teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.
Yasaya göre, yeni koronavirüs (Kovid-19) salgını kaynaklı
zorlayıcı sebep gerekçesiyle, Hazine taşınmazlarına ilişkin olarak sözleşmeye
istinaden ödenmesi gereken bedeller ile ecrimisil bedellerinden 1 Nisan 2020
tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri, başvuru
şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelemeye Çevre ve Şehircilik Bakanı yetkili
olacak. Bu süreler bitiminden itibaren Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından 3
aya kadar uzatılabilecek. Bu alacaklar, ertelenen süre sonunda ertelenen süre
kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz
uygulanmadan tahsil edilecek.
Turizm tesisi maksadıyla verilen izinler hariç Orman Kanunu
gereğince devlet ormanlarında gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına verilen
izinler ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından Devlet İhale Kanunu gereğince
kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan 1 Nisan 2020 tarihinden itibaren
3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken bedeller başvuru şartı
aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenecek. Bu süreleri bitiminden itibaren 3 aya
kadar uzatmaya Tarım ve Orman Bakanı yetkili olacak. Bu alacaklar ertelenen
süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir
gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecek. Ayrıca verilen izinlerin
erteleme dönemi içerisinde tahakkuk eden ilk yıl bedellerine karşılık banka
teminat mektubu alınarak yer teslimi yapılabilecek.
Milli Parklar Kanununa tabi yerlerde yapılan kiralamalardan
1 Nisan 2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken
bedeller başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenecek. Bu süreleri
bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatmaya Tarım ve Orman Bakanı yetkili olacak.
Bu alacaklar da ertelenen süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık eşit
taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil
edilecek.
Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları
ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin mülkiyetinde veya
tasarrufunda olan taşınmazlara ilişkin olarak ilgili mevzuatınca yapılan satış,
ecrimisil ve kiralamadan kaynaklanan bedellerin veya tutarların 19 Mart 2020
tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken kısımlarının
3 ay ertelenmesine büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve birliklerde meclis;
bağlı kuruluşlarda ise yetkili karar organı yetkili olacak. Bu süreler,
bitiminden itibaren Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından 3 aya kadar
uzatılabilecek. Söz konusu alacaklar ertelenen süre sonunda, ertelenen süre
kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz
uygulanmadan tahsil edilecek. Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette
bulunamayan işletmelerin faaliyette bulunmadığı döneme ilişkin olarak kira
bedelleri tahsil edilmeyecek.
Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının
gelir vergisi tevkifatı beyan ve ödeme süreleri, tüm sosyal sigorta prim
ödemelerinden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 aylık döneme
ilişkin tahsil edilmesi gerekenler 3 ay ertelenecek. Bu süreler, bitiminden
itibaren 3 aya kadar Cumhurbaşkanı tarafından uzatılabilecek. Bunlar ertelenen
süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir
gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecek.
Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının
konutlara ve faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işyerlerine
ilişkin su tüketimine bağlı alacakları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenlerle sınırlı olmak
üzere belediye meclisi tarafından 3 ay ertelenebilecek. Bu süreler, bitiminden
itibaren 3 aya kadar belediye meclisince uzatılabilecek. Bu alacaklar ertelenen
süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir
gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecek.
Büyükşehir belediyeleri ile belediyeler, kendisinden izin
veya ruhsat almak ya da hat kiralamak suretiyle çalışan gerçek ve tüzel
kişilere, toplu taşıma hizmetinin kesintisiz olarak yürütülebilmesiyle sınırlı
olacak şekilde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 aylık süreyle
sınırlı olmak üzere meclis kararıyla; gelir desteği ödemesi yapabilecek,
belirlenen döneme tekabül eden ruhsat, izin, hat kirası borçlarını faizsiz
olarak 3 ay erteleyebilecek. Çevre ve Şehircilik Bakanı, bu süreleri,
bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatmaya yetkili olacak. Ruhsat, izin, hat
kirası borçları ertelenen süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık eşit
taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil
edilecek.
Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan
işletmelerin yıllık ilan ve reklam vergileri ile yıllık çevre temizlik
vergilerinin, faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunulamayan dönemlere
isabet eden kısmı alınmayacak.
Seyahat acentalarından yıllık aidat alınmayacak
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu’nun
kapsamındaki kredi borçları, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3
aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenlerle sınırlı olmak üzere, başvuru
şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenecek. Bu süreler, bitiminden itibaren
Gençlik ve Spor Bakanı tarafından 3 aya kadar uzatılabilecek. Söz konusu
borçlar, ertelenen süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık taksitler halinde,
herhangi bir gecikme zammı, faiz veya Yİ-ÜFE uygulanmadan tahsil edilecek.
