birlikte yeni hükümet, Trump yönetiminin bir çok siyaset ve kararlarını tekrar
gözden geçiriyor. Bu kararlar arasında Washington’un Afganistan politikası ve
savaş mağduru bu ülkeden Amerikan işgal askeri güçleri geri çekme kararı yer
alıyor.
Pentagon sözcüsü John Kirby Perşembe günü yaptığı açıklamada
Taliban’ın Amerika ile vardığı anlaşmaya bağlı kalmadığını iddia ederek, bu
yüzden Washington da Mayıs 2021’e kadar tüm işgal güçlerini Afganistan’dan
çekme sorumluluğunu yerine getirmeyeceğini söyledi. Kirby aynı zamanda
Amerika’nın müzakerelerde ihtilaf konularını çözme taahhüdüne bağı kalacağını
da iddialarına ekledi.
Pentagon yetkilisi, Amerika dışişleri bakanı Antony Blinken’in
Afganistan cumhurbaşkanı Eşref Gani ile telefon görüşmesinde Biden hükümetinin
Afganistan barış görüşmelerine desteğini vurguladığını belirtmesi ardından
geldi.
Amerika ve Taliban arasındaki anlaşma Trump döneminde ve
şubat 2020’de Doha’da imzalandı. Anlaşmaya göre Amerikan askeri işgal güçleri
Taliban’ın tüm sorumluluklarını yerine getirene kadar Mayıs 2021’e kadar
tamamen Afganistan’dan çekilecekti. Ayrıca Afganistan hükümeti ve Taliban
arasında barış görüşmeleri de başlayacaktı fakat anlaşmanın bu bölümü hiçbir
sonuca ulaşamadı.
Bu durumda, Doha anlaşmanın gerçekleşmesini, iki şüphe
gölgelemişti.
Birincisi Biden yönetiminin tıpkı bir çok örnekte olduğu
gibi Trump hükümetinin, Afganistan’dan tüm askeri güçlerini geri çekme kararına
karşı olmasıdır.
Amerika ulusal güvenlik danışmanı Jake Sullivan ve dışişleri
bakanı Antony Blinken gibi Biden hükümetinin bazı yetkilileri son günlerde
Trump hükümetinin Taliban ile varılan anlaşmayı tekrar gözden geçirmesini
vurguluyorlar. Kâbil yönetimi ve Taliban daha önce yaptıkları açıklamada her
iki tarafın Doha anlaşmasının ilerlemesi için Biden’in Beyaz Saray’a girmesini
ve böylece söz konusu anlaşma hakkındaki tutumunun açıklanmasını beklediklerini
belirtmişlerdi.
Taliban Amerika’nın tüm askeri güçlerini Afganistan’dan
çekmesi taahhüdüne bağlı kalmaması durumunda ağır kararlar almak zorunda
olacağı uyarısında bulunmuştu.
Amerika ve Taliban arasında Şubat 2020’de Doha’da varılan
anlaşmanın ardından Trump, Ocak 2021’in ortalarına kadar Afganistan’daki askeri
güçlerini 4.500’den 2.500’e indirme talimatını verdi. Aynı anlaşmaya göre 5.000
Taliban tutuklusu da Afganistan hapishanelerinden serbest bırakıldı. Kâbil
yönetimi ise serbest bırakılan Taliban tutuklarının ise savaş meydanına geri
döndüklerini duyurdu.
Amerikan işgal güçlerinin Afganistan’da kalmaları için
bahane oluşturan ikinci konu ise Taliban’ın özellikle güvenlik güçleri ve
polislere çeşitli şehirlerde silahlı ve intihar saldırılarının devam etmesidir.
Taliban saldırıda bulunmamayı ve barışa varmak için Afganistan merkezi hükümeti
ile müzakereleri başlatma taahhüdünde bulunmuştu. Aslında şimdi Amerikan askeri
güçlerindeki azalma, Taliban için bir fırsat oluşturduğu ve Kâbil yönetimi ile
çatışma ve şiddeti yoğunlaştırmaya yöneltmiştir.
Afganistan ulusal güvenlik danışmanı Hamdullah Mohib
Amerikan askeri güçlerinin Afganistan’dan geri çekilmesi ile bu ülkenin ciddi
bir iç savaş tehdidi ile gerçekten karşı karşıya geleceği konusunda uyarıda
bulundu.
Amerika eski başkan Donald Trump döneminin sonlarında Afganistan’dan
sorumsuzca geri çekilmekle, bu ülkede güvenlik boşluğu sebep oldu. Amerika
kongresi ve Pentagon askeri güçlerinin Afganistan’dan çekilmesini istemiyorlar;
bu yüzden Joe Biden’in göreve başlaması ile Washington’un Afganistan hakkındaki
siyasetlerinde köklü bir değişiklik yapılması bekleniyordu. Bu da Pentagon’un
Afganistan’dan tüm askeri güçlerini çekmeyeceği kararının açıklanması ile
gerçekleşmiş oldu.
