Milyar Dolarlık Savaş Gemileri Hürmüz Boğazı’nı Açamadı

Trump ve hükümeti savaş durumuna hakim olduklarını, İran’ı mağlup ettiklerini, Hürmüz Boğazı’nın açık olduğunu ve boğazdan savaş öncesi miktarda petrol ihraç edildiğini öne sürüyor. Ancak enerji piyasası bu zırvalıklara inanmıyor.

ABD, altı ay içinde rezervlerinden yaklaşık 130 milyon varil çekti ve şimdi 40 milyon varil daha çekmek zorunda kaldı.

İran’ın ve direnişin ABD üzerindeki etkili baskısının yansıması; petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesinde kalmasında (savaş öncesine göre 30 dolar daha fazla) ve Trump hükümetini motorin ihracatını durdurmaya doğru iten motorin krizinde görülebilir. Bu sırada Reuters’ın haberine göre: “ABD, Fransa ve Almanya’dan acil durum dizel rezervlerinin bir kısmını serbest bırakmalarını istedi; aksi takdirde ABD yaptırımlarıyla karşı karşıya kalabileceklerini bildirdi. ABD, Avrupa Birliği’nden önümüzdeki altı ay içinde piyasaya 120 milyon varil dizel sunmasını istiyor.”

ABD Enerji Bakanı Chris Wright aksaklıkların geniş çaplı olduğunu itiraf etti: “Orta Doğu’dan yapılan motorin ihracatının bir kısmını kaybettik ve Çin’den yapılan motorin ihracatını da kaybettik. Dolayısıyla büyük aksaklıklarla karşı karşıyayız.”

Çaresiz Trump’ın Hedef Şaşırtmaları

Trump saçmalamalarına devam ederek şu ifadeleri kullandı: “Onların (İranlıların) bir miktar füzesi var ama biz bununla başa çıkabiliriz. Başa çıkabiliriz. Bir miktar füzeleri var ama çok azı kaldı. İran teslim olmaya hazır, şu anda bile kolayca kazanabiliriz. Seçimlerden hemen sonra kazanacağımıza inanıyorum, ama belki seçimlerden bile önce. Evet, İran milletini yok edebilirim.”

Aynı zamanda yüksek petrol fiyatlarını gerekçelendirirken şunları söyledi: “Enflasyon konusunda pek bir sorunumuz yok. Tek sorunumuz petrol fiyatlarının biraz yüksek olması, ancak petrol fiyatı Biden başkan olduğu zamandakinden çok daha düşük. Fiyatlar düşüyor. Tüm fiyatlar düşüyor. Demokratlardan en kötü rakamları devraldık ve onları düşürüyoruz.”

Trump bir başka hedef şaşırtmada bulunarak şu iddiada bulundu: “Motorin durumu Orta Doğu yüzünden değil, Rusya’da devam eden olaylar nedeniyle son derece kötüleşti. Motorin rafinerileri endişe verici bir hızla devre dışı kalıyor. Bu olmasaydı motorin sorunumuz olmazdı.”

Bu iddialar; İran’a yapılan saldırıdan önce ve Rusya savaşına rağmen petrol fiyatlarının 70 doların altında olduğu, benzin ve motorin krizinin de bulunmadığı bir ortamda dile getiriliyor.

İran’a Karşı Zafer İddiasından Boğazı Açma Çabalarındaki Başarısızlığa

MSNOW ağı web sitesi analizinde Trump’ın iddialarını belgelerle reddederek şu ifadeleri yazdı: ABD, savaşın hedeflerini Hürmüz Boğazı’nı açmaya kadar indirgedi. Trump savaşı dört hedefle ilan etmişti: İran’ın nükleer programına son vermek, füze sanayisini yok etmek, deniz kuvvetlerini imha etmek ve İran’ın müttefik gruplara verdiği desteği kesmek. Cohen’in yazdığına göre bu hedeflerin hiçbiri tamamen gerçekleşmedi; hatta İran Deniz Kuvvetleri ciddi zarar görmüş olsa bile Tahran, Basra Körfezi’ndeki deniz trafiğini aksatmayı başardı.

