Merkez Bankası CFR’ye Bağlandı

Merkez Bankası
Başkanlığına atanan Hafize Gaye Erkan’ın ABD Dış İlişkiler Konseyi (CFR) üyesi
olduğu ortaya çıktı. CFR’nin resmi sitesinde yer alan bilgiye göre Erkan,
CFR’nin üye listesinde bulunuyor.

“İkinci
Kemal Derviş” olarak ekonominin başına getirilen Mehmet Şimşek’in ardından
CFR üyesi Hafize Gaye Erkan da Merkez Bankası Başkanlığına atandı.

ABD’nin ‘gölge
dışişleri’ olarak nitelendirilen CFR’nin 5 bin 143 üyesi bulunuyor. Bu üyeler
arasında eski ABD Başkanları, ABD devlet yöneticileri, ABD’nin hegemonyası
altındaki devletlerin yöneticileri yer alıyor.

ABD’Lİ FİNANS
KURULUŞLARININ YÖNETİCİSİ

“İyi bir CV’si”
olduğu ileri sürülerek bazı kesimler tarafından övülen Erkan, ABD merkezli
Goldman Sachs’ta Genel Müdür ve Finansal Kurumlar Grubu Analitik ve Stratejiler
Başkanı olarak görev yaptı.

Erkan, burada
çeşitli görevler yürüttükten sonra 2021 yılında First Republic Bank’ın
Eş-CEO’su oldu.

ABD merkezli
mücevher şirketi Tiffany & Co.’da da iki yıl yönetim kurulu üyesi olarak
görev alan Erkan, son olarak küresel finans danışmanlığı şirketi Marsh
McLennan’da yönetim kurulu üyesiydi.

Erkan’ın “iyi
kariyeri”nin 2001’de Star gazetesinde de haber olduğu ortaya çıktı. 5 Temmuz
2001’de yayınlanan “Türk övün çalış güvenme” başlıklı haberde, Amerikan
üniversitelerinin Erkan’a karşılıksız burs vermek için peşinden koştuğu ancak
onun Türkiye’de ücretsiz staj yapamadığına yer verildi. 28 Ağustos 2005’te yine
Star’da manşet olan Erkan’ın ABD’de profesör olduğu ve yıllık 180 bin dolara
işe başladığı da belirtildi.

TÜRKİYE’Yİ
HEDEF ALAN KURULUŞ

Erkan’ın üyesi
olduğu CFR, ABD merkezli Ford Vakfı, Rockefeller Vakfı ve çok sayıda vakıf
tarafından fonlanıyor. Dev şirketlerle siyasetçileri bir araya getiren CFR,
içinden ABD başkanları, bakanlar ve CIA yöneticileri çıkardı. CFR’nin üyeleri
arasında ABD Başkanı Joe Biden, iş adamları Henry Ford, David Rockefeller,
Gianni Agnelli, Eski Gürcistan Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze, Sovyetler
Birliği’nin son Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov, ABD’nin eski BM Büyükelçisi
Madeleine Albright yer alıyor.

CFR’nin resmi
organı olan Foreign Affairs ise Türkiye’yi hedef alan yayınlarıyla biliniyor.
Foregin Affairs, 2023 seçimlerinden önceki sayılarında, Türkiye’nin içişlerine
müdahalede bulunan, kışkırtıcı ve Altılı Masa’yı destekleyen makaleler
yayınladı.

Yakın Doğu
Araştırmaları Enstitüsü’nde kıdemli Türkiye uzmanı olarak görev yapan Soner
Çağaptay, Foreign Affairs’te 1 Mart 2023’teki makalesinde, 6 Şubat’ta meydana
gelen depremlerin Erdoğan’ı yıkmak için bir fırsat olduğunu belirtmiş, ““Bu
deprem de yaklaşık 25 yıl önceki depremle aynı etkiyi yaratarak kireçlenmiş bir
siyasi düzeni yerle bir edebilir. 1999 depremi Erdoğan’ın iktidara gelmesine
yardımcı olmuştu. 2023 depremi onun iktidarını sona erdirebilir.” demişti.

Öte yandan
Henri Barkey de buradaki yazılarıyla öne çıkıyor. Barkey, CFR’deki son
yazısında Mehmet Şimşik’in bakanlığının olumlu bularak Türkiye’nin ekonomi
politikalarnda değişim olacağını vurguladı. Ayrıca Barkey, “Türkiye’nin Dönüm
Noktası: Erdoğan İktidarda Kalmak İçin Ne Yapacak?” başlıklı makalede de
Washington’ın 2023 Türkiye seçimlerine yönelik ‘askeri müdahale’ seçeneklerini
ortaya koymuştu.

