sonrası yaptığı açıklamalardan satır başları şu şekilde:
-Uzun mücadelenin sonunda iyi bir yerdeyiz. Sizden 3 ayla 1
hafta sonunun rakamlarının aynı olması üzerinde düşünmenizi isterim. Şu anda
dünyada yaklaşık 12 milyon Covid vakası olduğunu hatırınızda tutmanızı istirham
ediyorum.
-Süreçte pek çok ülkenin sağlık sistemi çökme tehlikesi
yaşadı. Ülkemizin durumu birçok yönden iyi olmakla birlikte ilk can kaybımızı
açıkladığımız 11 Mart gecesindeki acımız devam ediyor. Dün 19 insanımızı
kaybettik. Sizden bu ölümlerin önlenebilir sebeplere bağlı olduğunuzu
hatırlamanızı isterim.
-Maske tüm dünyada kabul gören önemli tedbirdir. Yakın
mesafede maske tek başına yetersizdir. Mesafe kuralı tüm dünyada tartışılmaz
tedbirdir. El temizliği olmazsa olmaz kuraldır. Dünya hastalığın yayılmasına
karşı her ne başarı gösteriyorsa bu kurallara uyabildiği ölçüde gösteriyor.
-Salgının kontrolden çıktığı ülkeler tedbirlerin ya terk
edildiği ya da zaten yetersiz olduğu ülkelerdir. Yüzde yüz tedbirlere uyumun
sağlanabileceğini biliyoruz. Dün yeni vaka sayımız 1053’dü. İstatistiklere göre
aralarından bir bölümü yoğun bakıma gidecek, bir kısmı solunum cihazına
bağlanacak, aralardan belki birileri bilincini kaybedecek. Sizce acaba bu
hastalar kurallara uymadığı için mi yakalandı. Hastalığın bulaşmasını kurallara
karşılıklı uyarsak önleyebiliyoruz.
-Hastalığın bugünlerde öne çıkan yayılma ortamlarını
açıklamalarımızdan, medyadan biliyorsunuz. Nişan törenleri, düğünler,
taziyeler, alışveriş merkezleri, toplu taşıma araçları, asker uğurlamaları,
sahiller, plajlar, kapalı ortak mekanlar.
-Büyük kentlerin kalabalığından uzaklaşanlar başka
kalabalıkları tercih etmez, mesafe kurallarını fazlasıyla uygularlarsa buna
müteşekkir kalırız. Filyasyon çalışmalarında çok sayıda vakanın kaynağının
düğünler olduğunu gördük. Cenazeler, taziyeler, mevlitler yeni acılara
sebebiyet vermemelidir. Asker uğurlamasında ne uğurlayan ne de uğurlanan hiç
risk almamalıdır.
-Sağlık da, vatani göreve saygı da bunu icap ettirir.
Gençlerimiz testi pozitif çıkan Mehmetçikten mesuldür. Devletimiz bazı
tedbirleri uygulamaya koymuş bulunmaktadır. 8 ilimizde asker uğurlamaları
yasaklanmıştır. Din görevlilerimiz çalışma başlatmıştır. Güvenlik güçlerimiz
pazar yerlerinde yaptırımlar yapmaktadır. Sağlık Bakanlığı risklere karşı başta
İçişleri Bakanlığı, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim
Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile işbirliği
içindedir.
-Kovid-19’la mücadele birlikte mücadele verilmesi gereken
bir mücadeledir. Kendini düşünen toplumu da düşünmüş olur, kendini riske atan
topluma karşı sorumluluğu da çiğner. Demek ki konunun ahlaki bir tarafı da var.
Bunu gözardı edemeyiz. Hekimlerimizi, bakanlığımızın çalışanları ve bizleri
düşündüren konuya değinmek zorundayım. Son 1 hafta için 81 ilimizde Covid
tedbirlerine uymadığı için 18 bin kişiye ceza uygulanmıştır.
-Bu yaptırımlar devam etmektedir. İl Hıfzısıhha kurulları
ihtiyaç duydukları kararları almaktadır. Mücadelenin uzunluğu tüm dünyada
olduğu gibi kısmen bizde de rehavete yol açtı. Son 10 gün içinde gerileme
gösterdiğimiz yerden toparlayabileceğimizi de kanıtladık. Yeni vaka sayılarının
neden bu seviyede kaldığının sebebi belli. Diyarbakır, Adana, Konya, Gaziantep,
Urfa başta olmak üzere bazı yerlerde hastalık pik seviyesine ulaşıyor.
