Rasthaber – ABD ve Avrupa arasındaki ticaret savaşı, NATO bütçesi üzerinden devam ediyor. Trump’ın NATO’ya daha fazla mali katkı talep etmesine AB ülkeleri sert tepki gösterdi. ABD ve Avrupa arasındaki gerilimin Trump-Putin görüşmesine nasıl yansıyacağı merak konusu
Almanya Savunma Bakanı Ursula von der Leyen, ABD’nin NATO çıkışına tepki gösterdi. Berlin yönetiminin NATO bütçesine katkı payını artırdığına dikkat çeken Leyen, Almanya’nın diğer Batılı ülkelere nazaran ittifaka daha fazla asker gönderdiğinin söyledi. Leyen, Almanya’nın verdiği sözlere sadık olduğunu ancak NATO’ya katkının sadece para ile sınırlandırılamayacağını ifade etti. “NATO’ya hiçbir öneri sunmadan gayrisafi yurtiçi hasılanızın yüzde 2’sini vermek kolay” diye konuşan Almanya Savunma Bakanı, “Burada mesele savunma bütçesine ne kadar para harcadığınız değil, NATO’nun ihtiyaçlarına ne derece karşılık verdiğinizdir. NATO sadece nakit para değil aynı zamanda yeterlilik ve katkı sunmaktır” ifadelerini kullandı. Leyen bu kapsamda Afganistan ve Doğu Avrupa’da ABD’den sonra en çok Alman askerlerinin bulunduğunu anımsattı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarına tepki Almanya ile sınırlı kalmadı. İtalya Başbakanı Giuseppe Conte yaptığı açıklamada “NATO’ya katkı yanlızca ekonomi ile ölçülemez. İtalya NATO’nun stratejik misyonlarına katkıda bulunuyor” derken Belçika lideri Charles Michel ‘Bu tip mektuplardan pek etkilendiğimi söyleyemem” diye konuştu. Hollanda, Kanada ve Norveç ise yayımladıkları açıklamalarda Trump’ın bütçe hasasiyetlerini anladıklarını ve gerekli adımların hali hazırda atıldığını duuyurdu.
TRUMP’TAN MERKEL’E: DÜŞ KIRIKLIĞI
Almanya 2018 itibariyle bütçesinin 1.2’sini NATO’nun savunma bütçesine ayırmış durumda. Berlin yönetimi mali katkıyı 2024 yılına kadar 1.5 düzeyine çıkarmayı planlıyor. ABD Başkanı Donald Trump ise NATO’ya ülkelerin gayrisafi yurtiçi hasılasının yüzde 2’sini ayırmasında ısrarcı. ABD merkezli The New York Times gazetesinin haberine göre; Trump önümüzdeki hafta düzenlenecek NATO zirvesi için Merkel başta olmak üzere diğer AB ülkelerine yazdığı mektupta şunları kaydetmişti:
“Geçen nisandaki ziyaretinizde aktardığım üzere ABD’de bazı müttefiklerin taahütlerini yerine getirme yönünde adım atılmamasından ötürü düş kırıklığı derinleşmektedir. Bu düş kırıklığı ABD yönetimiyle sınırlı kalmamaktadır. Kongre üyelerinde rahatsızlık artmaktadır. Savunma harcamalarını artırmama yönünde uzerinizdeki siyasi baskıları anlıyorum. Ancak Amerikan vatandaşlarının NATO’nun ortak güvenlik yükünün neden paylaşılmadığını anlaması güçleşmektedir.”
PUTİN FIRSATI DEĞERLENDİRECEK
Belçika’nın başkenti Brüksel’de 11-12 Temmuz günlerinde yapılacak zirveyi önemli kılan bir başka detay16 Temmuz’da düzenlenecek Trump ve Putin buluşması. The Wall Street Journal gazetesine isminin saklı kalması kaydıyla konuşan Avrupalı bir yetkili “NATO zirvesinden güçlü bir mesaj çıkma potansiyeli var. Zirve bölünmüş olursa Putin bunu bir fırsat olarak görecektir” dedi. Bir başka Avrupalı yetkili ise Trump’ın NATO’ya bakışını şu ifadelerle özetlei:
“Trump, NATO’daki müttefiklerini eleştirme konusunda tutarlı. Trump’a göre Avrupa Birliği ABD’den faydalanıyor ve NATO da Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) kadar kötü.”
NATO’DAKİ GERİLİM NASIL BAŞLADI?
NATO ‘da yer alan 22 üye ülke arasındaki bütçe tartışması eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde başlamıştı. Kırım’ın Rusya’ya katılması ve Ukrayna’nın doğusundaki çatışmaların ertesinde toplanan NATO üyeleri 2024 yılına kadar savunma bütçesine gayrisafi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’si kadar katkı yapma kararı almıştı.
Beyaz Saray’a Donald Trump’ın yerleşmesi ile NATO içindeki tartışmalar da farklı bir boyuta taşındı. Seçim kampanyası sırasında Avrupa’yı ABD’nin koruduğunu söyleyen Trump, ittifakı ‘demode’ olarak tanımlamıştı. Trump, 2017 yılında Polonya’nın başkenti Varşova’daki zirvede ise mali anlamda sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde ABD’nin NATO’nun 5. maddesine sadık kalmayacağını duyurmuştu. NATO’nun 5. maddesi ittifaka üye ülkelerden birinin saldırıya uğraması halide diğer ülkelerin bu saldırıya ortak yanıt vermesini öngörüyor.
aydınlık