BİLDİRİYİ
HAZIRLAYANLAR TÜRKİYE ŞUBESİNE ÜYE

Koç Grubu
bünyesinde faaliyet yürüten Global İlişkiler Forumu (GİF), CFR’nin Türkiye
şubesi olarak nitelendiriliyor. CFR üyesi olan GİF’te siyasetçiler,
diplomatlar, iş insanları, akademisyenler, hukukçular, sanatçılar, basın
mensupları ve bürokratlar yer alıyor. Uluslararası konularda faaliyet yürüten
GİF, Türkiye’nin Batı’yla ilişkileri konusunda çalışmalar yürütüyor. GİF’in
onursal başkanlığını ise Rahmi Koç yapıyor.

GİF’in de üyesi
olduğu CFR, aynı zamanda küresel Konseyler Konseyi’nin (Council of Councils,
CoC) de üyesi. GİF’le CFR, Konseyler Konseyi Toplantılarında sık sık bir araya
geliyor. GİF’in resmi internet sitesinde verilen bilgilere göre GİF, CFR
heyetleriyle yuvarlak masa toplantıları ve Bölgesel Konferans toplantılarında
buluşuyor. Heyetler bu toplantılarda, ekonomi ve enerji politikaları,
Türkiye’nin Ortadoğu politikası, Türkiye-ABD ilişkileri gibi konular üzerinde
konuşuyor.

3 Nisan 2021’de
yayınlanan ve kamuoyunda “Amiraller bildirisi” olarak bilinen bildiriyi
hazırlayan emekli Tuğamiral Ergun Mengi de GIF üyesiydi.

ABD EKONOMİSİ
İÇİN ENDİŞELİ

Hafize Gaye
Erkan, Dünya gazetesinde 10 Nisan tarihli yazısında “Daha da kötü günler
geliyor maalesef” diyerek ABD’deki ekonomik sıkıntılara dikkat çekti. Amerikan
mali sisteminin sıkıntıda olduğunu belirten Erkan, bunun bütün dünya için kötü
olacağını vurgulayarak endişesini dile getirdi.

“Fed, 2022’nin
dördüncü çeyreğinde ilk kez para kaybetti ki, bu 1915’ten beri bir ilk! Daha
kötü günler geliyor.” ifadelerini kullanan Erkan, “Mevcut rezerve para birimi
hiyerarşisini (Çin ve Rusya’nın girişimlerine karşı) korumak ve para biriminin
çok kutupluluğuna yönelik uzun vadeli eğilimi sınırlamak için ABD, ekonomik
devlet yönetimini liberal bir uluslararası düzeni ve kamu yararını teşvik
edecek şekillerde kullanmalıdır. ABD kilit müttefikleri veya uluslararası
toplumun büyük bir bölümünü kendinden uzaklaştırıp, tek kutuplu dolar dönemini
korumaya devam edemeyecek ve bunu göze alamaz.” dedi.

Öte yandan
Erkan, “Şundan eminim ki, Amerika, Çin’in bir güç olarak yükselişini kontrol
edebilene kadar dünya ekonomisi durulmayacak. Bankacılık krizinden dolayı
oluşan kredi daralmasının yanı sıra, bir de Amerika’da 2024 seçim öncesi
karışıklıklar göz önünde bulundurulursa, 2023 Amerikan ekonomisi zorlu bir
süreçten geçecek.” sözleriyle de ABD’nin Çin’i kontrol edemezse ekonomik
sıkıntı yaşamaya devam edeceğini ileri sürdü.

‘DAHA ÇOK İFLAS
DUYACAĞIZ’

Erkan, 5
Mayıs’taki “Fed, 4. Çeyrekte faiz düşürmeye başlayacak” başlıklı yazısında
“ABD’de son iki ayda dört banka iflas etti: SVB Financial, Silvergate,
Signature ve First Republic. Toplamda yaklaşık 600 milyar dolar varlık
etkilendi. Zor durumda olan başka bankalar da var ve yakın zamanda daha küçük
bazı bankaların da iflasını duyacağız.” dedi.

Erkan, 22
Mayıs’taki “Amerikan mali sistemi sıkıntıda” başlıklı yazısında ise “Verilere
baktığımızda Amerika mali sisteminde ve finans sektöründeki problemin derinliği
çok net bir şekilde görülüyor. Bankacılıkta Amerikan devletinin önde gelen
finans kurumları mali sıkıntı içinde. Daha fazla özel yatırımcı getirmeleri
gerekiyor. Bu nedenle, banka ve banka varlığı satın alma fırsatları mevcut
bankacılık şirketlerinin çok ötesine yayılmak üzere. Zarar paylaşım anlaşmalarının
bankacılık sektörünün de ötesine geçmesi çok olası.” ifadelerini kullandı.