Buralardaki vaka artışlarının ancak tedbirlerin gücüyle azalacağını
düşünüyoruz. Mevcut durum Türkiye ortalamasına ilişkin genel dağılımından çok
belli şehirlerde artışlardan kaynaklanmaktadır.
-Hastalığın tırmanışta olduğu ülkeler sonbahar için
karamsar. Bunu bizim de hesaba katmamız kaçınılmazdır. Mücadelemizi verirken
hayatın da hakkını verelim. Yeter ki kurallara uyalım. Mücadele gücüne iyimserler,
yaşamı sevenler sahiptir.. Üzerimizde bir yorgunluk var. Bunun nedeni bu
salgındır. Yorgunluğu üstümüzden atalım, mücadelemizi koruyalım. Salgına karşı
83 milyon bir olalım.
– Kurban Bayramı kısmen Bilim Kurulu’nda gündeme geldi.
Kısmi tartışıldı ama öneri gelmedi. Önümüzdeki günlerde daha netleşmiş olur.
Sokağa çıkma yasağı gündeme gelmedi. Ama özellikle il bazında birtakım
kısıtlamaların gündeme gelebileceği konuşuldu. Bunu da bayrama doğru illerdeki
vaka seyrine göre il hıfzısıhha kurulu kararları almaya yetkili. İl bazında
birtakım kısıtlamalar sözkonusu olabilir. Gelecek hafta yine konuşmuş olacağız.
-Testler geçen hafta tamamlandı. Çalışmayı kabul etmeyen her
birey için belirlenen TÜİK tarafından belirlenen 2 de yedek belirtilmişti. 2
yedeğin kabul etmediği 18 bine yakın kişi oldu. Bununla ilgili çalışmayı 18 bin
eksikle bitirebilirdik. Böyle olsun istemedik Yarın DSÖ Avrupa Direktörü bu
akşam Türkiye’ye gelmiş olacak. Bu önemle konuşacağımız üzerimizde
tartışacağımız bir konu olacak. Yeni 18 bin kişinin bize sunulmasını istedik.
Zannediyorum bir iki gün içerisinde belirlemiş olacak.
-Uygulanamayacak hiçbir şeyi biz önermek istemeyiz.
Uygulanabilir olduğuna taraflarca tartışıldıktan sonra öğrencilerimiz,
çocuklarımız, evlatlarımız için en uygun olan çözüm şekli içerisinde oluruz. 31
Ağustos’ta okulların açılacağı, bir takvimin belirtilmesi için açıklanmış oldu.
Salgının seyrinde farklılık olursa gerektiğinde daha önce yapıldığı gibi online
uzaktan erişim gibi birtakım yöntemler Bilim Kurulu tarafından önerilebilir.
Karar Bakanlar Kurulu’nda alınmış olur. Özellikle belirtilen 4 metre kare
konusu sınıfta özellikle 1 metre mesafenin korunması, toplam kapalı alan içinde
en fazla 4 metrenin geçerli olması. Detaylarıyla ilgili de ilgili taraflarla zaten
bizim halk sağlığı ekibi, Bilim Kurulu ekibi önümüzdeki günler çalışmaya devam
ediyor olacaklar. Bazı okullar için beden eğitimi, hareketin yoğun olduğu
yerler için bu metreleri 4 metre kadar belki şekillendirmek gerekli olur.
Önümüzdeki haftalar ayrıca üzerinde yoğun çalışılacağı, Milli Eğitim
Bakanlığımızla birlikte açıklamış olacağız.
-Grip aşısını bildiğiniz gibi herkes için değil özellikle
riskli grup için, altta hastalığı olanlar, belli bir yaşın üzerinde olan hasta
grubu için önerdiğimizi biliyorsunuz. Grip aşısının bu yıl daha fazla talep
içinde olacağını düşünüyoruz. Siparişimizi vermiş olduk. Geçen yıldan daha
fazla grip aşısı siparişi içindeyiz. Bu yıl için grip aşısı sorunu
yaşanmayacağını söyleyebilirim.
-31 Ağustos olarak açıklandı. Salgının seyrinde farklılık
olmazsa 31 Ağustos’ta okullar açılmış olacak. Salgının seyrinde farklılık
olursa eğitim devam eder bu online veya hibrit farklı yöntemler olabilir. Bilim
Kurulu önerisini yapar karar bildirilmiş olur. Burada sorun yok.
