Rasthaber – İran Dışişleri
Bakanı Emir Abdullahiyan, ‘’İsrail rejiminin yarattığı soykırım koşulları 7
Ekim öncesinden çok farklı. Böylesi bir durumda İsrail ile ilişkilerini
normalleştirmek isteyen herhangi bir ülke, bunun bedelini ağır ödemek zorunda
kalacaktır.’’ dedi.
İran Dışişleri Bakanı Emir Abdullahiyan, son günlerde
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Gazze toplantısına katılmak üzere
gittiği New York’ta Al-Monitor’a verdiği röportajda gündemdeki konuları
değerlendirdi.
Emir Abdullahiyan, savaş sonrası Gazze’ye ilişkin, ‘’Bu çok
önemli bir konudur. Bu konu haftalardır zihinleri meşgul ediyor. Ancak savaş
sonrası Gazze için süreçte Filistinli liderlerin de yer alması gerektiğine ve
bunun desteklemesi gerektiğine inanıyoruz.
Filistinli-Filistinli diyalogları oluşturulmalı ve Gazze ve
Batı Şeria’nın nasıl yönetileceği konusunda bir sonuca varılmalıdır. Bize göre
Filistinliler adına başkalarının karar vermesi iyi sonuçlara yol açmayacak.’’
dedi.
Tel Aviv ile Riyad arasındaki olası normalleşme ile ilgili
yöneltilen soruya Emir Abdullahiyan, ‘’Bunu Suudilerle görüştük. Suudiler bize
Filistin’in en büyük öncelikleri olduğunu söyledi.
İki taraf arasındaki ilişkilerin normalleşmesi konusuna
gelince, İsrail’in son dönemdeki eylemleri, İsrail rejimiyle ilişkilerini
normalleştirmek isteyen bir ülke için durumu karmaşık ve zor bir hale getirdi.
‘’İsrail rejiminin yarattığı soykırım koşulları 7 Ekim
öncesinden çok farklı. Böylesi bir durumda İsrail ile ilişkilerini
normalleştirmek isteyen herhangi bir ülke, bunun bedelini ağır ödemek zorunda
kalacaktır.’’ cevabını verdi.
İran’ın Kuzey Irak’taki terörle mücadele operasyonu hakkında
Emir Abdullahiyan, şunları kaydetti:
‘’Irak’la iyi ilişkilere sahibiz, ama silahlı terör grupları
yıllardır İran’a saldırmak için Kuzey Irak’ı kullanıyor. Bu meseleyi Bağdat
hükümete ve Erbil yetkililerine defalarca ilettik, hatta uluslararası hukuk
çerçevesinde meşru savunma hakkımızı kullanacağımızı da dile getirdik.
Irak’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyuyoruz
ve bu konuda aramızda bir güvenlik anlaşması imzalanmıştır. Biz Irak’a
saldırmadık ama Kuzey Irak’taki Mossad karargâhını hedef aldık. Irak
yetkilileri bunu çok iyi anlıyor. Dolayısıyla Irak’la güçlü ve ayrıcalıklı bir
ilişkimiz olsa da ulusal güvenliğimiz konusunda kimseye müsamaha göstermeyiz.’’
İngiltere Dışişleri Bakanı Cameron ile yaptığı görüşmeye
atıfta bulunan Emir Abdullahiyan, ”İngiliz meslektaşıma Kızıldeniz’de ve
Yemen’e karşı gerilimi tırmandırmaya yönelik eylemlerinin stratejik bir hata
olduğunu açık bir şekilde söyledim.” ifadesini kullandı.
Emir Abdullahiyan, 7 Ekim 2023’te sonra ABD’nin bölge ve
Gazze’deki gelişmelere ilişkin İran’a çeşitli mesajlar gönderdiğini belirterek,
ABD ile mesaj alışverişi için diplomatik kanalların açık olduğunu söyledi.
ABD’nin İsrail’e verdiği kaytsız şartsız desteği eleştiren
Emir Abdullahiyan ‘’ABD bugün savaşı durdurursa Netanyahu savaşı sürdüremez.
Dolayısıyla Netanyahu bu tutumuyla ABD’yi başka cephelere de dahil etmeye
çalışıyor.
Şu anda Netanyahu’nun kendi emelleri için ABD’yi başka
cephelere dahil etmeye çalıştığını görüyoruz. Bu nedenle ABD’lileri Netanyahu
ve Siyonistlerin oyununa karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyoruz, çünkü
onların oyunu savaş oyunudur.’’ değelendirmesinde bulundu.
Hüseyin Emir Abdullahiyan, İran’ın Gazze savaşının bölgeye
yayılmasına karşı olduğunu belirterek, ‘’Kızıldeniz ve bölgede gemicilik ve
seyrüsefer güvenliğinin bizim de lehimize olduğu açıktır.
Ticaretimizin ve petrolün önemli bir kısmı deniz yoluyla
yapılmaktadır. Bölgesel savaştan bölge ülkeleri zarar görecek. Bu yüzden
Gazze’deki savaşın durdurulması gerekiyor.’’ diye konuştu.
İranlı bakan, bölgedeki direniş gruplarının eylemlerine
dair, ‘’Onlar kararlarını kendileri veriyorlar. Her birinin kendi düşünceleri
var. Onlar Arap ve Müslüman. Bu nedenle Filistinli Arapları ve Müslümanları
destekleyecek için tedbirler alıyorlar.
Yemenliler bize seyrüsefer ve deniz ticareti güvenliğine
bağlı olduklarını söylüyorlar. Ancak Filistin halkına destek vermek
amacıyla, İsrail gemisini veya İsrail
limanlarına giden her gemiyi durdurmaya karar verdiler. ABD ve İngiltere
(Yemen’i hedef alarak) kötü bir karar verdi.’’ yorumunu yaptı./tesnim
