ile İran arasında gerçekleştirilen görüşmelerin ileri aşamalara ulaştığını
duyurdu.
Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi, Hükümet Sarayı’nda
düzenlediği basın toplantısında, Irak’ın bugün birçok ülke için bir buluşma
noktası haline geldiğini ve Bağdat’ta ülkeler arasındaki farklılıkları çözmek
için beş girişim gerçekleştirildiğini söyledi.
Irak Başbakanı, “İleri aşamalara ulaşan İran-Suudi
Arabistan diyaloğunu duymuşsunuzdur. Başka diyaloglar da var. Hepsi başarılı
olmuştur ve Irak’ın oynadığı gizli rolün doğasına saygımızdan dolayı o zaman
açıklamamıştık” ifadelerini kullandı.
Ülkesinin bölgedeki gerilimi azaltma ve buluşma noktası
haline geldiğini kaydeden Kazımi, bunun Irak’ın ekonomik ve güvenlik
noktasındaki istikrarına da yansımaları olduğunu dile getirdi.
İran-Suudi Arabistan ilişkileri
Suudi Arabistan’da 2 Ocak 2016’da aralarında Şii din adamı
Nimr en-Nimr’in de bulunduğu 47 kişi “terör” suçlamasıyla idam
edilmişti.
İdamlara tepki gösteren İranlı yetkililerin peş peşe yaptığı
açıklamaların ardından Suudi Arabistan’ın Tahran Büyükelçiliği ve Meşhed
kentindeki konsolosluk binaları İran’daki göstericiler tarafından ateşe
verilmişti.
Mart 2015’te başlayan Yemen’deki kriz nedeniyle iki ülke
arasındaki gergin diplomatik ilişkiler tamamen kesilmişti.
Irak’ın arabuluculuğundaki görüşmeler
İran ile Suudi Arabistanlı yetkililer, Nisan 2021’de Bağdat’ta
doğrudan görüşmeler yapmak üzere bir araya gelmiş ve Irak’ın ara
buluculuğundaki görüşmeler daha sonra da devam etmişti.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, 23 Aralık
2021’de yaptığı açıklamada, Riyad’la müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini
belirtmiş ve bunun bir göstergesi olarak Suudi Arabistan’ın Cidde’deki İslam
İşbirliği Teşkilatında görevli üç İranlı diplomata vize verdiği bilgisini
aktarmıştı.
Amerikan “The Atlantic” dergisine 3 Mart’ta
röportaj veren Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, İran’la
ilgili olarak, “Onlar bizim komşumuz. Ebediyen de komşumuz olacaklar. Ne
biz onlardan kurtulacağız ne onlar bizden kurtulacak. Bu yüzden sorunu çözmeli
ve bir arada yaşamanın yollarını aramalıyız” ifadelerini kullanmıştı.
İki ülke arasında 16 Mart’ta yapılması planlanan görüşmeler
ise Suudi Arabistan’da birçoğu Şii olmak üzere 81 kişinin bir günde idam
edilmesinin ardından Tahran tarafından geçici olarak ertelenmişti. İran Ulusal
Güvenlik Yüksek Konseyine bağlı “Nournews” tarafından 23 Nisan’da
yapılan açıklamada, iki ülke yetkililerinin Bağdat’ta görüştüğü aktarılmıştı.
Açıklamada, iki ülke arasında bir sonraki görüşmelerin
Dışişleri Bakanlarının katılımıyla gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü
aktarılmıştı. Bazı kaynaklar görüşmelerde Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi’nin
de hazır bulunduğunu duyurmuştu.
Taraflar 10 maddelik mutabakat zaptı üzerinde anlaştı
Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, 25 Nisan’da Al Jazeera
televizyonuna verdiği röportajda, 5’inci turda tarafların ikili ilişkiler,
diplomasi ve güvenlik konularında 10 maddelik bir mutabakat zaptı üzerinde
anlaşmaya vardığını söylemişti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyine bağlı
“Nournews”in sosyal medya hesabında yer alan haberde de Tahran ile
Riyad arasında Bağdat’ta gerçekleştirilen 5. tur görüşmelerin olumlu atmosferde
geçtiği, bir sonraki görüşmenin Dışişleri Bakanlarının katılımıyla yapılmasının
öngörüldüğü aktarılmıştı.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, 24
Mayıs’ta Dünya Ekonomik Forumu Davos Zirvesi’nde yaptığı açıklamada, ülkesinin
Tahran’la ikili ilişkilerin düzeltilmesi için gerçekleştirdiği görüşmelerde
birtakım ilerlemelerin kaydedildiğini ancak bunların yeterli olmadığını ifade
etmişti.