Uygulanabilirliğiyle ilgili 4 metre kare her okul için önerilen bir durum
değil. Okulun kapalı alanı, sınıfın değil en fazla 4 metre kare olmak üzere ve
okulun da niteliği. İlkokul, ortaokul, lise veya spor ve benzeri hareketliliğin
fazla olduğu alanlar düşünülerek detaylı bir çalışma Milli Eğitim Bakanlığı ile
birlikte yapılıyor olacak. Kapalı alanının öğrenci başına en fazla 4 metre kare
ve okulun niteliğine göre.
-Maskeyle ilgili de eğitimin yapıldığı dönemde maskeyi zaten
önermiyoruz. Maskeli okula gitmeyi öneriyoruz. Sırasında oturduğu ana kadar
maskeli olmasını önemsiyoruz ama devamında maskeyi takma zorunluluğu olsun
istemiyoruz.
-Geçen hafta yapılan görüşmede daha önce söylediğim şekliyle
Bakan Yardımcımız, Bilim Kurulu’na başkanlık eden kendisi de enfeksiyon
hastalıkları uzmanı ve profesör olan arkadaşımız. Özellikle Robert Koch
Enstitüsü’ne sunum yaptı. Bu sunumdan da çok etkilendiklerini ifade ettiler.
Dün enstitünün direktörü bakan yardımcısı arkadaşımı arayarak son derece
etkilendiklerini, kendilerinde olmayan datanın var olduğunu, Türkiye’den
faydalanmak istediklerini özellikle ifade ettiler. Bu kararların başka
saiklerle yer yer alındığını da biliyoruz. Umarım bu anlamda yapılan görüşme ve
etkilenildiği söylenen görüşme başka saiklerle farklı sonuçlara yol açmaz. Biz
önümüzdeki günler bu anlamda bizim talebimiz doğrultusunda, özellikle bazı bölgelerimizle
ilgili olumlu sonuçlanacağını umuyoruz.
-Aşıyla ilgili hayvan çalışmaları devam ediyor. Sürecin
başarıyla seyrettiğini söyleyebilirim. Aşıyla ilgili Eylül-Ekim ayında klinik
çalışmalara Sağlık Bakanlığı ile geçebileceğimizi düşünüyorum. O dönem 3-4 ay
kadar klinik çalışmanın sürebileceği dönem olacak. O döneme geçildiğinde
detaylı açıklamaları yapmış oluruz. Antiviral olarak kullanılan ilaç söz
konusuydu. Biz bu ilaçtan epey fayda görmüştük. Dünyanın, Çin’in entübe olan
hastalarda kullandığı ilaçtı. Geç dönemde kullanımın fayda sağlamadığını
gördüğümüz, çalışmalar yayınlanmış olur. Erken dönemde bu ilacın kullanımın
daha faydalı olduğunu biliyoruz. Bu çerçevede uygulamayı rehberde değiştirdik.
Bu çerçevede kullanım her geçen gün artmakta. Bu ilacın Türkiye’de hem sentezi
hem de imalatı 4 firma tarafından müracaat edilmiş oldu, önümüzdeki 1-2 gün
içerisinde ruhsat süreçleri bitmiş olacak. Biz ilacı artık Türkiye’de üreterek
4 firmayla gerçekleştirmiş olacağız. Bunu şimdiden müjdelemek istiyorum.
-Yoğun bakımlardaki doluluk oranı daha önce de özellikle
pandeminin ilk döneminde yüzde 61-62’yi geçmediğini söylemiştim. En üst
noktada. Şimdi yüzde 59-61 oranında ama bir farklılıkla. Şu dönemde acil
olmayan hastaları da 1 Haziran’dan itibaren kabul edildiğini biliyorsunuz. Şu
an ağırlıklı elektif dediğimiz acil olmayan hastaları da alıyoruz. Bu
hastalarla birlikte toplam yüzde 59-61’den bahsediyoruz. Yoğun bakımda olan
hasta olan entübe olan 406 hastamız var. Yoğun bakım yatak sayımız 27 bine
ulaştı. 1171 yeni hastamızın olduğunu söyleyelim.
-Yarın bu konu gündeme gelmiş olacak. Hem Çin hem de
özellikle Rusya ile işbirliği içinde sürdürüyoruz. Özellikle Rusya ile klinik
çalışmaları karşılıklı yapıyoruz. Çin’le de ilişki içinde olduğumuzu rahatlıkla
söyleyebilirim. Karşılıklı klinik çalışmalara izin vermek şeklinde Rusya ile
zaten işbirliği içindeyiz, Rusya ile görüşmelerimiz var. DSÖ ile zaten
işbirliği içindeyiz.