Şimdi Hürmüz Boğazı’nı açmak savaşın ana hedefi haline geldi; oysa boğazın kapanması esasen ABD ve İsrail’in savaşı başlatma kararının bir sonucuydu. Bu açıdan bakıldığında Vaşington, şu anda yine kendi başlattığı savaşın sonucunda ortaya çıkan bir sorunu çözmek için savaşıyor.

ABD, Ağustos ayına kadar THAAD önleme füzelerinin rezervlerinin yaklaşık %80’ini ve Patriot önleme füzelerinin yaklaşık yarısını tüketti. Ayrıca ABD ordusu, Çin ile olası bir çatışmada kullanılması planlanan ATACMS sistemlerinin uzun menzilli füzelerinin ve hassas vuruş füzelerinin neredeyse tamamını kullandı.

Milyar Dolarlık Savaş Gemileri Boğazı Açamadı

ABD 5. Filosunun eski komutanı Amiral John Miller bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı: “Savaşın başından ve hatta 12 Gün Savaşı’ndan bu yana balistik füze üretim sürecinin hızlandığına tanık olduk. İran hâlâ bir nükleer program oluşturma yeteneğine sahip ve bu durum ABD’nin temel endişesidir.”

Diğer yandan Middle East Eye yayın organı, ABD’nin milyar dolarlık savaş gemilerinin Hürmüz’ü açamadığını bildirdi: “22 Eylül’de Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca iki ticari gemi geçti; oysa normal şartlarda dünya günlük petrol ihtiyacının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçmektedir. Buna karşılık, ABD’nin bölgedeki milyarlarca dolarlık savaş gemileri sigorta ve gemi işletme şirketlerini tankerlerin Hürmüz’den geçişinin güvenli olduğuna ikna edemedi. Vaşington yedi ay boyunca üç yol denedi: Yoğun bombalama, İran ekonomisini boğmak için deniz ablukası ve ardından doğrudan karşı saldırıların tırmandırılması. Buna rağmen hiçbiri Boğaz’daki normal gemi trafiğini geri getiremedi. Yaklaşık 50 bin dolar değerindeki bir İHA’nın, 100 milyon dolarlık bir hayalet savaş uçağını düşürmesine gerek yok; savunmacıyı 2 milyon dolarlık bir önleme füzesi fırlatmaya zorlarsa, ticari uçuşları durdurursa veya deniz taşımacılığı sigorta maliyetlerini yükseltirse görevini tamamlamış demektir.”

4 Geminin Hedef Alınmasının Ardından Boğazdaki Trafik Durdu

İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi’nin (UKMTO) raporlarına göre son dört gün içinde Hürmüz Boğazı’nda beş tanker hedef alındı: Kuveyt’e ait AL FUNTAS tankeri, Kuveyt’e ait KAZIMAH III tankeri, BAE’ye ait SINBAD tankeri, BAE’ye ait MERSIN PROSPERITY tankeri ve BAE’ye ait AL RUWAIS tankeri.

Dün de Ambrey istihbarat şirketi, Panama bayraklı bir tankerin Hürmüz Boğazı’ndan geçerken “bir mühimmatla hedef alındığını ve gemiden dumanlar yükseldiğini” duyurdu.

Gemi hareketlerini ve denizciliği izleyen uzman navigasyon platformu MarineTraffic’in verileri, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin 1 Ekim 2026 Perşembe gece yarısından aynı günün öğleden sonrasına (Mekke saatiyle) kadar durduğunu gösteriyor; bu durum boğazdaki güvenlik durumunun tırmanmasına bağlanıyor.

