Başkanı Donald Trump’ın Washington’u NATO’dan çıkaracağından endişe ettiğini
ancak bu aşamada Ankara’nın 70 yıllık ittifaktan ayrılacağını söylemenin çok
daha iyi bir tahmin olacağını belirtti.
National Interest için bir yazı kaleme alan Brown, Trump’ın
Türkiye’nin Suriye ordusuna yönelik operasyonuna verdiği desteğin hem en azılı
muhalifleri hem de müttefikleri tarafından kınandığına dikkat çekerek,
“Türkiye’nin bu adımı, Ankara’nın geleneksel NATO müttefiklerinden ne
kadar uzaklaştığını gösteren birçok işaretten biri” yorumunu yaptı.
‘NATO, Erdoğanlı Türkiye’nin ulusal çıkarlarını gözetmeyi
bıraktı’
ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’u NATO’dan
çıkaracağından endişe eden çok sayıda kişi bulunduğunu ancak Ankara’nın
NATO’dan ayrılacağını söylemenin çok daha iyi bir tahmin olacağını savunan
Brown, “Zira NATO, Erdoğanlı Türkiye’nin ulusal çıkarlarını gözetmeyi
bıraktı. Ayrıca jeopolitik eğilimler, Türkiye’nin Batı’dan Doğu’ya yöneldiğini
ortaya koydu. Türkiye’nin NATO’dan ayrılması eşsiz bir durum olmaz, çünkü
Charles De Gaulle 1967’de Fransa’yı NATO’dan çıkarmıştı” ifadelerini
kullandı.
‘NATO ile ilişkilerdeki zirve noktası Rus uçağı
düşürüldüğünde görüldü’
Brown’a göre Ankara için NATO ile ilişkilerdeki zirve
noktası Rus Su-24 uçağının düşürüldüğü Kasım 2015’te görüldü. Brown, “O
dönemde endişeli gözlemciler, bunu Suriye’deki çatışmayı dünya savaşına
dönüştürebilecek bir adım olarak yorumladı. Ancak ABD Türkiye’nin bu olaya
ilişkin söylemini desteklemeyi reddedince Erdoğan, özür dileyip Rusya’yla
ilişkiler onarma isteğini dile getirdi ve Moskova buna olumlu yanıt verdi”
yazdı.
‘NATO’dan çıkan Türkiye, Rusya’yla savunma işbirliği
konusunda daha serbest olur’
Brown, NATO’dan çıkmanın Türkiye’nin stratejik olarak ABD ve
Avrupa’nın denetiminden çıkacağı anlamına gelmeyeceğini, ancak Türkiye’nin
İttifak nezdindeki yükümlülüklerinden kurtulacağını ve Ortadoğu, Orta Asya ve
hatta Afrika’daki nüfuzunu artırmak için azami stratejik esnekliğe sahip olacağını
ifade etti. ABD’li uzman, Türkiye’nin Rusya’yla savunma işbirliğini
geliştirmekte ve S-400 füze savunma sistemleri gibi Rus yapımı askeri teçhizat
satın almakta daha serbest olacağını da vurguladı.
Başkan Trump’ın Türk mevkidaşıyla sıcak ilişki kurma güvencesine
rağmen Washington’daki birçok kişinin farklı görüşte olduğunu kaydeden Brown,
ABD-Türkiye ilişkilerindeki bozulmanın halihazırda başladığının altını çizdi.
Uzman, ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) S-400 anlaşması nedeniyle
Türkiye’yi F-35 programından çıkardığını ve Temsilciler Meclisi’nin sadece üç
fireyle ‘Ermeni soykırımı’ tasarısını kabul ettiğini anımsattı.
‘ NATO’dan çıkış yeni Türkiye için bir sonraki evrimsel adım
olabilir’
“Erdoğan’ın stratejik tasarımlarına göre NATO’dan
çıkmak, Batı ile Doğu arasında denge unsuru olarak tanımlanan Türkiye’nin
tarihi pozisyonuna uygun ve böylece ülke, her iki taraftan da kazanımlar elde
edecek” diye devam eden Brown, Londra Ekonomi Okulu’ndan Prof. Christopher
Coker’in şu sözlerine yer verdi:
“Türkiye Batı’dan uzaklaşıyor ve Macaristan gibi
Osmanlı geçmişinden gurur duyan bir Ortadoğu ülkesi, etnik milliyetçi tabana
sahip anti-liberal demokrasi olma yolunda ilerliyor.”
Bu vizyonun NATO üyeliğini dışladığını zira İttifak’ın
demokrasinin kolektif olarak savunulmasını teşvik eden, Batılı liberal bir
kuruluş olduğunu belirten Brown, yukarıdaki nedenlerden dolayı NATO’dan çıkışın
yeni Türkiye için bir sonraki evrimsel adım olmasının ihtimal dahilinde
bulunduğunu savundu.
