Obama ve Suud’un Arası Açılıyor mu?

El Alem haber kanalı sitesinin bildirdiğine göre, Barack Obama, Atlantik dergisiyle röportajında “Arabistan ve İran arasındaki bölgesel rekabetin Yemen, Irak ve Suriye’deki çatışmaları beslediğini ve Arabistan’ın bölgenin idaresinde amansız rakibinin müşareketini kabul etmesi gerektiğini” söyledi.2008’de Amerika Cumhurbaşkanlığı görevine başlayan Obama, Arabistan’a hakim sınıfın katı dini ilkelerini sert bir şekilde eleştirdi ve bu sınıfın, vahhabi düşüncelerini Endonezya gibi büyük Müslüman ülkelerde yayma çabasını sorguladı.Bu eleştiriler, Suudi gazetelerin dokunaklı eleştirilerini beraberinde getirdi. Mesela, eş-Şerku’l-Avsat gazetesinin eleştirilerinde kullandığı ifadeler, 70 yıllık Amerika ve Arabistan ilişkilerinde görülmemiş ifadelerdi.Oxford Üniversitesinden Ortadoğu uzmanı Toby Madisyn, “Amerika cumhurbaşkanlarından hiçbiri Suudi Arabistan’a karşı bu kadar net konuştuğunu sanmıyorum. Bu tür açıklamalar gerçekten daha önce görünmeyen açıklamalardır ve Obama’nın görüşleri Suudileri baskı altına almaktadır” diyor.Sorbonne Üniversitesinde Arap medyası uzmanı Muhammed el-Uveyfi ise Obama’nın vahhabilik hakkındaki açıklamaları Arabistan’ın gerçek özüne parmak basması mesabesinde olduğunu düşünüyor.Daha önce Arabistan’ın Washington’daki büyükelçisi olan ve 20 yıl boyunca Suudi Arabistan’ın istihbarat daire başkanlığını yapan Türki el-Faysal, Obama’yı eleştirenlerin başında geliyor.Türki el-Faysal, birkaç gazetede özellikle Şarku’l-Avsat gazetesinde yayınlanan 14 Mart tarihli bir makalede, Obama’ya hitaben şöyle diyor: Nasıl olurda bizi baypas edip Suriye’de, Irak’ta ve Yemen’de taifeci gerilim çıkarmakla suçlarsın? Bununda ötesine giderek bölgemizi İran’la paylaşmamızı istiyorsun? O İran ki sana göre terörizmin hamisidir ve bu ülkenin yıkıcı faaliyetleriyle mücadele sözünü vermiştin.Türki el-Faysal, şöyle devam ediyor: Nasıl olurda 80 yıldan buya devam ederek gelen Amerika ve Arabistan dostluğunu, liderinin hala Amerika’yı büyük düşman ve büyük şeytan bildiği ve taifeci milisleri Arap ve İslam dünyasında silahlandırarak onlara mali ve siyasi destek sağlayan bir ülkenin dostluğuyla karşılaştırırsın.Bundan önce Şarku’l-Avsat gazetesinin editörlüğünü yapmış olan Suudi Arabistan’ın basın aktivisti Abdurrahman Raşid ise konuya ayırdığı üç makalede Obama’nın açıklamalarını topa tuttu.Raşid, bu makalelerden birinde Obama’nın açıklamalarına yönelik şunları yazıyor: Uzun bir ömür eşinle yaşadıktan sonra onun görüşlerini yeni keşfetmene benziyor bu durum. Obama dostlarını öfkeli açıklamalarla vurdu ve bu arada Arabistan’ı bile affetmedi ve İngiltere, İsrail ve Türkiye’yi eleştiri hedefine koydu.Raşid, “Obama’nın sarih bir lehçeyle konuşması dostlarını öfkelendirdi ve geride kalan cumhurbaşkanlığı görev süresinin şu kısa dönemi içinde yanlış yaptığını kendisine anlatacak kişilerde azdır” diye vurgulayarak, şöyle devam ediyor: Obama, cumhurbaşkanlığının ilk başlarında bizimle sıcak ilişkileri vardı ve ilişkilerimizin güçlenmesine ilgiyle yaklaşıyordu. Fakat bu son açıklamalarla birlikte bize karşı soğuduğunu, umutsuz edici bir davranış sergilediğini ve bizimle ilişki kurmaya ilgisiz kaldığını hissettik.Şarku’l-Avsat gazetesinin eski editörlerinden Tarık Hamit de Obama’ın açıklamalarını, “Bu, Obama’ın kabarcık içinde yaşadığını, siyasi değil de, edebiyatçı bir kültüre sahip olduğunun göstergesidir” şeklinde yorumlamış. Keza Amerika Cumhurbaşkanını gurur ve kibirle dolup taşan biri olarak değerlendirmiş.Dostlara ihanetSuudi gazetelerin Obama ya da Amerikan yönetimini eleştirmesi ilk kez olmuyor. İran ve 5+1 ülkeleri arasında nükleer anlaşmanın imzalanması akabinde ve Obama’nın 2013’de Suriye’ye saldırma kararından son anda dönemsinden sonra Suudi medyasında Obama’ya yönelik bir eleştiri dalgası başladı.Büyük güçlerin İran’la nükleer anlaşmaya varmasının ardından Arap News gazetesi, yayınladığı başmakalesinde “Bu denli hatalı bir yorumu tasavvur etmek son dere zordur. Obama Amerika’nın vefalı dostlarına ihanet etmiştir” diye yazdı. Saudi Gazette ise Obama’nın Suriye’ye saldırmaktan vazgeçmesini, “Bu durum, pragmatizmin Amerika’da bittiğini gösteren bir alamet mesabesindedir” diye yorumladı.Oysa ki Obama bir konuşmasında, söz konusu saldırı kararından vazgeçmesini dış politikada aldığı en isabetli kararlardan biri olarak değerlendirmişti.El-Uveyfi’ye göre, Arabistan ve Amerika ilişkileri tarihinde ilk defadır bu kadar dokunaklı ve açık bir şekilde Arabistan’ın eleştirilmesine müsaade edilmektedir.El-Uveyfi, “Bana göre, Obama Suudi Arabistan’ın dostu değildir” diyor.Kayda değer diğer bir haber, Obama’nın Atlantik’e yaptığı açıklamaların ardından Beyaz Saray’dan yapılan bir açıklamada, Amerika Cumhurbaşkanı Barack Obama’nın Fars Körfezindeki Arap ülkelerinin liderleriyle bir araya gelmek için 21 Nisan tarihinde Riyad’ı ziyaret edeceği bildirildi.El-Uveyfi, bu gelişme hakkında şöyle diyor: Bu ziyaretin Atlantik’le yapılan röportajla bir ilgisinin olduğunu ve böylece Arabistan’ın gönlünün alınacağını sanmıyorum.Bu arada Obama’nın yaklaşımları ile Körfez ülkelerinin yaklaşımları arasındaki büyük farklılık göz önünde tutulursa, bu oturumda Obama’nın görüşünün kabul edilmesi uzak bir ihtimal olarak gözüküyor; çünkü Arabistan Beşşar Asad’ın siyasi ya da askeri bir çözüm yoluyla azledilmesini istiyor ve Yemen’de ise Suudi Arabistan bu ülkeye karşı askeri ittifakın liderliğini yapmaktadır.Welayet News