‘ABD ÇİN’İN
YÜKSELİŞİNİ KONTROL ETMELİ’

Erkan son
olarak 31 Mayıs’taki “Küresel ekonominin boğuştuğu 5 sorun” başlıklı yazısında
küresel büyümenin Asya’ya kaydığına dikkat çekerek “Ne var ki, bunca değişimin
ortasında gündemi en çok yoran ve dünya ekonomisinin kararlı ve tutarlı bir
şekilde büyümesine sekte vuran Amerika – Çin güç savaşıdır. Amerika, Çin’in
yükselişini kontrollü bir hale getirene ve birbirleriyle savaşmak yerine
dünyaya katkı sağlayacak şekilde iki güç haline gelene kadar piyasalar
durulmayacaktır!” dedi.

REUTERS’IN
‘YARGIDA YENİ ADIMLAR’ İDDİASI

İngiliz haber
ajansı Reuters, ekonomi yönetiminde yapılan atamaları değerlendiren bir analiz
yayınladı. Analizde AK Partili yetkililerin, “Yeni kabinenin, yargı
sistemindeki ‘algılanan hasarı’ onarmak için yakında adımlar atılacağını”
dediği aktarıldı. Habere göre yetkililerin, “Kısmen yabancı yatırımcıları
rahatlatmak için yargı reformlarını hayata geçirmenin kritik önem
taşıdığını” söyledi. Haberde ayrıca şunlar kaydedildi:

“Yeni
kabinenin, yargı sistemindeki ‘algılanan hasarı’ onarmak için yakında adımlar
atılacağına yönelik açıklama yapacağını. Ekonomik güveni sağlamak için yasal
tutarlılığın şart olduğu açıktır.”

DÜNYA BASINI:
FARKLI YOL İZLEYECEK

Hafize Gaye
Erkan’ın Merkez Bankası Başkanlığı görevine atanması Batı basınında ses
getirdi. İngiliz finans gazetesi Financial Times, yeni Erkan’ın ekonomide
işleri tersine çevirmeye çalışırken çok az manevra alanı olacağını yazdı.

Analizde
Erkan’ın büyük finans kurumlarının bilançolarındaki riskleri analiz eden
karmaşık modeller yaratmada uzman olduğu belirtildi. Haberde ayrıca 2019’dan bu
yana beşinci merkez bankası başkanı olan Erkan’ın görüşlerinin Erdoğan’ın sahip
olduğu ekonomik görüşlerle güçlü bir tezat oluşturduğu da aktarıldı. İngiliz
haber ajansı Reuters, Merkez Bankası’nda yıllardır uygulanan düşük faiz
politikası ve artan hayat pahalılığı akabinde farklı bir yolun izlenmesinin
beklendiğini yazdı. Haberde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Merkez
Bankası’nın bağımsızlığını son yıllarda sınırlandırdığı ve bu nedenle Erkan’ın
karşısındaki en büyük zorluğun uygulamayı planladığı politika değişikliklerini
kabul ettirmek olacağı savunuldu.

‘ABD’Lİ FİNANS
MÜDÜRÜNÜ ATADI’

Bloomberg’de
Beril Akman imzasıyla çıkan haberde ise Erkan’ın atanmasının daha geleneksel
para politikalarına geri dönüleceğinin bir işareti olarak yorumlanabileceği
belirtildi.  ABD’li yatırım bankası
Goldman Sachs, atamanın ardından Türkiye’de faiz oranlarının yüzde 40’a
çıkabileceğini belirtti. ABD’nin önde gelen finans yayınlarından Bloomberg,
Şahap Kavcıoğlu yerine Erkan’ın göreve gelmesinin daha konvansiyonel para
politikalarına dönebileceğinin sinyali olabileceğini ifade etti.

The Economic
Times “Türkiye Merkez Bankası’nın başına eski Wall Street yöneticisi atandı”
başlığını attı. CNBC ise ‘Hafize Gaye Erkan’ın Türkiye’nin yeni merkez bankası
başkanı olması, para politikasında potansiyel bir dönüm noktasına işaret
ediyor’ dedi. Alman Spiegel de görevlendirmeyi, “Erdoğan, ABD’li finans
müdürünü merkez bankası başkanı olarak atadı” başlığı ile okurlarına
duyurdu/aydınlık