Tarım satış kooperatifleri birliklerinin, Tarım Satış
Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanunu uyarınca yeniden yapılandırılan ve
yılda bir taksit olmak üzere ödenen Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF)
kaynaklı kredi borçlarının 2020 yılına ait borç taksit ödemesi, faizsiz olarak
2021 yılına ertelenecek. 2021 yılı dahil daha sonraki yıllarda ödenecek taksit
tutarları da faizsiz olarak birer yıl ertelenecek.
Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununa
göre düzenlenen yıllık aidat 2020 yılında alınmayacak.
Süre uzatımı, toplantı erteleme ve uzaktan çalışma
Kovid-19 salgını kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle;
Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında verilmiş olup 2020 yılı
içinde geçerlilik süresi dolacak olan lisansların geçerlilik süresi bir yıl
uzatılıyor.
Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun kapsamında ticaret
gemilerine düzenlenen ve 11 Mart 2020 tarihi ile 31 Temmuz 2020 tarihi
aralığında süresi dolan veya dolacak denize elverişlilik belgelerinin süresi 1
Ağustos 2020 tarihine kadar uzatılacak. Bu süreyi, bitiminden itibaren 3 aya
kadar uzatmaya Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yetkili olacak. Aynı kanun
kapsamında yapılacak denetlemeler 1 Ağustos 2020 tarihine kadar ertelenecek. Bu
süreyi 3 aya kadar uzatmaya Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yetkili olacak.
Dernekler Kanunu ve Türk Medeni Kanunu’na göre dernekler
tarafından verilecek bildirim ve beyannameler ile dernek genel kurul
toplantıları 31 Temmuz 2020 tarihine kadar ertelenecek. Bu süre, 3 aya kadar
İçişleri Bakanınca uzatılabilecek. Ertelenen genel kurul toplantıları,
ertelemenin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılacak. Mevcut
organların görev, yetki ve sorumlulukları erteleme süresi sonrasında yapılacak
ilk genel kurula kadar devam edecek.
Kooperatifler Kanunu kapsamındaki genel kurul toplantıları
31 Temmuz 2020 tarihine kadar ertelenecek. Bu süre, ilgili Bakan tarafından 3
aya kadar uzatılabilecek. Ertelenen genel kurul toplantıları, ertelemenin sona
erdiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak. Mevcut organların görev, yetki
ve sorumlulukları erteleme süresi sonrasında yapılacak ilk genel kurula kadar
devam edecek.
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile
Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu kapsamındaki genel kurul toplantıları 31
Temmuz 2020 tarihine kadar ertelenecek. Bu süre, Tarım ve Orman Bakanınca 3 aya
kadar uzatılabilecek. Ertelenen genel kurul toplantıları, ertelemenin sona
erdiği tarihten itibaren 3 ay içinde yapılacak. Mevcut organların görev, yetki
ve sorumlulukları erteleme süresi sonrasında yapılacak ilk genel kurula kadar
devam edecek.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar
Kanunu uyarınca 2020 yılı Mayıs ayı içinde yapılması gereken Birlik Genel
Kurulu, bir sonraki yıl Genel Kurulu ile birlikte yapılacak.
Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar
Heyetleri Seçimi Hakkında Kanuna göre yapılması gereken seçimler 2020 yılında
yapılmayacak.
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde
yürütülen faaliyetlerin Ar-Ge ve tasarım merkezleri dışında da yapılmasına;
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında bölge sınırları içinde
yürütülen faaliyetlerin bölge dışında da yürütülmesine 11 Mart 2020 tarihinden
itibaren 4 ay süreyle sınırlı olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından
izin verilebilecek. Bu süre, bitiminden itibaren Sanayi ve Teknoloji Bakanınca
3 aya kadar uzatılabilecek. İzin verilmesi durumunda, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla, indirim, istisna, destek ve
teşviklerden yararlanmaya devam edilecek.
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununda yer
alan üye sayılarının tespiti, 2020 yılı için 15 Temmuz 2020 tarihi esas
alınarak gerçekleştirilecek ve en geç 31 Temmuz 2020 tarihine kadar Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına gönderilecek.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında
düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle, toplu iş
sözleşmesinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta
ilişkin süreçler durduruluyor. Cumhurbaşkanı, üç aylık süreyi, bitiminden
itibaren üç aya kadar uzatmaya yetkili olacak.
