etki ve sonuçları hala
unutmuş değiller, bu yüzden kesin bir biçimde İslami Emirlik sisteminin yeniden
gelmesiyle sonuçlanabilecek her türlü barış müzakerelerine karşı çıkarak,
Afganistan yönetiminden savaşa son vermek ve barışın sağlanması için Taliban
ile barış sürecinde anayasanın Cumhuriyet ilkesi dahil tüm ilkelerini savunmasını
istiyorlar.
Anlaşılan Taliban, anayasanın değişmesi ve Afganistan’da
İslami Emirlik sisteminin konuşlanması gibi ülkenin siyasi yapısını alt üst
edecek isteklerinden vaz geçmediği sürece, Kabil yönetimi ile Taliban arasında
barış sürecindeki çıkmazlık devam edecek ve yıllardır Afganistan’da süren
çatışmaların sonlandırılması için oluşan fırsat yok olacaktır.
Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani’nin Taliban’ı Loya Jirga
toplantısına katılma çağrısının bu grup tarafından kabul edileceği sahip olduğu
düşünce ve görüşlerine göre pek düşünülmüyor. Çünkü Taliban, Eşref Gani
hükümetinin gitmesi, erken seçimlerin yapılması ve İslami Emirliği’nin
kurulmasını istiyor.
Bu şartlarda Afganistan hükümetinin Taliban’ı barış sürecine
katılmaya teşvik ederken anayasa egemenliği ilkesi ve halkın karar verme
noktasındaki rolüne aykırılık teşkil edecek her türlü karardan kaçınması
gerekiyor.