100 Dolarlık Petrol, Boğazın Kapalı Olduğu Anlamına Gelir

Diğer yandan New York Times gazetesi şöyle yazdı: “Batılı bir güvenlik yetkilisinin verdiği bilgilere göre İran, Ağustos ayının başından bu yana ticari gemilere haftada ortalama 30 İHA saldırısı ve 10 gemisavar füze saldırısı düzenledi. Bu saldırılar yalnızca son 10 gün içinde en az dört gemiye isabet etti. İngiliz Kraliyet Donanması tarafından yürütülen bir izleme grubunun raporları, 10 Eylül’den bu yana en az 13 geminin mühimmat veya mühimmat enkazı ile vurulduğunu gösteriyor. Raporlar saldırılardan kimin sorumlu olduğunu belirtmese de durum ortada.”

HSBC Avrupa Petrol ve Gaz Araştırmaları Başkanı Kim Fustier, Hürmüz Boğazı’nın açık olduğuna dair iddiaları yalan olarak nitelendirerek Wall Street Journal’a şunları söyledi: “Hürmüz Boğazı’ndan yüksek miktarda petrol geçtiği iddiası doğru olsaydı, petrol fiyatının 100 doları aşması değil 70 dolar olması gerekirdi. Basitçe söylemek gerekirse, bu işte bir terslik var. Piyasalar, kağıt üzerindeki muazzam görünen ihracat istatistiklerinden farklı bir şey söylüyor. Eğer gerçekten bu büyük miktardaki petrol piyasaya geri döndüyse ve arz normale yaklaştıysa, fiyatlar neden hâlâ bu kadar yüksek?”

Motorin Zamları Uykularımı Kaçırıyor

Trump hükümeti; Almanya ve Fransa’dan küresel piyasadaki hızla artan yakıt fiyatlarını düşürmeye yardımcı olmak için stratejik motorin rezervlerinin bir kısmını serbest bırakmalarını istedi. Ayrıca aksi takdirde ABD’nin Avrupa’ya motorin ihracatını yasaklama olasılığını değerlendireceği tehdidinde bulundu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Amerikalı çiftçilerin ve işletmelerin bu krizin bedelini tek başlarına ödememeleri gerektiğini söyledi.

Bu nedenle AFP’nin Macron’dan aktardığına göre: G7 grubu dört ay içinde 100 milyon varile kadar motorin ve ham petrolü serbest bırakmayı planlıyor.

Reuters’ın haberine göre Donald Trump, rekor kıran enerji fiyatlarını dizginlemek için motorin ihracatının yasaklanması konusunu günlük olarak değerlendirdiğini açıkladı. Motorin fiyatı geçen hafta, İran savaşı nedeniyle arzın azalması, rafineri faaliyetlerindeki aksamalar ve Rusya-Ukrayna çatışmaları sonucunda galon başına 6,53 dolar ile rekor seviyeye ulaştı.

Reuters ajansı, California’dan 84 yaşındaki bir çiftçi ile motorin fiyatlarındaki artışın çiftçilik maliyetlerine ve geçimine etkisi hakkında konuştu. Çiftçi şunları söylüyor: Motorin, California’daki Craig Underwood çiftliğinin neredeyse tüm bölümlerinin itici gücüdür; ancak yakıt fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte 84 yaşındaki bu çiftçi, artan maliyetlerin kaçınılmaz bir sorun haline geldiğini belirtiyor. Bu maliyetler sadece uykularını kaçırmakla kalmıyor, aynı zamanda gıda üretiminin ekonomik verimliliğini de her zamankinden daha fazla baskı altına alıyor.

Radyo Ferda: Boğaz Açılmadı, Kriz Tırmanıyor

Dünyadaki motorin kıtlığı krizinin zirveye ulaştığını kabul eden Amerikan web sitesi Radyo Ferda şöyle yazdı: Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılamaması nedeniyle yaşanan petrol krizinin ardından, birkaç haftadır motorin kıtlığı ABD, Avrupa ve dünyanın diğer bölgelerinde ciddi bir krize dönüştü. Reuters’ın haberine göre kriz o kadar ciddi ki ABD, Almanya ve Fransa’yı uyardı ve stratejik rezervlerinden motorin yakıtı serbest bırakmamaları halinde ABD’den motorin ithalatı yasağıyla karşı karşıya kalabilecekleri tehdidinde bulundu.

