ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), küresel sıcaklıkları artıran doğal iklim olayı Süper El Nino’nun tropikal Pasifik Okyanusu’nda resmen başladığını duyurdu.
Tropikal Pasifik Okyanusu’nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının son aylarda hızla yükselmesiyle birlikte El Nino koşullarının resmen oluştuğu açıklandı.
Bilim insanlarını şaşırtan gelişme ise bilgisayar modelleri El Niño’nun şimdiden güçlendiğini gösterdi.
El Niño’nun şiddeti, Pasifik’in belirli bir bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın ne kadar üzerine çıktığıyla ölçülüyor. Olayın güçlü kabul edilmesi için sıcaklıkların ortalamanın 1,5 derece, çok güçlü kabul edilmesi için ise 2 derece üzerinde olması gerekiyor.
NOAA’nın Haziran ayı değerlendirmesine göre, Kasım-Ocak döneminde “çok güçlü” bir El Niño yaşanma ihtimali yüzde 63 seviyesinde bulunuyor. Kurum, böyle bir senaryonun 1950’den bu yana kaydedilen en büyük El Niño olayları arasında yer alabileceğini belirtti.
Tarihin en güçlü El Nino’su olabilir
Kayıtlara göre son 70 yılın en güçlü El Niño olayları 1982-83, 1997-98 ve 2015-16 dönemlerinde yaşandı.
ABD ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından kullanılan bazı son modeller ise tropikal Pasifik’teki sıcaklıkların yıl sonuna kadar ortalamanın 3 derece üzerine çıkabileceğini öngörüyor.
Bununla birlikte NOAA, bu tahminlerin dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Neler olur?
Uzmanlara göre, El Niño kaynaklı ısınmanın insan faaliyetleri nedeniyle meydana gelen iklim değişikliği ile birleşmesi, birçok bölgede daha önce görülmemiş sıcaklık değerlerinin yaşanmasına neden olabilir.
Çok güçlü bir El Niño, küresel hava sıcaklıklarını ortalama 0,2 derece artırabiliyor. Okyanuslarda depolanan ısının atmosfere aktarılmasıyla ortaya çıkan bu etki, zaten sıcaklık rekorlarının kırıldığı bir döneme denk geliyor.
Bilim insanları, El Niño’nun küresel sıcaklıklar üzerindeki en belirgin etkisinin büyük olasılıkla 2027 yılında hissedileceğini öngörüyor.
Seller, kuraklık ve gıda krizi riski artıyor
Her El Niño olayı farklı özellikler taşısa da etkiler en yoğun şekilde tropikal bölgelerde görülüyor.
Bu süreçte kuzey Peru ve güney Ekvador’da sel riskinin artması beklenirken, Doğu Afrika, Orta Asya ve ABD’nin güney kesimlerinde de aşırı yağışlar görülebileceği tahmin ediliyor.
Öte yandan Avustralya, Endonezya ve Güney Amerika’nın kuzey bölgelerinde kuraklık ve orman yangını riskinin yükselmesi bekleniyor. Bu durumun tarımsal üretimi olumsuz etkileyerek küresel gıda arzını ve fiyatlarını etkileyebileceği değerlendiriliyor.
El Niño ayrıca Atlantik Okyanusu’ndaki kasırga faaliyetlerini baskılama eğilimi gösteriyor. Bu nedenle uzmanlar, bu yıl Atlantik kasırga sezonunun normalden daha sakin geçmesini bekliyor.
Uzmanlar özellikle Doğu Afrika’da son yıllarda kuraklık ve sellerden etkilenen toplulukların yeni bir zorlu süreçle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekiyor.
Japonya da El Niño’nun başladığını açıkladı
Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA) da NOAA ile benzer bir değerlendirme yaparak El Niño koşullarının oluştuğunu açıkladı. Kurum, olayın sonbahar aylarına kadar devam edeceğinin neredeyse kesin olduğunu belirtti.
Buna karşılık Avustralya Meteoroloji Bürosu (BoM) daha katı kriterler uyguluyor. Kurum, El Niño ilanı için deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın en az 0,8 derece üzerine çıkmasını şart koşuyor.
