büyüklükte, Mukaab adında Kabe benzeri devasa küp yapı kondurma projesi ilgi
çektiği kadar eleştiri de topladı.
Suudi Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman (MbS),
mega projelerine bir yenisini ekleyerek, başkent Riyad’da dünyanın en büyük
modern şehir merkezini oluşturma planını tanıttı.
MbS’nin ‘Suudi Vizyonu 2030’ programı kapsamında kurduğu
Yeni Murabba Kalkınma Şirketi’nin hayata geçireceği Murabba projesinin en
dikkat çekici yanı Mukaab oldu.
Buna göre Riyad’ın kuzeybatısında Kral Salman ile Kral Halid
yollarının kesiştiği 19 kilometrekarelik alanda kurulacak Murabba (kare) isimli
son teknoloji şehrin ortasına Mukaab (küp) isimli devasa bir yapı dikilecek.
Suudi şehri Mekke’de Müslümanlar için kutsal Kabe de
Arapça’da dört köşeli veye küp anlamlarına gelen ka‘b kökünden gelen küp
şeklinde bir yapı.
Dolayısıyla Suudi hükümetinin Riyad’a altın sarısı renkte
dev bir küp kondurma tasarımını içeren tanıtım videosu, sosyal medyada viral
hale gelirken tartışma da yarattı.
Videoya göre Mukaab, küp şekliyle New York’un simgesi Empire
State Binası’nın hacminin 20 katını alabilecek. Empire State’in 102 katının yüksekliği
381 metreyi, antenle beraber 443.2 metreyi buluyor. 400 m yüksekliği, 400 m
genişliği ve 400 m uzunluğuyla dünyanın en büyük inşa edilmiş yapılarından biri
olması öngörülen boş küp, içinde sarmal bir kaidenin üzerinde yükselecek bir
kuleyi kuşatacak ve 2 milyon m2 yüzölçümüne sahip olacak.
Konut ve otel birimleri, ticari alanlar ve dinlenme
tesisleri ile birlikte çok sayıda perakende, kültürel ve turistik cazibe
merkezine sahip birinci sınıf bir konaklama destinasyonu olacağı söylenen
Mukaab’ın en yeni holografiklerle dijital ve sanal teknolojinin yarattığı bir
deneyim sunacağı belirtildi.
Yüz binlerce sakini barındırması öngörülen Murabba projesi,
müze, teknoloji ve tasarım üniversitesi, çok amaçlı tiyatro ve 80’den fazla
eğlence ve kültür mekanı içerecek. Son inovasyon teknolojilerinin ürünü olacak
proje, 104 binden fazla konut, 9 bin otel odası, 980 bin m2’den fazla perakende
alanı, 1.4 milyon m2 ofis alanı, 620 bin m2 boş zaman değerlendirme alanı, 1.8
milyon m2 sosyal tesis alanı içeren 25 milyon m2’den fazla yüzölçüme sahip
olacak.
2030’da tamamlanması öngörülen Murabba’nın petrol ihracatına
bağımlı Suudi ekonomisini çeşitlendirerek petrol dışı GSYİH’ya 180 milyar riyal
eklemesi ve 2030 yılına kadar 334 bin doğrudan ve dolaylı istihdam yaratması
bekleniyor.
Ancak videonun paylaşılmasının ardından sosyal medyada
Mukaab’ın Kabe’ye benzediğini söyleyerek tepki gösterenler oldu.
Almustakillah TV Başkanı, Londra Üniversitesi’nde öğretim
üyesi, yazar Dr. Muhammad el Haçimi el Hamidi, “Muhamed bin Salman
Riyad’da kendi Kabe’sini mi inşa ediyor?” diye çıkıştı.
Akademisyen Esad Ebu Halil de “Veliaht Prens kendi
Kabe’sini inşa ediyor” diye tasdik ederken, gazeteci Murtaza Hüseyin
“Kapitalizme adanmış yeni bir Kabe inşa etmek biraz abartılı”
eleştirisini getirdi.
Kariman isimli bir kullanıcı “Kabe gibi, ama içinde
alışveriş mekanları olan…?” tepkisini verirken, Riyad el Uteybe tüm
şekiller içinden neden küpün seçildiğini sorgulayarak, “Eğlence kıblesi mi
oluşturulmak isteniyor” diye sordu.