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiraya
verilmesi, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması ve sınırlı
ayni hak tesisi işlemleri ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin
kiraya verilmesi ve kullanma izni verilmesi ihaleleri 31 Temmuz 2020 tarihine
kadar hizmet bedeli karşılığında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bağlı ve
ilgili kuruluşları ile bunların iştiraklerine ait teknik altyapı kullanılmak
suretiyle elektronik ortamda yapılabilecek. Bu süre Çevre ve Şehircilik Bakanı
tarafından 3 aya kadar uzatılabilecek.
İşletme belgesi devredilebilecek
Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nda
yapılan değişiklikle, işletme belgesi bir işletmeye mahsus olmak üzere tüzel
kişilere verilecek. Bakanlıktan izin almak kaydıyla işletme belgesi acenta
unvanından bağımsız olarak başka bir tüzel kişiliğe devredilebilecek ve devir
Bakanlık siciline işlendiği tarihte hüküm ifade edecek. Devredilen işletme
belgesinde yer alan acenta unvanı veya iltibasa yol açacak unvan on yıl
içerisinde hiçbir seyahat acentasına kullandırılmayacak. İşletme belgesini
devreden tüzel kişiliğe 3 yıl içerisinde yeniden işletme belgesi verilmeyecek.
Devlete ait üniversitelerin tıp fakülteleri ve diş hekimliği
fakülteleri ile bunlara bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezi birimleri
ile rektörlüklerine bağlı sağlık hizmeti sunan enstitülerin döner sermaye
işletmesi birimlerinden, borç karşılama yüzdeleri Hazine ve Maliye Bakanlığı
tarafından tespit edilecek oranın altında kalanlara Hazine ve Maliye Bakanlığı
bütçesinden kaynak aktarılabilecek.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki
engelli bakım merkezlerinde ve huzurevlerinde, Sosyal Hizmetler Kanunu’nun
ilgili hükümleri uyarınca aranan gelir ölçütleri ile ağır engellilik şartının
üç ay süreyle dikkate alınmaksızın yaşlılara ve engellilere hizmet verilecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte iş sözleşmesi
bulunmakla birlikte işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma
ödeneğinden yararlanamayan işçiler ile 15 Mart 2020 tarihinden sonra iş
sözleşmesi feshedilen ve işsizlik ödeneğinden yararlanamayan işçilere, herhangi
bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla ve fesih
yapılamayacak süreyi geçmemek üzere, bu süre içinde ücretsiz izinde
bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar günlük 39,24 Türk Lirası nakdi
ücret desteği verilecek. Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir
kesinti yapılamayacak.
Birinci fıkra kapsamında ücretsiz izne ayrılarak nakdi ücret
desteğinden yararlanan işçinin fiilen çalıştırıldığının tespiti halinde
işverene, bu şekilde çalıştırılan her işçi ve çalıştırıldığı her ay için ayrı
ayrı olmak üzere fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından idari para cezası uygulanacak ve ödenen nakdi
ücret desteği ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte
işverenden tahsil edilecek.
Nakdi ücret desteğinden yararlananlardan genel sağlık
sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi
kapsamına girmeyenler, genel sağlık sigortalısı sayılacak ve genel sağlık
sigortasına ilişkin primler İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak.
Kovid-19 sebebiyle işverenlerin yaptıkları zorlayıcı sebep
gerekçeli kısa çalışma başvuruları için, uygunluk tespitinin tamamlanması
beklenmeksizin, işverenlerin beyanı doğrultusunda kısa çalışma ödemesi
gerçekleştirilecek. İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan
fazla ve yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecek.
Her türlü iş veya hizmet sözleşmesi, ahlak ve iyi niyet
kurallarına uymayan haller dışında üç ay süreyle işveren tarafından
feshedilemeyecek.
İş Kanunu’na eklenen geçici maddeyle bu kanun kapsamında
olup olmadığına bakılmaksızın her türlü iş veya hizmet sözleşmesi, bu
düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay süreyle ahlak ve iyi
niyet kurallarına uymayan haller dışında, işverence feshedilemeyecek.
İşveren, 3 aylık süre içerisinde işçiyi tamamen veya kısmen
ücretsiz izne ayırabilecek. Bu kapsamda ücretsiz izne ayrılmak, işçiye geçerli
sebebe dayanarak sözleşmeyi fesih hakkı vermeyecek.
İş sözleşmesini fesheden işveren veya işveren vekiline,
sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt
asgari ücret tutarında idari para cezası verilecek.