Bu arada Avrupa gaz altyapısı verileri, Avrupa ülkelerinin gaz rezervlerinin son 4 yılın en düşük seviyesine gerilediğini gösteriyor. Almanya ve Hollanda gibi ülkelerin gaz rezervleri neredeyse yarı yarıya azalarak sırasıyla %57,97 ve %58,89 kapasiteye düştü. Avrupa ülkelerinin gaz rezervlerinin ortalama kapasitesinin yaklaşık üçte biri, geçmiş yılların zirve dönemi olan Ekim ayında boş durumda.

Çin Petrol Ürünleri İhracatını Durdurdu

Reuters ayrıca şunu bildirdi: Çin, benzin ve motorin de dahil olmak üzere petrol ürünleri ihracatını ikinci bir duyuruya kadar askıya aldı. Bu adım, Pekin’in iç kaynaklarını koruma çabaları doğrultusunda ve ülkenin yakıt rezervlerinin son on yıldan uzun sürenin en düşük seviyesine gerilemesi nedeniyle atıldı. Devlet şirketi PetroChina, Ekim ayı için planlanan benzin ve jet yakıtı kargolarının çoğunu iptal etti. Çin, İran savaşından kaynaklanan aksamalar ve Rus rafinerilerine yönelik saldırıların ortasında iç rezervlerini yeniden inşa etmeye öncelik verdiği için Ekim ayı için yakıt ihracatının çoğunu durdurdu. Çin’in motorin rezervlerinin savaş öncesi seviyenin yaklaşık 20 milyon varil altında olduğu, benzin rezervlerinin ise bu seviyenin yaklaşık 9 milyon varil altında bulunduğu tahmin ediliyor.

Trump’ın AP ve Fox News Anketlerinde Ciddi Düşüşü

ABD’nin savaştaki başarısızlığından ve Hürmüz Boğazı’nı açamamasından kaynaklanan baskı, Trump hükümetinin performansına yönelik olumsuz anketlerde kendini gösteriyor.

Yeni AP-NORC Kamu İşleri Araştırma Merkezi anketi, Amerikalıların büyük bir kısmının Donald Trump’ın yönetim tarzından memnun olmadığını gösteriyor. Amerikalıların %71’i Trump’ın İran politikasına ilişkin memnuniyetsizliğini dile getirdi ve %69’u savaşın savaşmaya değmediğini söyledi. Amerikalıların %65’i Trump’ın politikalarını fiyatların normalin üzerinde artmasının nedeni olarak gördü.

AP anketine göre Trump’ın iş performansından memnuniyet oranı %31’e gerilerken, %69’u performansını onaylamıyor. Memnuniyet oranları; ekonomi konusunda %26, yaşam maliyeti konusunda %17, İran konusunda %28, ticaret müzakereleri konusunda %38, yapay zeka konusunda %31, göç konusunda %39 ve sınır güvenliği konusunda %48 olarak belirtildi.

Diğer yandan, Trump destekçisi kanal olan Fox News’un son ulusal anketi, kayıtlı seçmenlerin %63’ünün Trump hükümetinin ABD ekonomisini “daha da kötüleştirdiğine” inandığını gösteriyor; bu görüşe Cumhuriyetçilerin yaklaşık dörtte biri de katılıyor. Yaşam maliyeti baskısı en önemli endişelerden biri olmaya devam ediyor: %62’si gıda fiyatlarını, %61’i benzin fiyatlarını ve %54’ü barınma maliyetini ana sorun olarak değerlendirdi. Ayrıca %64’ü gümrük vergilerinin ABD ekonomisine zarar verdiğini söyledi.

not: bu analiz kahyan.ir sitesinden alınarak tercüme edilmiştir