Mücbir sebeple oluşan gecikmelerde yaptırım
uygulanmayacak
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda yapılan değişikliğe
göre deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, salgın hastalık, Hazine ve Maliye
Bakanlığı bilişim sistemlerinin, herhangi bir nedenle çalışmaması gibi mücbir
hallerde veri, bilgi ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi,
muhafazası ve ibrazına ilişkin yöntemler, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından
belirlenecek.
Bakanlık, mücbir sebep hallerinde bilişim sistemleri
üzerinden yürütülen işlemlerde yaşanabilecek gecikme nedeniyle ilgililere,
gecikme faizi, gecikme zammı ve ceza gibi yaptırımlar uygulamayacak.
Teklif, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’na da geçici madde
ekliyor. 30 Eylül 2020 tarihine kadar el konulan ancak henüz tasfiyelik hale
gelmemiş, bulaşıcı salgın hastalıkla mücadeleyle doğrudan ilgili tıbbi cihaz ve
malzemeler, test materyali, plazma, etil alkol, izopropil alkol, gliserol,
maske, eldiven, tulum, galoş, kolonya, dezenfektan, dezenfeksiyon cihazları,
solunum cihazı, yoğun bakım malzemesi, ilaç, aşı, ilk yardım araç-gereçleri ve
bunların üretiminde kullanılan cihaz ve malzemelerin, el koyan idare veya
ilgili kamu kurumu tarafından soruşturma evresinde hakim veya kovuşturma
evresinde mahkemeden tahsisi talep edilebilecek.Söz konusu süre,
Cumhurbaşkanınca 3 aya kadar uzatılabilecek.
Hakim veya mahkemece tahsisi uygun bulunan eşyanın, soruşturma
veya kovuşturma sonunda iadesine karar verildiği takdirde eşyanın rayiç
değerinden varsa gümrük vergileri ve para cezaları ayrıldıktan sonra kalan
tutar, tahsis yapılan kurumca eşya sahibine ödenecek.
Sermaye şirketlerinde kar payı dağıtımına yüzde 25 sınırı
Türk Ticaret Kanunu’na eklenen geçici maddeyle sermaye
şirketlerinde, 30 Eylül 2020 tarihine kadar 2019 yılı net dönem karının
yalnızca yüzde 25’inin dağıtımına karar verilebilmesi öngörülüyor.
Geçmiş yıl karları ve serbest yedek akçeler, dağıtıma konu
edilemeyecek, genel kurulca yönetim kuruluna kar payı avansı dağıtımı yetkisi
verilemeyecek. Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel
kişilerinin ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait fonların,
doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin çoğunluğuna sahip olduğu şirketler
hakkında bu hüküm uygulanmayacak. Bu süreleri kısaltmaya veya uzatmaya
Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Genel kurulca 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kar payı
dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya
kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem karının yüzde 25’ini aşan kısma
ilişkin ödemeler de 30 Eylül 2020 tarihine kadar ertelenecek.
Varlık Fonu’na yönelik değişiklikler
Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’da yapılan değişiklikle
şirket veya şirket tarafından kurulacak diğer şirketler, Türkiye Varlık Fonu ve
fon bünyesinde kurulacak alt fonlarının denetim raporlarının Cumhurbaşkanına
sunum tarihi, haziran ayından eylüle alınıyor.
Türkiye Varlık Fonunun, şirketin, alt fonların ve şirketin
kurduğu şirketlerin, diğer şirketler üzerinde üçüncü kişilerle birlikte veya
tek başlarına kontrolünü sağlayacak işlemlerinde, işlemlerin tarafları, onların
doğrudan ve dolaylı ortakları, iştirakleri, bağlı ortaklıkları ile kontrol
sağlanan şirketlere de bu işlemlerle sınırlı olmak üzere, Sermaye Piyasası
Kanunu’nun ‘Ortaklıkların önemli nitelikteki işlemleri’ ve ‘Ortaklıktan çıkarma
hakkı ve satma hakkı’ başlıklı madde hükümleri ile bu kapsamda yürürlüğe
konulan ikincil mevzuat uygulanmayacak.
Türkiye Varlık Fonu, şirket ile alt fonlar ve şirketin
kurduğu diğer şirketler, tek başlarına veya üçüncü kişilerle birlikte
doğrudan/dolaylı olarak bunlar lehine üzerinde hakimiyet tesis edilen
şirketlere ve bu hakimiyetin tesisine ilişkin işlemlerle sınırlı olmak üzere bu
işlemlerin taraflarına, onların doğrudan, dolaylı ortaklarına, iştirakleri ve
bağlı ortaklıklarına, Türk Ticaret Kanunu’nun ‘Hakimiyetin hukuka aykırı
kullanılması’ başlıklı maddesi uygulanmayacak.
